Fokal nodüler hiperplazi

Özet

Fokal nodüler hiperplazi (FNH), anormal hepatik kan akımına yanıt olarak geliştiği düşünülen benign hepatosit hiperplazisidir ve çoğu kez belirti vermeden, tesadüfen saptanır. Çok fazlı BT’de lezyon arteriyel seride çoğunlukla belirgin ve homojen biçimde kontrastlanırken portal seride çevre karaciğerle benzer atenüasyona döner; daha büyük odaklarda merkezî skar seçilebilir. Tanı, kontrastlanma paterninin yanında kitle etkisinin sınırlı oluşu ve kapsül bulunmamasıyla desteklenir; hepatoselüler adenomla ayrım her zaman BT ile yapılamaz. FNH ile hepatoselüler adenom ve bazı malign kitlelerin kontrastlanma paternleri örtüşebilir; özellikle atipik görünümlü odaklarda BT ile kesin ayrım zorlaşır.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Kontrastsız BT’de lezyon izodens ya da hafif hipodens olabilir; merkezî fibröz skar bazı olgularda daha düşük atenüasyonlu seçilir.

Arteriyel tanısal

Lezyonun büyük bölümü belirgin ve genellikle homojen kontrastlanır; merkezî skar aynı anda daha düşük atenüasyonlu kalabilir. Besleyici arterin merkezden çevreye dağılan dalları görülebilir.

Portal tanısal

Portal fazda lezyon gövdesi çevre karaciğerle çoğunlukla izoatenüasyon gösterir ve genellikle washout oluşturmaz; merkezî skar lezyon gövdesinden daha düşük atenüasyonlu kalabilir.

Gecikmiş tanısal

Ekstraselüler kontrastlı BT’de fibröz skar gecikmiş fazda kontrast tutarak daha belirgin veya görece yüksek atenüasyonlu hale gelebilir; lezyon gövdesi çevre karaciğerle benzer yoğunluktadır.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Karaciğer (G 150 / M 30).

BT bulguları

• Düzgün sınırlı, hafif lobüle ve genellikle kapsülsüz parankim kitlesi
• Arteriyel fazda çevre karaciğerden daha parlak, çoğunlukla homojen lezyon gövdesi
• Arteriyel görüntüde kontrastlanmayan merkezî fibröz skar; BT’de her FNH’de görülmez
• Merkezî besleyici arterden çevreye yayılan dallanma görünümü bulunabilir
• Portal ve gecikmiş fazlarda lezyon gövdesinin karaciğer atenüasyonuna yaklaşması ve belirgin yıkanma göstermemesi
• Skarın gecikmiş seride kontrast tutabilmesi; damar dallarından ayırmak için ardışık kesitlerde izlenmesi
• Belirgin kapsül bulunması tipik FNH görünümüne uymaz

Normalde

Normal karaciğer parankiminde odak hâlinde arteriyel hiper-kontrastlanıp portal fazda eş atenüasyona dönen ayrı bir kitle ve merkezî skar bulunmaz. Aynı seviyede portal ven dallarını ve merkezî besleyici arteri izle; lezyonun lobüle gövdesini karaciğer parankimiyle karşılaştır.

Ayırıcı tanı

Hepatoselüler adenom

FNH'ye göre genellikle heterojen ve arteriyel fazda belirgin kontrastlanır, portal ve gecikmiş fazlarda yıkanma gösterir; kanama ve intralesyonel yağ sık görülür, bu bulgular FNH'den ayırmada yardımcıdır.

Hepatoselüler karsinom

arteriyel fazda belirgin kontrastlanma izleyen portal veya gecikmiş faz yıkaması tipiktir; FNH ise genellikle yıkanma göstermez.

Fibrolameller hepatoselüler karsinom

merkezî skar gösterebilir; kalsifikasyon, belirgin boyut veya heterojenlik ve damar ya da lenf nodu invazyonu bu tanıyı destekler.

Hipervasküler metastaz

arteriyel kontrastlanma gösterebilir; çoklu odaklar, periferik halka tarzı kontrastlanma veya bilinen primer neoplazi metastaz olasılığını artırır.

Hepatik hemanjiyom

tipik olarak arteriyelde periferik, kesintili nodüler kontrastlanma ve fazlar boyunca kan havuzuna benzer dolum gösterir; FNH genellikle bütün parankim kitlesi olarak erken boyanır.

Tuzaklar

• Merkezî skar her FNH'de görülmez (BT'de %42-50, MR'da %75-80 oranında saptanır) ve görünmemesi tanıyı dışlamaz, ancak tanı için arteriyel hiperatenüasyon ve portal faz izoatenüasyonu gibi vasküler paternler de birlikte değerlendirilmelidir.
• FNH arteriyel fazda belirgin boyanır, portal ve gecikmiş fazlarda karaciğerle eş yoğunluğa yaklaşabilir; fazların birlikte gözden geçirilmesi paternin tanınmasına yardımcı olur.
• Gecikmiş fazda kontrastlanan skar FNH’yi destekler ancak tek başına özgül değildir; lezyonun diğer fazlardaki davranışı ve morfolojisiyle birlikte değerlendirilir.
• Adenom ile FNH’nin kontrast paternleri örtüşebilir; görüntüleme atipikse yalnız BT görünümüne dayanarak alt tip veya benignlik kesinliği ileri sürme.

Kendini dene

1. Genç erişkinde iyi sınırlı karaciğer odağı arteriyel BT'de homojen boyanıyor; portal seride karaciğerle eş yoğun ve merkezinde gecikmiş kontrastlanan fibröz odak var. En olası tanı nedir?

