Kateter perforasyonu ve kontrast ekstravazasyonu

Özet

Kateter ucunun damar duvarını aşması veya zamanla erozyon oluşturması, infüze edilen sıvının mediastene, plevraya ya da perikarda kaçmasına yol açabilir. Kateterden verilen kontrastın damar lümenini opasifiye etmeden damar dışı dokuda birikmesi, uç malpozisyonu veya damar perforasyonu açısından uyarıcıdır. BT, kateter ucunu ve kontrastın dağılımını mediastinal hematom, plevral kan/sıvı ve perikardiyal efüzyonla birlikte gösterebilir; kateterden verilen maddenin damar dışına kaçtığının gösterilmesi perforasyon/ekstravazasyon tanısını destekler. Perforasyon ve eşlik eden kanama mediastende basıya, hemotoraksa ya da hemoperikardiyum ve tamponada yol açabilir; ağır olgularda dolaşım bozulabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Kateterin seyri ve ucunun çevre yapılarla ilişkisi, mediastinal hematomun kontrastsız başlangıç atenüasyonu, plevral/perikardiyal sıvı ve göğüs duvarı hematomu değerlendirilir; kontrastsız BT aktif kontrast kaçağını göstermez.

Gecikmiş tanısal

Kateterden verilen kontrastın damar lümenini opasifiye etmeden kateter ucu çevresinde veya mediastinal planlarda birikmesi ekstravazasyon lehinedir. Birikimin plevra ya da perikardla ilişkisi ve eşlik eden hematom değerlendirilir; geç görüntüler kuşku sürüyorsa ek bilgi sağlayabilir.

BTA tanısal

Arteriyel damar yaralanması veya aktif kanama düşünülüyorsa BTA'nın arteriyel fazında damar dışı kontrast odağı ve damar kontur düzensizliği araştırılır; odağın geç fazda büyümesi aktif ekstravazasyonu destekler.

Önerilen pencereler: Mediasten (G 350 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40), Akciğer (G 1500 / M -600), Anjiyo (G 600 / M 150).

BT bulguları

• Damar dışı kateter ucu — uç, kontrastlanan ven lümeninin dışında veya damar duvarına gömülü sonlanır.
• Kateterden kontrast ekstravazasyonu — yüksek atenüasyonlu kontrast damar konturu dışında, kateter ucuna komşu odakta veya mediastinal planlar boyunca birikebilir.
• Kateter hattı boyunca kaçak — kontrast, kateter ucundan uzakta bağlantı kırığı veya kateter gövdesindeki hasar düzeyinde çevre yumuşak dokuya yayılır.
• Mediastinal hematom — damar yaralanmasına komşu kanama mediastinal yağ planlarını silebilir veya trakea ve damarlar gibi komşu yapıları itebilir.
• Hemotoraks — plevral boşlukta kan yoğunluklu sıvı görülür; kateter perforasyonunun komplikasyonu olarak gelişebilir ve eşlik eden pnömotoraks araştırılmalıdır.
• Hemoperikardiyum — perikardiyal kesede yeni sıvı veya kan ürünleri görülebilir; kontrastsız BT’de yüksek atenüasyon kanama olasılığını desteklese de tek başına kesinleştirmez.
• Tamponad fizyolojisinde perikardiyal sıvı kalp boşluklarına bası yapabilir; BT’de kalp şeklinin düzleşmesi veya septal eğilme görülebilir.
• Damar duvarı hasarı — düzensiz kontur veya damar dışı kontrast odağı yaralanmayı destekler; kontrast jetinin damar duvarında oluşturduğu basınç ve kayma gerilimi damar hasarı ve ekstravazasyon mekanizması olabilir.

Normalde

Normal santral damar konturu kesintisizdir ve kateter ucu tamamen opaklaşmış lümen içinde sonlanır; kateterden verilen kontrast venöz dolaşım yönünde dağılır, damar çevresindeki mediastinal yağ planları korunur. Aynı seviyede damar dışı kontrast odağı, yeni hematom ve plevral/perikardiyal sıvı olup olmadığını karşılaştır; ekstravazasyon için yalnızca yüksek atenüasyon değil, opak damar lümeniyle anatomik devamlılığın bulunmaması önemlidir.

Ayırıcı tanı

Kateter içi kontrast

kateter lümeninde sınırlı parlak çizgi şeklindedir ve çevre yumuşak dokuda düzensiz yayılım göstermez.

Damar lümenindeki yoğun kontrast

lümenle sınırlı kalır ve venin bilinen seyri boyunca devamlılık gösterir.

Aktif arteriyel ekstravazasyon

damar dışındaki kontrast odağının geç görüntülerde büyümesi aktif kanamayı destekler.

Önceden var olan yüksek atenüasyonlu materyal

kontrastsız görüntüde de görülebilir ve geç fazda büyümez; aktif kontrast ekstravazasyonu ise kontrastsız fazda yoktur ve geç fazda büyür.

Ampiyem

plevral boşlukta bölmelenmiş sıvı ve kalınlaşmış/kontrastlanan plevra görülebilir; kateter ucundan izlenen damar dışı kontrast dağılımı beklenmez.

