Fibrozis olmayan hipersensitivite pnömonisi

Özet

Nonfibrotik hipersensitivite pnömonisi (HP), duyarlı kişilerde solunan antijenlere karşı gelişen ve akciğer parankimiyle küçük havayollarını etkileyen immün aracılı bir hastalıktır. HRCT, bronşiolosentrik inflamasyonun sentrilobüler nodül ve hava hapsi karşılığını, eşlik eden parankimal infiltrasyonu ve tutulum dağılımını göstererek tanısal sınıflamayı destekler. İnspiratuvar ve ekspiratuvar serilerin birlikte okunması, mozaik atenüasyonun hangi lobüllerde hava hapsinden kaynaklandığını ortaya koyar. Bu bulguların atlanması hastalığın başka bir interstisyel örüntü olarak yorumlanmasına ve olası antijen maruziyetinin araştırılmamasına neden olabilir.

Faz ve pencere

HRCT tanısal

Kontrastsız ince kesit HRCT'nin derin inspirasyon serisinde bilateral yaygın buzlu cam, mozaik atenüasyon ve silik sentrilobüler nodüller; uzamış ekspirasyon serisinde çevre akciğer yoğunlaşıp hacmi azalırken düşük atenüansını koruyan lobüller aranır. Üç yoğunluk örüntüsünde buzlu camlı infiltratif lobüller, normal akciğer ve düşük atenüanslı/az damarlı lobüller aynı kesitte seçilir.

Önerilen pencereler: Akciğer (G 1500 / M -600).

BT bulguları

• Silik sentrilobüler nodüller — bronşiolosentrik inflamasyona uyan, lobül merkezinde duran ve belirgin keskin sınıra sahip olmayan buzlu cam odakları.
• Yaygın buzlu cam — bronş duvarları ve damarların silinmediği, parankim atenüasyonunun arttığı yamalı infiltrasyon alanları.
• İnspiratuvar mozaik atenüasyon — aynı akciğerde yamalı yüksek ve düşük atenüans; infiltratif buzlu cam lobülleri ile normal veya bronşioler obstrüksiyona bağlı daha koyu lobüller yan yana olabilir.
• Ekspiratuvar hava hapsi — normal akciğer yoğunlaşıp hacim kaybederken obstrükte lobülün görece düşük atenüansını ve hacmini koruması.
• Üç yoğunluk örüntüsü — buzlu camlı lobül, normal havalanan lobül ve düşük atenüanslı, damar izleri seyrek lobülün birlikte bulunması.
• Aksiyal ve kraniyokaudal yaygınlık — değişikliklerin yalnız tek bir segment ya da kostal periferle sınırlı kalmayıp iki akciğere dağılması.
• Fibrotik değişikliklerin baskın olmaması — belirgin mimari distorsiyon, traksiyon bronşiektazisi veya bal peteği saptanması nonfibrotik sınıflamayla uyumsuzdur.

Ölçütler ve sınıflamalar

HP'de silik küçük sentrilobüler nodül çapı

<10 mm

ATS/JRS/ALAT nonfibrotik HP HRCT kategorileri

Tipik HP: yaygın dağılımda en az bir parankimal infiltrasyon bulgusu (buzlu cam veya mozaik atenüasyon) ile en az bir küçük hava yolu bulgusu (silik sentrilobüler nodül veya ekspiratuvar hava hapsi) birlikte bulunur. HP ile uyumlu örüntüler özgül değildir; uniform ve hafif buzlu cam, hava boşluğu konsolidasyonu veya kistler tek başına bu grupta değerlendirilebilir. Bu örüntüleri desteklemeyen inceleme HP açısından belirsizdir.

Normalde

Normal inspiratuvar akciğerde ikincil pulmoner lobüller benzer atenüans gösterir; lobül merkezindeki pulmoner arter dalları eşlik eden bronşiolden ayırt edilebilir ve yamalı buzlu cam alanı bulunmaz. Ekspirasyonda normal parankim belirgin yoğunlaşırken hacmi azalır; şüpheli lobülün aynı seviyedeki sağlam lobüllere kıyasla koyu ve geniş kalıp kalmadığını izleyin.