   • Fokal nodüler hiperplazi
   • Hepatoselüler adenom
   • Basit karaciğer kisti
   • Hepatik hemanjiyom
   Cevabı göster

   Fokal nodüler hiperplazi. Homojen arteriyel parankim kontrastlanması, portal seride izoatenüasyon ve gecikmiş kontrast tutabilen merkezî skar FNH ile uyumludur. Adenom benzer arteriyel patern gösterebilir ancak merkezî skar tipik değildir; basit kist kontrastlanmaz; hemanjiyomda tipik olarak periferik nodüler ve kesintili dolum görülür.

2. Sirozlu hastada karaciğer nodülünde arteriyel fazda belirgin kontrastlanma ve portal venöz fazda yıkanma görülüyor. Bu görünüm FNH'den çok hangi tanıyı düşündürür?

   • Hepatoselüler karsinom
   • Fokal nodüler hiperplazi
   • Hepatik hemanjiyom
   • Basit karaciğer kisti
   Cevabı göster

   Hepatoselüler karsinom. Arteriyel faz hiperatenüasyonunu venöz veya portal venöz fazda yıkanmanın izlemesi hepatoselüler karsinom için tipik bir desendir. FNH lezyonları portal venöz fazda genellikle yıkanma göstermez; sirozlu hastalardaki karaciğer lezyonları malignite açısından dikkatle değerlendirilmelidir.

Bu konunun yer aldığı turlar

• Karaciğer fokal lezyonları ve kontrast fazları

İlgili konular

• Hepatik hemanjiyom
• İnflamatuvar hepatoselüler adenom

Kaynaklar

Bu sayfadaki 41 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 28 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Focal Nodular Hyperplasia and Focal Nodular Hyperplasia–like Lesionspubs.rsna.org
2. Focal Nodular Hyperplasia: A Comprehensive Review with a Particular Focus on Pathogenesis and Complicationspublinestorage.blob.core.windows.net
3. Practical approach to diagnose and manage benign liver massespmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Liver Metastases: Correlation between Imaging Features and Pathomolecular Environmentspubs.rsna.org
5. ACR LI-RADS CT/MRI v2018 Coreedge.sitecorecloud.io
6. ACR Liver Imaging Reporting & Data System (LI-RADS)acr.org
7. Current approach to diagnosis and treatment of focal nodular hyperplasia in children with a management algorithmpmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Hepatic focal nodular hyperplasia after liver transplantation: case report and review of literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Pedunculated focal nodular hyperplasia of the liver in a healthy child born following in vitro fertilization: a case report and review of the literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Focal Nodular Hyperplasia: A Comprehensive Review with a Particular Focus on Pathogenesis and Complicationspmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Practical approach to diagnose and manage benign liver masses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Diagnosis and management of solid benign liver lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Genotype-phenotype correlations in hepatocellular adenoma: an update of MRI findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Lesion discrimination with breath-hold hepatic diffusion-weighted imaging: a meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Benign and malignant hepatocellular lesions in patients with vascular liver diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Fortuitously discovered liver lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Benign Neoplasms, Mass-Like Infections, and Pseudotumors That Mimic Hepatic Malignancy at MRI.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Gadoxetic acid-enhanced magnetic resonance imaging: Hepatocellular carcinoma and mimickers.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Imaging of benign hepatocellular lesions: current concepts and recent updates.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. State-of-the-art MR Imaging of Fat-containing Focal Lesions of the Liver.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Magnetic resonance imaging of pediatric liver tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Consensus report from the 7th International Forum for Liver Magnetic Resonance Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Dual contrast liver MRI: a pictorial illustration.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Hepatic tumors: pitfall in diagnostic imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Gravitational 3D Magnetic Resonance Elastography for Differentiating Focal Nodular Hyperplasia and Hepatic Adenoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Case Report: Focal nodular hyperplasia of the liver in an adolescent-a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Contrast-Enhanced Low-Mechanical-Index Endoscopic Ultrasound for the Evaluation of Focal Liver Lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Hepatocellular Carcinoma Arising From Well-Differentiated Hepatocellular Neoplasm of Uncertain Malignant Potential in a Patient With Abernethy Malformation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Case Report: Indocyanine green fluorescence imaging in complex focal nodular hyperplasia resection: report of two cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. A Silent Mimic: Biopsy-Proven Focal Nodular Hyperplasia Masquerading as Chronic Intrahepatic Biliary Obstruction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Focal Nodular Hyperplasia Presenting With Biliary Obstruction and Intrahepatic Gallstones: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Assessment of the prevalence and consistency of microvascular flow imaging patterns in focal nodular hyperplasia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Not All That Hurts Is Malignant: A Painful Case of Focal Nodular Hyperplasia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. A pretreatment multiphasic CT-based decision-support model for differentiating pediatric hepatoblastoma from focal nodular hyperplasia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Liver Imaging Reporting and Data System (LI-RADS): A Comprehensive Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Hepatobiliary phase imaging in HCC: revisiting diagnostic algorithms and clinical utility of gadoxetic acid-enhanced MRI across international guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Case Report: A hepatic lesion is not always metastasis: synchronous rectal adenocarcinoma and primary hepatocellular carcinoma followed by a benign necrotic liver nodule.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. The characteristics of liver nodules in biliary atresia native liver survivors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. CEUS-based quantitative analysis of washout time in focal liver lesions affects hepatocellular carcinoma diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. A Retrospective Study of Ultrasonographic Features of Hepatic Metastases Following Adrenal Cortical Carcinoma Resection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Contrast-Enhanced CT Finding of Hot Spot Sign Secondary to Supra Hilar Mass Causing Superior Vena Cava Syndrome: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. link.springer.comlink.springer.com

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.