Tuzaklar

• Kontrast enjeksiyonu sonrası alınan tek görüntüde yoğun damar lümeni ekstravazasyon gibi görünebilir; damar duvarı dışındaki dağılımı ardışık kesitlerde doğrula.
• Kateterden verilmiş kontrast ile periferik venden verilmiş kontrast farklı anatomik yolları opasifiye eder; inceleme zamanını ve hangi hattan enjeksiyon yapıldığını ilişkilendir.
• Tek fazda yüksek atenüasyonlu odağın mevcut hematom mu yoksa yeni kontrast ekstravazasyonu mu olduğunu ayırmak güç olabilir; varsa kontrastsız ve geç fazlarla karşılaştır.
• Geç görüntüler, aktif kaçak kuşkusunda ek bilgi sağlayabilir; damar dışı kontrast birikiminin fazlar arasında büyüyüp büyümediğini karşılaştır.

Kendini dene

1. Kateter ucu brakiyosefalik ven duvarı dışında; verilen kontrast lümeni doldurmadan mediastende yayılıyor. En olası tanı?

   • Ven perforasyonu
   • Fibrin kılıfı
   • Azygos malpozisyonu
   • SVC trombozu
   Cevabı göster

   Ven perforasyonu. Damar dışındaki kateter ucu ve çevre dokuda kontrast birikimi perforasyon/ekstravazasyonu destekler. Fibrin kılıfı kateteri sarar; azygos malpozisyonu damar içi seyreden anormal kateter yerleşimidir; tromboz damar içinde daralma/oklüzyon veya kateter ucu çevresinde trombüs olarak görülebilir.

2. Kateter ucuna komşu yoğun odak yalnızca enjeksiyon sonrasında görülmüş. Ekstravazasyonu en iyi destekleyen özellik?

   • Damar dışı yayılım
   • Damar içinde devamlılık
   • Kontrastsız kalsifikasyon
   • Kateter lümeninde sınırlanma
   Cevabı göster

   Damar dışı yayılım. Damar konturunun dışına çıkan ve yumuşak doku planlarına yayılan yeni kontrast ekstravazasyonu destekler. Damar içinde devamlılık normal opasifikasyon; kontrastsız görüntüde de görülüp değişmeyen odak önceden var olan materyal; kateter içinde sınırlanma ise lümen içi kontrast lehinedir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 41 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 22 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Complications of central venous port systems: a pictorial reviewlink.springer.com
2. Intravenous contrast medium extravasation: systematic review and updated ESUR Contrast Media Safety Committee Guidelineslink.springer.com
3. Imaging Review of Procedural and Periprocedural Complications of Central Venous Lines, Percutaneous Intrathoracic Drains, and Nasogastric Tubespmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Pneumothorax and Hemothorax: Practical Approaches for Radiologistsjksronline.org
5. Pictorial Review of Pleural Disease: Multimodality Imaging and Differential Diagnosispubs.rsna.org
6. Diagnostic and Imaging Approaches to Chest Wall Lesionspubs.rsna.org
7. Brazilian Society of Cardiology and Brazilian College of Radiology Guideline on Cardiovascular Computed Tomography and Magnetic Resonance Imaging – 2024scielo.br
8. A primer on the imaging approach to acute gastrointestinal bleedinglink.springer.com
9. Challenges and limitations in the diagnosis of atrioesophageal fistula.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. A Life-Threatening Mediastinal Hematoma After Central Venous Port System Implantation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Pericardioesophageal fistula following left atrial ablation procedure.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Successful emergent coil embolization of an inferior epigastric artery perforation in a neonate.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. [Unilateral pleural effusion caused by vessel perforation due to peripherally inserted central catheter: Indocyanine green as a diagnostic tool].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Bailing out the bowel and bladder - A rare case report of rectal impalement injury with iatrogenic bladder rupture.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Intraperitoneal urinary bladder perforation observed in a patient with an indwelling urethral catheter.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. An Unusual Case of a Filshie Clip Presenting as a Bladder Wall Abscess 12 Years After Sterilization.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Perforated intravenous catheter design is acceptable for the administration of contrast-enhanced computed tomography administration in cancer patients: Results of a pilot randomised controlled trial.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Cystoscopically Guided Repair of a Posterior Perforation of Augmented Bladder.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Fatal vascular complications during transradial percutaneous coronary intervention: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Active Reperfusion Hemorrhage during Thrombectomy: Angiographic Findings and Real-Time Correlation with the CT "Spot Sign".pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Spontaneous chronic subdural hematoma due to cerebral cortical artery rupture: First case report and review of pertinent literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Treatment of accidental puncture of the left subclavian artery and ongoing haemorrhage with vascular stenting.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Mediastinal extravasation of doxorubicin.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Aspiration of massive free air from a large bore intravenous catheter sheath: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Catheter-malposition-induced cardiac tamponade via contrast media leakage during computed tomography study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Complications of central venous port systems: a pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Cardiac tamponade after radiofrequency ablation for hepatocellular carcinoma: Case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Innominate vein repair after iatrogenic perforation with central venous catheter via mini-sternotomy-Case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Tip Migration Post-Contrast Pressure Injection Through Pressure-Injectable Peripherally Inserted Central Catheters Causing Vascular Injury: A Report of 3 Cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Clinical Significance of Leakage Sign Patterns in Acute Subdural Hematoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Extravasated contrast volumetric assessment on computed tomography angiography in gastrointestinal bleeding: A useful predictor of positive angiographic findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. The role of multidetector computed tomography versus digital subtraction angiography in triaging care and management in abdominopelvic trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Spontaneous Haemothorax as Initial Presentation of Pleural Ewing Sarcoma: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Imaging of Combat-Related Thoracic Trauma - Review of Penetrating Trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Portomesenteric vein thrombosis following sleeve gastrectomy: Case report focusing on the role of pathogenetic factors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Dural sinus obstruction following head injury: a diagnostic and clinical study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Rectal perforations after barium enema: a review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.