Akut nekrotizan pankreatit

Özet

Akut nekrotizan pankreatit, akut pankreatitin morfolojik tiplerinden biridir; nekroz pankreas parankiminde, peripankreatik dokularda ya da her ikisinde gelişebilir. Nekrotizan morfoloji tek başına klinik şiddeti belirlemez; Revize Atlanta’da şiddet organ yetmezliği ve yerel/sistemik komplikasyonlara göre ayrıca sınıflanır. Kontrastlı BT, canlı bezin kontrastlanmasını nekrotik alanlardan ayırır ve akut nekrotik koleksiyonları haritalar. Erken çekimde nekroz henüz belirginleşmeyebileceğinden görünür nekroz yokluğu hastalığın erken döneminde dışlatıcı değildir. Nekrozun yanı sıra vasküler, gastrointestinal ve biliyer komplikasyonlar da nekrotizan pankreatitte sistematik olarak değerlendirilip raporlanmalıdır.

Faz ve pencere

Portal tanısal

Kontrastlı portal fazda canlı pankreas parankimi homojen kontrastlanırken nekrotik alanlarda kontrastlanma belirgin azalır ya da kaybolur; peripankreatik nekroz retroperitoneumda veya küçük kese içinde heterojen, sıvı ve katı nekrotik bileşenler içeren alanlar şeklinde görülebilir.

Kontrastsız

Kontrastsız BT kan ürünleri, kalsifikasyon ve koleksiyon içi gaz gibi yoğunluk farklılıklarını gösterebilir; canlı parankim ile nekrozun kontrastlanma üzerinden ayrımı için kontrastlı inceleme gerekir.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Pankreasın bir bölümünde canlı parankimle keskin veya coğrafi geçiş yapan kontrastlanma kaybı
• Pankreas parankimi ve/veya peripankreatik dokuda heterojen, kontrastlanmayan nekrotik materyalin uzanımı.
• Pankreas parankimi homojen kontrastlansa bile küçük kese veya retroperitoneumda heterojen peripankreatik nekrotik doku
• Akut nekrotik koleksiyonda değişken miktarda sıvı ve katı nekrotik materyal; erken dönemde henüz belirgin kapsül bulunmayabilir
• Koleksiyon içinde gaz veya hava-sıvı seviyesi enfekte nekroz şüphesini artırır; pankreatik-enterik fistül gibi diğer açıklamalar da değerlendirilmelidir
• Splenik arter psödoanevrizması; splenik, portal veya superior mezenterik ven trombozu; komşu bağırsakta inflamasyon ya da iskemi bulguları
• Nekrotik koleksiyonun mide, duodenum, kolon, dalak hilüsü ve retroperitoneal fasyal planlarla anatomik ilişkisi.

Ölçütler ve sınıflamalar

Revize Atlanta akut pankreatit sınıflaması

İnterstisyel ödematöz pankreatitte parankim kontrastlanır; nekrotizan pankreatitte pankreas parankiminde ve/veya peripankreatik dokuda nekroz vardır. İlk 4 haftada nekrotik koleksiyon akut nekrotik koleksiyon (ANC), genellikle ≥4 hafta sonra olgunlaşıp kapsüllenen nekrotik koleksiyon ise duvarla çevrili nekroz (WON) olarak adlandırılır.

Normalde

Pankreas başı duodenumun C şeklindeki kavisinin içinde yer alır; gövde ve kuyruk splenik venin önünde seyreder, kuyruk dalak hilüsüne uzanır; normal parankim kontrast sonrası homojen kontrastlanır. Aynı fazda her segmentin canlı parankimle kontrastlanıp kontrastlanmadığını, çevresindeki yağ planlarının temizliğini ve splenik damarların açıklığını karşılaştır.

Ayırıcı tanı

İnterstisyel ödematöz pankreatit

bez fokal veya diffüz büyüyebilir, ancak kontrastlı BT’de nekroza işaret eden kontrastlanmayan alan bulunmaz.

Akut peripankreatik sıvı koleksiyonu

basit sıvı yoğunlukludur; nekrotik doku artığı ve parankim kontrast kaybı eşlik etmez.

