Akut arteriyel mezenterik iskemi: ince bağırsak

Özet

Akut arteriyel mezenterik iskemi, çoğunlukla superior mezenterik arter embolisi veya trombozuna bağlı olarak ince bağırsak perfüzyonunun aniden azalmasıyla gelişir. Uygun fazlı BT anjiyografi, mezenterik arter oklüzyonunu, etkilenen bağırsak segmentini ve eşlik eden solid organ infarktlarını aynı incelemede gösterebilir. Erken evrede bağırsak duvarı belirgin değişiklik göstermeyebilir; reperfüzyonda hiper-kontrastlanma, ileri iskemide azalmış duvar kontrastlanması veya incelme görülebilir; pnömatozis eşlik edebilir ancak tek başına nekrozu kanıtlamaz. Normal görünen bağırsak duvarı ya da pnömatozisin bulunmaması mezenterik iskemi veya damar oklüzyonunu dışlamaz; ilerleyen iskemi infarkt ve perforasyonla sonuçlanabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız

SMA başlangıcındaki aterosklerotik kalsifikasyon, hiperdens trombüs veya intramural kanama seçilebilir; duvar perfüzyonu bu seride değerlendirilemez.

BTA tanısal

SMA veya dallarında ani kesilme, intralüminal dolum defekti ya da ostial tromboz aranır; çok düzlemli yeniden biçimlendirme ve MIP görüntüler oklüzyon düzeyini göstermeye yardımcı olur.

Portal tanısal

Etkilenen jejunoileal segmentte duvar kontrastlanması komşu canlı anslara göre azalmış olabilir; reperfüzyonda mukozal hiper-kontrastlanma ve submukozal ödem de görülebilir. Bu fazda mezenterik venler, bağırsak duvarı ve eşlik eden karaciğer, dalak veya böbrek infarktları değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• SMA lümeninde ani kesilme veya intralüminal dolum defekti; ostiuma yakın aterosklerotik plak ve darlık arteriyel trombozu destekler
• Emboli orta kolik arter çıkımının distalinde ise proksimal jejunumun ve transvers kolonun görece korunması; tutulum seviyesiyle bağırsak dağılımının uyumu
• Etkilenen anslarda komşu canlı barsağa göre azalmış ya da kaybolmuş mural kontrastlanma; ileri arteriyel kan akımı kaybında ince, düzleşmiş duvar
• Reperfüzyon sonrası mural kalınlaşma, submukozal ödem ve mukozal hiper-kontrastlanma görülebilir; hiper-kontrastlanma tek başına normal perfüzyon veya canlılığı kanıtlamaz
• SMA dallarında yaygın daralma, düzensiz kalibrasyon veya vazospazm; belirgin oklüzif pıhtı olmadan gelişen bu hipoperfüzyon örüntüsü NOMI’yi destekler
• Duvar içi gaz ve mezenterik veya portal venöz gaz ileri iskemi/infarkt şüphesini artırır; pnömatozis tek başına transmural nekrozu kanıtlamaz
• Mezenterik sıvı iskemiye eşlik edebilir; serbest intraperitoneal hava perforasyonu, böbrek veya dalak infarktı ise eşlik eden emboliyi destekler

Normalde

Normal SMA aortadan çıkar ve aynı fazda ana lümeni ile görülebilen başlıca dalları opasifiye olur; distal küçük dallar damar kalibresi ve bağırsak perfüzyonuyla birlikte değerlendirilir. İnce bağırsak duvarı komşu anslarla benzer kalınlık ve kontrastlanma gösterir; şüpheli segmenti bu iç kontrolle ve SMA dal dağılımıyla eşleştir.

Ayırıcı tanı

Mezenterik venöz iskemi

SMV veya dallarında dolum defekti, belirgin duvar ödemi ve mezenterik konjesyon ön plandadır.

Nonoklüzif mezenterik iskemi

belirgin büyük damar oklüzyonu olmadan mezenterik arter dallarında daralma/vazospazm ve yamalı ya da kesintili bağırsak hipoperfüzyonu görülebilir.

Strangülasyonlu ince bağırsak obstrüksiyonu

kapalı ans, iki geçiş noktası ve ans apeksinde mezenterik damar yakınsaması vardır.

Enfeksiyöz enterit bağırsak duvarı kalınlaşmasıyla benzer görünüme yol açabilir; bu bulgu tek başına akut SMA oklüzyonunu göstermez.

Şokla ilişkili bağırsak değişiklikleri

hemodinamik bozukluk bağlamında yaygın ince bağırsak duvar kalınlaşması ve hiper-kontrastlanma görülebilir; damarlar odaksal arteriyel oklüzyon açısından ayrıca incelenir.

Tuzaklar

• Akut iskemi erken dönemde belirgin bağırsak duvarı bulgusu vermeyebilir; ansların olağan görünmesi SMA damar incelemesini sonlandırmamalı.
• Reperfüzyon hiper-kontrastlanması normal perfüzyon anlamına gelmez; duvar görünümünü aynı bölgedeki damar bulguları ve mezenterik eşlikçilerle birlikte değerlendir.
• Kontrastsız seride hiperdens trombüs ipucu verebilir, ancak kontrastlı faz olmadan oklüzyonun yaygınlığını veya duvar canlılığını belirleyemezsin.
• Aortadan SMA ostiumuna kadar uzanan plak kaynaklı trombozu distal emboliyle karıştırma; başlangıçtaki kalsifikasyon ve kollateral damarları değerlendir.

Kendini dene

1. Ani karın ağrısında BTA, SMA’da ostial plak olmaksızın orta kolik arter çıkımının distalinde keskin sınırlı embolik dolum defekti ve ani kesilme; portal faz ise distal ileumda komşu anslardan az kontrastlanma gösteriyor. En olası tanı nedir?