Ayırıcı tanı

Vasküler mozaik perfüzyon

düşük atenüanslı alanlarda damar kalibresi azalabilir; ekspirasyonda bu lobüller hava hapsi davranışı göstermez.

Enfeksiyöz bronşiolit

sentrilobüler nodüllere dallanan tomurcuklanan ağaç opasiteleri eşlik edebilir; nodüller HP'deki silik buzlu cam odaklarından daha belirgin olabilir.

Astım veya konstriktif bronşiolit

yamalı ekspiratuvar hava hapsi oluşturabilir; yaygın parankimal buzlu cam ile silik sentrilobüler nodül birlikteliği tipik açıklama değildir.

Hücresel NSIP

iki taraflı buzlu cam ve ince çizgilenme yapabilir; lobüler hava hapsiyle birlikte silik sentrilobüler nodüller NSIP için karakteristik değildir.

Organize pnömoni

yamalı periferik veya peribronkovasküler konsolidasyon öne çıkar; lobül merkezli nodüller ve ekspiratuvar hava hapsi tanımlayıcı bileşen değildir.

Tuzaklar

• İnspirasyon serisindeki mozaik atenüasyonu doğrudan hava hapsi diye adlandırmayın; aynı lobülün ekspirasyonda beklenen yoğunluk artışını gösterip göstermediğini kontrol edin.
• Yetersiz ekspirasyon tüm akciğerde havanın tutulduğu izlenimini verir; ekspirasyon görüntüsünde sağlam bölgelerin yoğunlaşıp hacim kaybettiğini görmeden bölgesel hava hapsi sonucuna varmayın.
• Sentrilobüler bir odağı nodül saymadan önce ardışık kesitlerde pulmoner arter dalıyla devamlılığını izleyin; damar dalı süreklidir, inflamatuvar lobül merkezi odağı bronşiyol çevresindedir.
• Tek başına hava hapsi veya üç yoğunluk görünümü HP'ye özgü değildir; tipik HRCT kategorisi için yaygın infiltrasyon ve küçük hava yolu bileşenlerini birlikte arayın.

Kendini dene

1. İnspirasyonda yaygın buzlu camla silik sentrilobüler nodüller, ekspirasyonda lobüler hava hapsi saptanıyor. En uygun HRCT kategorisi hangisidir?

   • Tipik nonfibrotik HP
   • Fibrotik HP
   • UIP paterni
   • Vasküler mozaik perfüzyon
   Cevabı göster

   Tipik nonfibrotik HP. Yaygın parankimal infiltrasyon ile küçük hava yolu işaretlerinin birlikte bulunması ATS/JRS/ALAT tipik nonfibrotik HP örüntüsünü karşılar. Fibrotik HP'de fibrozis bulguları beklenir; UIP fibrotik bir örüntüdür; vasküler mozaik tek başına ekspiratuvar hava hapsini açıklamaz.

2. Yamalı koyu alanlarda damarlar ince görünüyor; ekspirasyonda bu lobüller çevre akciğer gibi yoğunlaşıyor. En olası açıklama nedir?

   • Mozaik perfüzyon
   • Bronşioler hava hapsi
   • Üç yoğunluk örüntüsü
   • İnfiltratif buzlu cam
   Cevabı göster

   Mozaik perfüzyon. Ekspirasyonda koyu alanların çevre parankim gibi yoğunlaşması bölgesel hava hapsini desteklemez; damar kalibresi farkı mozaik perfüzyonu düşündürür. Bronşioler hava hapsinde lobül ekspirasyonda görece düşük atenüansını korur; üç yoğunluk örüntüsü ayrıca buzlu cam bileşeni de içerir.