Pankreatik psödokist

olgun duvarlı, çoğunlukla homojen sıvı içerikli koleksiyondur; belirgin solid nekrotik materyal beklenmez.

Pankreas adenokarsinomu

fokal kitle, ani kanal kesilmesi veya genişlemesi ve distal atrofi gösterebilir; özellikle ileri yaşta ilk pankreatit atağı ve diffüz infiltrasyon varsa kanser dışlanamaz.

Tuzaklar

• Semptom başlangıcından sonraki ilk günlerde kontrastlanma kaybı henüz belirgin olmayabilir; çekim zamanını bilmeden erken BT'yi nekroz yok diye kesinleştirme.
• Peripankreatik nekroz, bez parankimi normal kontrastlansa bile bulunabilir; yalnız pankreas içindeki kontrast kaybına bakmak yayılımı eksik bırakır.
• Erken akut nekrotik koleksiyonun içeriği BT’de tam ayırt edilemeyebilir; yalnız sıvı görünümünden psödokist sonucu çıkarma, adlandırmada başlangıç zamanını ve pankreatit tipini kullan.

Kendini dene

1. Şiddetli epigastrik ağrıda portal faz BT, pankreas gövdesinde komşu bezden belirgin az kontrastlanan coğrafi alan ve küçük kese içinde nekrotik materyal gösteriyor. En uygun tanı hangisidir?

   • Nekrotizan pankreatit
   • İnterstisyel pankreatit
   • Pankreatik psödokist
   • Pankreas adenokarsinomu
   Cevabı göster

   Nekrotizan pankreatit. Canlı bez yanında kontrastlanmayan parankim nekrozu; eşlik eden heterojen çevre koleksiyonu nekrotizan pankreatit paternidir. İnterstisyel hastalıkta nekroz görülmez; psödokist olgun duvarlı ve sıvı içeriklidir, adenokarsinom ise kitle, kanal ve distal atrofi bulgularıyla ayrıca değerlendirilir.

2. Semptomların ilk gününde çekilen BT'de pankreas büyümüş, ancak tüm segmentleri kontrastlanıyor. Nekroz hakkında en doğru yorum hangisidir?

   • Erken inceleme nekrozu kaçırabilir
   • Bu kesinlikle nekrotizan hastalıktır
   • Psödokist oluşmuştur
   • Duktal adenokarsinom kanıtlanmıştır
   Cevabı göster