   • Distal SMA embolisine bağlı iskemi
   • Ostial aterotrombotik SMA trombozu
   • Mezenterik ven trombozu
   • Nonoklüzif mezenterik iskemi
   Cevabı göster

   Distal SMA embolisine bağlı iskemi. Ostial plak olmaması ve SMA dal çıkışlarının distalindeki keskin sınırlı embolik dolum defekti distal emboliyi destekler; aynı beslenme alanında mural kontrastlanma azalması iskemik etkilenmeyi gösterir. Ostial aterotromboz başlangıç plağı/darlığıyla, venöz tromboz SMV dolum defektiyle, nonoklüzif iskemi ise büyük damar tıkanması olmadan mezenterik vazokonstriksiyonla ayırt edilir.

2. Düşük akım/hemodinamik bozukluk zemininde SMA gövdesi açık; ince mezenterik dallarda yaygın daralma veya vazospazm ve bağırsakta yamalı perfüzyon değişiklikleri var. Bu örüntü hangi mekanizmayı destekler?

   • Nonoklüzif mezenterik iskemi
   • SMA embolisi
   • Mezenterik ven trombozu
   • Kapalı ans
   Cevabı göster

   Nonoklüzif mezenterik iskemi. Büyük damar oklüzyonu olmadan dalların daralması ve yaygın perfüzyon bozukluğu nonoklüzif iskemiyi düşündürür. SMA embolisinde lümen içi kesilme, venöz trombozda venöz dolum defekti; kapalı ansta ise iki geçiş noktası beklenir.

Bu konunun yer aldığı turlar

• Acil BT'de kaçırılmaması gereken bulgular
• Akut karın BT'si

Kaynaklar

Bu sayfadaki 40 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 20 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Acute mesenteric ischemia: updated guidelines of the World Society of Emergency Surgerylink.springer.com
2. Acute Mesenteric Ischemia: Pathophysiology-based Approach to Imaging Findings and Diagnosispubs.rsna.org
3. Imaging of Bowel Ischemia: An Update, From the AJR Special Series on Emergency Radiologystatic.seram.es
4. Mesenteric ischemia: what the radiologist needs to knowcdt.amegroups.org
5. Multidetector computed tomography of mesenteric ischaemialink.springer.com
6. Understanding CT imaging findings based on the underlying pathophysiology in patients with small bowel ischemiapubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Acute mesenteric ischaemia: a pictorial reviewlink.springer.com
8. Adhesive Small Bowel Obstruction: Predictive Radiology to Improve Patient Managementpubs.rsna.org
9. Many faces of acute bowel ischemia: overview of radiologic staginglink.springer.com
10. Predictive value of the albumin-to-creatinine and bicarbonate-to-lactate ratios for 28-day mortality in acute mesenteric ischemiapmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Reperfusion injury on computed tomography following endovascular revascularization of acute mesenteric ischemia: prevalence, risk factors, and patient outcomepmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. Post traumatic arterial occlusive mesenteric ischemia: a rare case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. Acute mesenteric ischemia in an African American patient with heterozygous factor V Leiden deficiencypmc.ncbi.nlm.nih.gov
14. Intestinal Ischemia: US-CT findings correlationspmc.ncbi.nlm.nih.gov
15. Surgical management of peritonitis secondary to acute superior mesenteric artery occlusion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Acute mesenteric ischemia: diagnostic approach and surgical treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Gastrointestinal Ultrasound (GIUS) in Intestinal Emergencies - An EFSUMB Position Paper.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Intestinal Ischemia: US-CT findings correlations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Endovascular techniques in acute arterial mesenteric ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Mesenteric ischemia: the importance of differential diagnosis for the surgeon.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Acute arterial mesenteric ischemia and reperfusion: macroscopic and MRI findings, preliminary report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Post traumatic arterial occlusive mesenteric ischemia: a rare case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. 7T mMR in the assessment of acute arterial mesenteric ischemia in a rat model.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. [Mesenteric ischemia: update of new diagnostic techniques for an old disease, and review of radiological signs].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Endovascular revascularization of acute arterial mesenteric ischemia: report of a 3-year experience from an intestinal stroke center unit.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Predictors of Survival Without Intestinal Resection after First-Line Endovascular Revascularization in Patients with Acute Arterial Mesenteric Ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Reperfusion injury on computed tomography following endovascular revascularization of acute mesenteric ischemia: prevalence, risk factors, and patient outcome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Mesenteric Ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Non-occlusive mesenteric ischemia secondary to diabetic ketoacidosis in a patient receiving olanzapine: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Clinical and CT features of patients with pneumatosis intestinalis: A retrospective single-center study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Acute bowel ischemia in the absence of radiological findings: A case for endoscopy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Small Bowel Ischemia Secondary to Splanchnic Venous Thrombosis in a Postpartum Patient-A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. The Diagnostic Value of D-Dimer Testing in the Differential Diagnosis of Acute Abdomen in the Emergency Department.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Evaluation of Atherosclerotic Changes in the Superior Mesenteric Artery Using MDCT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Current Evidence on the Management of Non-occlusive Mesenteric Ischemia: A Comprehensive Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Advancing precision triage in strangulated small bowel obstruction: from static scores to dynamic multiparametric models.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Ischemic duodenal injury due to systemic lupus erythematosus: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Gastrointestinal complications of cocaine use: a narrative literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Simultaneous Renal and Splenic Infarctions Associated with Newly Diagnosed Atrial Fibrillation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Pneumatosis intestinalis revisited: associated imaging findings, clinical correlation, management, risk stratification and future perspectives.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Acute Mesenteric Ischemia Secondary to Protein C Deficiency: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.