Bu konunun yer aldığı turlar

• İnterstisyel akciğer hastalığı paternleri

Kaynaklar

Bu sayfadaki 42 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 1 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Diagnosis of Hypersensitivity Pneumonitis in Adults. An Official ATS/JRS/ALAT Clinical Practice Guidelinepmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Hypersensitivity pneumonitis: new concepts and classifications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Interstitial Lung Diseases Presenting as Small Nodules: Imaging Phenotypes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Humidifier-Related Lung Injury Leading to Hypersensitivity Pneumonitis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Cyst-predominant nonfibrotic hypersensitivity pneumonitis mimicking Birt-Hogg-Dubé syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Solitary Pure Ground-glass Opacity Suspected of Being the Initial Presentation of Nonfibrotic Hypersensitivity Pneumonitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Steroid reduction-resistant pulmonary involvement with Sweet's syndrome suspected of being vacuoles, E1 enzyme, X-linked, autoinflammatory, somatic syndrome: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Hypersensitivity pneumonitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Pictorial Review of Fibrotic Interstitial Lung Disease on High-Resolution CT Scan and Updated Classification.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. [Hypersensitivity Pneumonitis: An update].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Advances in Concept and Imaging of Interstitial Lung Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Updated Imaging Classification of Hypersensitivity Pneumonitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Transbronchial biopsy in chronic hypersensitivity pneumonitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Hypersensitivity Pneumonitis: Diagnostic and Therapeutic Challenges.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. [Diagnosis of Hypersensitivity Pneumonitis: 2020 Clinical Practice Guideline].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Moldy Hazelnut Husk and Shell Related Hypersensitivity Pneumonitis: A Possible Novel Occupational Causative Agent.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. [Granulomatous diseases and pathogenic microorganism].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Hypersensitivity pneumonitis: spectrum of high-resolution CT and pathologic findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Quantitative CT Analysis in Chronic Hypersensitivity Pneumonitis: A Convolutional Neural Network Approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Bronchiolar disorders: a clinical-radiological diagnostic algorithm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Hot Tub Lung: Misdiagnosed Hypersensitivity Pneumonitis Revealing a Mycobacterial Aetiology-A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Diagnostic, prognostic, and therapeutic challenges in patients with hypersensitivity pneumonitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Acute respiratory failure as a rare presentation of non-fibrotic hypersensitivity pneumonitis: Case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Pneumonitis Associated with Immune Checkpoint Inhibitors and Targeted Anticancer Therapies: A Retrospective Case Series of 12 Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Amiodarone-induced granulomatous lung injury mimicking organizing pneumonia: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. A case of breathlessness and unexpected antibodies: stating the obvious.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Successful immunosuppressive treatment of hypersensitivity pneumonitis secondary to lycoperdonosis in a dog.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Identification of imaging-based pulmonary and extrapulmonary treatable traits in COPD: a review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Precision treatment of COPD based on novel imaging phenotypes: a treatable traits approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Korean Guidelines for the Diagnosis and Management of Interstitial Lung Disease: Other Forms of Interstitial Lung Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Humidifier lung and summer-type hypersensitivity pneumonitis in Japan: a nationwide retrospective observational study of clinical, radiological and pathological features.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Current Insights into Clinical, Molecular, and Therapeutic Approaches to Acute Respiratory Distress Syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Characteristics of irreversibility in high-resolution computed tomography in chronic hypersensitivity pneumonitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Bronchiolar disorders in systemic autoimmune rheumatic diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Computed Tomography of Contemporary Occupational Lung Disease: A Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Current concepts in the diagnosis and treatment of hypersensitivity pneumonitis: a narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Medication-induced lung disease in children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. "Scorched air": A narrative review of inhalational injuries in fire onboard ships.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Diffuse cystic lung diseases-a primer for radiologists.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Computed tomography imaging features of major pulmonary and extrapulmonary complications of fibrotic lung diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Diffuse cystic lung diseases: Imaging spectrum and diagnostic approach using high-resolution computed tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Korean Guidelines for the Diagnosis and Management of Interstitial Lung Diseases: Hypersensitivity Pneumonitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Diagnosis and Treatment of Hypersensitivity Pneumonitis: S2k Guideline of the German Respiratory Society and the German Society for Allergology and Clinical Immunology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Childhood interstitial lung diseases: current understanding of the classification and imaging findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Frequency of Radiologic Bronchiolocentric Interstitial Pneumonia Patterns and Associated Factors in Welders.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. ESR Essentials: imaging in fibrotic lung diseases-practice recommendations by the European Society of Thoracic Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Transbronchial lung cryobiopsy in fibrotic hypersensitivity pneumonitis: prognostic differences and intra-lobar variability.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.