Peritonit

Özet

Peritonit, peritoneal yüzeylerin enfeksiyöz veya steril inflamasyonudur; gastrointestinal perforasyon, komşu abdominal inflamasyon, peritoneal diyaliz ve bazı sistemik enfeksiyonlar olası nedenler arasındadır. Çok detektörlü BT, peritoneal hastalığın varlığını ve uzaysal yayılımını değerlendirmek için birincil görüntüleme yöntemidir. Düzgün, düzensiz veya nodüler kalınlaşma örüntüsü ve omentum-mezenter görünümü ayırıcı tanıyı daraltır, ancak etkeni tek başına kanıtlamaz. Görüntüleme incelemeleri, peritoneal tutulumun uzamsal yayılımını değerlendirmeye ve ayırıcı tanıya yardımcı olur.

Faz ve pencere

Portal tanısal

Kontrastlı BT’de pariyetal veya visseral peritonun düzgün ya da düzensiz kalınlaşması ve kontrastlanması, serbest veya loküle sıvı ve çevre yağlı doku çizgilenmesi değerlendirilir; bağırsak duvarı, koleksiyon ve olası inflamasyon kaynağı uygun görüntü fazlarında birlikte incelenir.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Düzgün peritoneal kalınlaşma — ince ve yaygın, homojen kontrastlanan yüzey primer veya sekonder enfeksiyöz peritonitte görülebilir.
• Düzensiz peritoneal kalınlaşma — kalınlığın odaksal değiştiği, omental yağla arayüzün pürüzlü olduğu segmentler bulunur.
• Nodüler peritoneal tutulum — periton boyunca ayrı yumuşak doku nodülleri, enfeksiyonun bazı biçimlerinde görülebilse de tümöral tutulum ayırıcı tanısını gerektirir.
• Serbest veya loküle sıvı — pelvik, subhepatik ya da parakolik sıvı eşlik edebilir; sınırlı koleksiyon inflamasyon kaynağına komşu olabilir.
• Omental ve mezenterik inflamasyon — yağlı dokuda çizgilenme veya kirlenme, komşu enfeksiyöz odağa eşlik edebilir.
• Perforasyonla ilişkili bulgular — serbest gaz, segmental bağırsak duvarı kalınlaşması veya kontrastlanma bozukluğu ve komşu peritoneal sıvı görülebilir.
• Organize apse — komşu peritoneumda kalınlaşma ve kontrastlanma gösteren sınırlı sıvı koleksiyonu; iç gaz varsa komşu bağırsak ve olası perforasyon bulgularını inceleyin.

Ölçütler ve sınıflamalar

BT morfolojik peritoneal kalınlaşma örüntüsü

Düzgün-homojen kalınlaşma inflamatuvar süreçlerde sık görülür; düzensiz kalınlaşma odaksal değişkenlik gösterir; nodüler örüntü ayrı yumuşak doku implantlarıyla tanımlanır. Bu morfolojik örüntüler benign ve malign süreçlerde örtüşebildiğinden klinik bağlam ve diğer BT bulgularıyla birlikte yorumlanmalıdır.

Normalde

Normal BT’de periton çoğunlukla ayrı bir çizgi olarak seçilmez; ince ve belirgin olmayan yüzey, peritoneal boşlukta koleksiyon olmadan omental ve mezenterik yağla komşudur. Görünür hale gelen peritoneal yüzeyin kalınlığını, kontrastlanma düzenini ve omental yağla arayüzünü aynı anatomik düzeyde karşılaştırın; serbest sıvı veya koleksiyonun yerini de not edin.

Ayırıcı tanı

Peritoneal karsinomatozis

düzensiz veya nodüler implantlar ve omental kek görünümü maligniteyi destekleyebilir; tüberküloz gibi enfeksiyonlar benzer görünümler oluşturabildiğinden bulgular tek başına ayırt ettirmez.

Tüberküloz peritoniti

düzgün ya da düzensiz peritoneal kalınlaşma, asit, nekrotik lenf düğümleri veya kalsifikasyonlar gösterebilir; görünüm tek başına özgül değildir.

Peritoneal lenfomatozis

peritoneal kalınlaşma, omental ve mezenterik nodül veya kitleler, asit ve lenfadenopatiyle karsinomatozise benzer yaygın tutulum gösterebilir.

Steril kimyasal peritonit

safra veya başka irritan içeriğin peritoneuma yayılması inflamasyon ve sıvı oluşturabilir; komşu viskus bulguları kaynağa yöneltir.

Enkapsüle peritoneal skleroz

ince düzensiz kalınlaşma, merkezi kümelenmiş bağırsak anslarının fibrokollajenöz bir zarla çevrelenmesi ve kalsifikasyonlarla görülebilir; peritoneal diyaliz öyküsü bağlam sağlar.

Tuzaklar

• Peritoneal kalınlaşma ve kontrastlanmayı enfeksiyona özgü saymayın; karsinomatozis, lenfomatozis ve tüberküloz benzer görünüm oluşturabilir.
• Nodüler tutulum görüldüğünde benign inflamasyonu bütünüyle dışlamayın; örüntüyü omental ve mezenterik değişiklikler ile eşlik eden kaynağa göre tartın.
• Küçük loküle sıvı koleksiyonunu yalnız asit olarak adlandırmayın; duvar kontrastlanması, çevre yağlı doku ve komşu bağırsak ya da organ kaynağını inceleyin.
• Normal peritonun çoğu zaman görünmez olduğunu hatırlayın; ince bir çizgi tek başına kalınlaşma değildir, belirginlik ve kontrastlanma çevre dokularla birlikte değerlendirilmelidir.

