Zigomatikomaksiller kompleks (ZMC) kırığı

Özet

Yanağa doğrudan darbe zigomayı frontal, sfenoid, maksilla ve temporal kemikle birleştiren dört artikülasyon boyunca ayırabilir. İnce kesitli maksillofasiyal BT’de bu dört bağlantı, orbital kenarlar ve taban ile zigomatik ark değerlendirilir; çok düzlemli kemik rekonstrüksiyonları ve üç boyutlu görüntüler kırık yönelimi ile deplasmanı gösterir. ZMC kırığı orbital taban ya da lateral duvarla birlikte olabilir ve orbital hacmi veya glob konumunu etkileyebilir; içe deplase zigomatik ark koronoid çıkıntıyla sıkışarak ağız açmayı kısıtlayabilir. İlişkili bulgular arasında malar düzleşme, diplopi, enoftalmi ve infraorbital duyu azalması bulunabilir; bu bulgular kırık hattı ve orbital içerikle birlikte değerlendirilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

İnce kesitli BT’nin aksiyel görüntüleri ile koronal ve sagittal kemik rekonstrüksiyonlarında dört ZMC artikülasyonu, orbital kenarlar ve taban ile zigomatik ark boyunca kırık, ayrışma, impaksiyon, deplasman ve parçalanma aranır. Sinüs içi kan ve orbital yağ ya da ekstraoküler kas herniasyonu BT’de eşlik eden bulgular olarak görülebilir.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Zigomatikofrontal sütürde kortikal süreksizlik veya basamak bu eklem hattındaki kırığı düşündürür; hafif asimetriyi iki taraf ve komşu artikülasyonlarla karşılaştırın.
• Zigomatikosfenoidal bağlantıdaki kortikal süreksizlik, açılanma veya parçalanma derin lateral orbital duvar ile zigoma deplasmanını değerlendirmeye yardım eder.
• İnfraorbital kenar ve zigomatikomaksiller buttressteki kortikal kesinti ZMC’nin inferior ve lateral orbital kenarlar ile maksilla bağlantılarının tutulduğunu gösterir.
• İçe deplase zigomatik ark koronoid çıkıntıyla sıkışabilir ve ağız açmada kısıtlılıkla ilişkili olabilir.
• Maksiller sinüsün ön veya lateral duvarındaki kırık ZMC uzanımını gösterebilir; sinüs içi kan veya hemosinus eşlik edebilir ancak tek başına kompleks kırığını tanımlamaz.
• Orbital taban defekti boyunca orbital yağ maksiller sinüse herniye olabilir; inferior rektus kasının şekli ve konumu ayrıca değerlendirilir.
• ZMC deplasmanı lateral orbital duvar açısını ve orbital hacmi artırabilir; bazı olgularda enoftalmi görülebilir.
• Infraorbital kanal veya foramen kırık hattına katıldığında ipsilateral yanak ve üst dişeti duyusu azalabilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Zingg ZMC sınıflaması

Tip A, tek artikülasyona sınırlı kırıklardır: A1 zigomatik ark, A2 lateral orbital duvar, A3 infraorbital kenardır. Tip B’de dört artikülasyonda ayrışma vardır, zigoma gövdesi tek parça kalır ve tetrapod paterni oluşur. Tip C, zigoma gövdesinin çok parçalı olduğu kırık paternidir.

Normalde

Normal zigoma frontal, sfenoid, maksilla ve temporal kemikle dört sütür veya artikülasyon üzerinden eklemleşir; iki taraflı malar çıkıntı, orbital kenarlar ve zigomatik ark karşılaştırılır. Şüpheli asimetriyi kortikal basamak, deplasman ve komşu orbital, maksiller ve ark bulgularıyla birlikte yorumlayın.

Ayırıcı tanı

İzole zigomatik ark kırığında kırık arkla sınırlıdır; diğer ZMC bağlantılarında, infraorbital kenarda ve orbital tabanda eşlik eden kırık aranır.

İzole orbital blow-out kırığında orbital duvar defekti ve yağ veya kas herniasyonu görülebilir; orbital kenar korunur ve dört ZMC artikülasyonu ayrışmış değildir.

Le Fort II paterni alt orbital kenardan geçen maksiller kırık hattıdır ve pterigoid plaklarla birlikte değerlendirilir; iki tarafta aynı seviyede olmak zorunda değildir.

Nazo-orbito-etmoid kırığında nazal kemik, medial orbital duvar ve etmoid kompleks tutulabilir; sınıflama medial kantus tendonunun kemik fragmanına tutunmasına göre yapılır.

İzole maksiller sinüs duvar kırığında duvar defekti ve hemosinus olabilir; diğer ZMC artikülasyonlarının sürekliliği kompleks kırığından ayırmaya yardım eder.

Tuzaklar

• ZMC tanısı için üç görünür kırık hattıyla yetinmeyin; dört artikülasyonu ve zigomatik arkı ayrı ayrı değerlendirin.
• Tek başına sütür asimetrisini kırık saymayın; kortikal süreksizliği diğer ZMC artikülasyonları ve orbital kenar bulgularıyla birlikte değerlendirin.
• Maksiller sinüs opasifikasyonunu ZMC bulgularıyla birlikte yorumlayın; sinüs duvarı kırığı ve hemosinus eşlik edebilir, dört artikülasyondaki kırık haritasını da inceleyin.
• Orbital taban defektinde yalnız açıklık boyutuna odaklanmayın; yağ veya kas herniasyonu, inferior rektus morfolojisi ve glob konumunu da kaydedin.

Kendini dene

1. Dört zigoma bağlantısı ayrılmış, zigoma gövdesi tek parça kalmıştır. Zingg sınıflamasında bu hangi tiptir?

   • Zingg B
   • Zingg A
   • Zingg C
   • İzole ark tipi
   Cevabı göster

   Zingg B. Zingg Tip B, dört artikülasyonun ayrıldığı ve zigoma gövdesinin tek parça kaldığı tetrapod paterndir. Tip A tek artikülasyona sınırlıdır; A1 izole ark kırığıdır ve Tip C’de zigoma gövdesi çok parçalıdır.

2. İzole orbital taban defekti ve yağ herniasyonu var; orbital kenar, dört ZMC artikülasyonu, ark, nazal kemikler, medial orbital duvar ve pterigoid plaklar sağlam, malar projeksiyon simetrik. En olası yaralanma nedir?

   • Orbital taban blow-out
   • ZMC tetrapod kırığı
   • Le Fort II paterni
   • NOE santral kırığı
   Cevabı göster

   Orbital taban blow-out. Blow-out orbital taban kırığı orbital yağın sinüse herniasyonuyla görülebilir; orbital kenar bu paternde korunur. Soruda dört ZMC artikülasyonu, ark, nazal kemik, medial orbital duvar ve pterigoid plaklar sağlam olduğundan diğer orta yüz paternleri elenir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 43 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 39 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Facial fractures: classification and highlights for a useful reportlink.springer.com
2. Computed tomography in traumatic orbital emergencies: a pictorial essay—imaging findings, tips, and report flowchartlink.springer.com
3. Contemporary Management of Zygomaticomaxillary Complex Fracturespubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Outcomes of Non-surgical Management of Zygomaticomaxillary Complex Fractureslink.springer.com

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.