   Erken inceleme nekrozu kaçırabilir. Kontrastlı BT’de nekroz erken dönemde olduğundan az belirgin olabilir. Sadece bez büyümesi nekroz, psödokist veya tümör tanısı koydurmaz.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 22 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Acute Pancreatitis: Clinical and Morphologic Classificationpubs.rsna.org
2. Asian consensus statements on endoscopic management of walled-off necrosis Part 1: Epidemiology, diagnosis, and treatmentonlinelibrary.wiley.com
3. Role of computed tomography and magnetic resonance imaging in local complications of acute pancreatitisgs.amegroups.org
4. The role of imaging in acute pancreatitispmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Imaging lexicon for acute pancreatitis: 2012 Atlanta Classification revisitedpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Cystic pancreatic lesions: MR imaging findings and managementpmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. Walled-off pancreatic necrosis and other current concepts in the radiological assessment of acute pancreatitisscielo.br
8. Imaging after Pancreatic Surgery: Expected Findings and Postoperative Complicationspubs.rsna.org
9. Basic Pancreatic Lesions: Radiologic-pathologic Correlationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Differential Diagnosis of Pancreatic Cancer and its Mimicking Lesionspmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Intraperitoneal anatomy with the aid of pathologic fluid and gas: An imaging pictorial reviewclinicalimagingscience.org
12. Acute Necrotizing Pancreatitis—Advances and Challenges in Management for Optimal Clinical Outcomespmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. American Gastroenterological Association Clinical Practice Update: Management of Pancreatic Necrosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Endoscopic management of acute necrotizing pancreatitis: European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) evidence-based multidisciplinary guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Updated imaging nomenclature for acute pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Assessment of severity of acute pancreatitis over time.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Antibiotics in acute necrotizing pancreatitis--perspective of a developing country.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Acute Pancreatitis Complicated by Sheehan's Syndrome: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Management of Disconnected Pancreatic Duct.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Analysis of the clinical characteristics of olanzapine-induced acute pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Asian consensus statements on endoscopic management of walled-off necrosis Part 1: Epidemiology, diagnosis, and treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Acute Necrotizing Pancreatitis-Advances and Challenges in Management for Optimal Clinical Outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Value of adipokines in predicting the severity of acute pancreatitis: comprehensive review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Radiological criteria for disconnected pancreatic duct syndrome: a targeted literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Multiorgan Failure Predicts Mortality in Emphysematous Pancreatitis: A Case Report and Systematic Analysis of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Acute necrotizing pancreatitis complicated with ST elevation acute myocardial infarction: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Postpancreatitis extrapancreatic necrosis mimicking peritoneal carcinomatosis: A pediatric diagnostic pitfall.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Rapid Interval Development of a Left Hepatic Artery Pseudoaneurysm During Acute Interstitial Edematous Pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. A Case of Acute Pancreatitis With Fat Saponification Mimicking Carcinomatosis in an Adolescent: Is It Carcinomatosis or Fat Necrosis?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Clinical characteristics, etiology, and outcomes of acute pancreatitis at a tertiary referral center in Latvia: a retrospective cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Dynamic Assessment of the C-Reactive Protein-to-Albumin Ratio Improves Early Prediction of Severe Acute Pancreatitis: A Retrospective Cohort Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Beyond the Pancreas: The Gut Microbiota in Acute Pancreatitis - From Mechanisms to Therapeutic Perspectives.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Clinical, Radiological, and Endoscopic Features of Pancreatic Pseudocyst and Walled-Off Necrosis: How to Diagnose and How to Drain Them.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Multiparametric Abdominal Ultrasound as a Source of Imaging Biomarkers in Predictive and Personalized Medicine: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. International Society of Paediatric Surgical Oncology (IPSO) Surgical Practice Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Multimodality diagnostic imaging and role of interventional radiology in pancreas transplantation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Application and Value of Percutaneous Catheter Drainage in Contemporary Surgical Treatment of Pancreatic Necrosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Pitfall in necrotizing pancreatitis: Organized hematoma with arteriovenous fistula mimicking a splenic artery pseudoaneurysm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Walled-Off Pancreatic Necrosis Mimicking a Pancreatic Pseudocyst: A Diagnostic Pitfall With Therapeutic Implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Spontaneous bacteremia and spontaneous bacterial peritonitis share similar prognosis in patients with cirrhosis: a cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Ensemble deep learning model based on CT scans: differentiating and subtype-classifying pancreatic inflammations and tumors, and predicting pancreatic lesion invasiveness.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Acute pancreatitis: mechanisms and therapeutic approaches.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Arterial and biliary complications after transarterial chemoembolization for hepatocellular carcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Marked response to dabrafenib plus trametinib in a patient with BRAF V600E-mutant pancreatic hepatoid carcinoma: a case report and systematic analysis of 57 cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Surgical and functional outcomes of pediatric pancreatic solid pseudopapillary neoplasm: A retrospective study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Necrotizing pancreatitis with multifocal hepatic artery pseudoaneurysms: Diagnostic limitations and rare appearance of suspected IgG-4 related disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Pancreatic pseudocyst: The past, the present, and the future.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Complications of lymphoma in the abdomen and pelvis: clinical and imaging review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. The Omentum-A Forgotten Structure in Veterinary Surgery in Small Animals' Surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. Contrast-Enhanced CT of the Coelom in a Female Bald Eagle (<i>Haliaeetus leucocephalus</i>): Development of a Preliminary CT-Based Anatomical Segmentation Workflow.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. The Gastric Vein Variants: An Evidence-Based Systematic Review of Prevalence and Clinical Considerations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. Cross-sectional imaging after pancreatic surgery: The dialogue between the radiologist and the surgeon.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. An update on pancreatic cancer imaging, staging, and use of the PACT-UK radiology template pre- and post-neoadjuvant treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. Necrotizing Pancreatitis Associated With an Ingested Screw Adjacent to the Ampulla of Vater.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
55. Necrotizing Pancreatitis With Concurrent Clostridioides difficile Infection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.