Kendini dene

1. Sigmoid divertiküliti çevresinde düzgün kontrastlanan periton, az miktarda sıvı ve kirlenmiş yağ görülüyor. En olası süreç hangisidir?

   • Lokalize peritonit
   • Peritoneal karsinomatozis
   • Asit
   • Omental infarkt
   Cevabı göster

   Lokalize peritonit. Komşu divertiküler inflamasyon, düzgün peritoneal kontrastlanma, lokal sıvı ve yağ kirlenmesiyle lokalize peritonite yol açabilir. Karsinomatozis nodüler implantlar, asit tek başına serbest sıvı, omental infarkt ise fokal yağ lezyonu oluşturur.

2. Peritonda çok sayıda nodül ve omental kek görünümü var; komşu bağırsakta belirgin inflamasyon kaynağı yok. Hangi ayırıcı tanı öne çıkar?

   • Peritoneal karsinomatozis
   • Akut divertikülit
   • Basit asit
   • İntralüminal gaz
   Cevabı göster

   Peritoneal karsinomatozis. Nodüler peritoneal implantlar ile omental kek görünümü malign peritoneal yayılımı destekler. Nodüler implantlar ve omental kek maligniteyi düşündürse de, farklı patolojiler de benzer görünümler oluşturabilir ve bulgular tek başına ayırt edici değildir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 11 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. CT findings in acute peritonitis: a pattern-based approachdirjournal.org
2. The Peritoneum: Anatomy, Pathologic Findings, and Patterns of Disease Spreadpubs.rsna.org
3. Primary and secondary tumors of the peritoneum: key imaging features and differential diagnosis with surgical and pathological correlationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Bowel wall thickening at CT: simplifying the diagnosislink.springer.com
5. Relapsing peritoneal dialysis‑associated peritonitis caused by Pseudomonas oryzihabitans with concurrent tunnel infection: a case report and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Traumatic complete pyloric transection following blunt abdominal traumapmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. Current Evidence on the Management of Non-occlusive Mesenteric Ischemia: A Comprehensive Narrative Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Diagnosis and surgical management of septic peritonitis in small animals: A reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Anastomotic leakage in colorectal cancer surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Bologna guidelines for diagnosis and management of adhesive small bowel obstruction (ASBO): 2017 update of the evidence-based guidelines from the world society of emergency surgery ASBO working group.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Acute Mesenteric Ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Tuberculous Peritonitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Fecal impaction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Lupus enteritis: a narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Sigmoid volvulus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Complicated Diverticulitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Encapsulating peritoneal sclerosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Evidence-based approach to diagnosis and management of abdominal tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Acute Colonic Diverticulitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. 2017 WSES guidelines on colon and rectal cancer emergencies: obstruction and perforation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Intra-abdominal sepsis--epidemiology, aetiology and management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Noninvasive detection and mapping of intraabdominal adhesions: a review of the current literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Ascitic Fluid Drainage before Dialysis Catheter Removal for Peritoneal Dialysis-Related Peritonitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Barium-associated intestinal ischemia complicated with massive hepatic portal venous gas: A successful survival case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Brazilian guidelines for the diagnosis and treatment of candidemia and invasive candidiasis in adults and children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Post-cesarean Sepsis Secondary to Vernix Caseosa Peritonitis: A Diagnostic Challenge With Misleading Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Splenic Flexure Colon Cancer Presenting as a Perisplenic Abscess With Subsequent Intrasplenic Abscess Formation and Portal Venous Gas: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Case Report: Bezoar-mimicking intraluminal gossypiboma causing small-bowel obstruction and chronic malabsorption 15 years after hysterectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Primary diffuse malignant epithelioid peritoneal mesothelioma of the greater omentum in an asbestos-naive patient: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. A Case Series and Brief Review of Literature on Encapsulating Peritoneal Sclerosis: Unveiling the Cocoon.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Primary and secondary tumors of the peritoneum: key imaging features and differential diagnosis with surgical and pathological correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Biliary Peritonitis Secondary to Proximal Duodenal Perforation in a Cat.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Candida lusitaniae Peritonitis Associated With Nonsurgical Pneumoperitoneum: A Case Report Exploring a Causal Relationship or Coincidence.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Recurrent Non-surgical Pneumoperitoneum Associated With Jejunal Diverticulosis: A Case Report and Diagnostic Challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Peritoneal Tuberculosis Mimicking Pseudomyxoma Peritonei: A Diagnostic Challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. The Many Faces of the Angry Peritoneum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Investigating the causes and pattern of peritoneal involvement in CT scan and comparison with ultrasound findings in peritoneal conditions: A two-center, cross-sectional study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. A case of spontaneous acalculous gallbladder perforation difficult to diagnose on computed tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Delayed Recognition of Multiple Small Bowel Perforations and Mesenteric Lacerations Following Combined Blunt and Penetrating Lumbar Trauma: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. A Case of Solitary Fibrous Tumor with Tumor Rupture during the Waiting Period for Elective Surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.