Benign prostat hiperplazisi

Özet

Benign prostat hiperplazisi (BPH), yaş ilerledikçe prevalansı belirgin şekilde artan, alt üriner sistem yakınmaları olan erkeklerde sık görülen ve transizyonel zonda nodüler büyüme ile karakterize bir durumdur. BT, BPH tanısını koymak için istenmez; başka nedenle çekilmiş pelvis BT'sinde prostat büyümesini, mesane tabanına uzanan median lobu ve kronik obstrüksiyonun yapısal izlerini gösterebilir. Prostat hacmi ile obstrüksiyon arasında korelasyon olsa da, intravezikal protrüzyon (IPP) obstrüksiyonun daha iyi bir öngörücüsüdür. Mesane ve üst üriner sistemdeki basınç etkilerini gözden kaçırmak, eşlik eden retansiyon ya da obstrüktif üropatiyi raporlamamaya yol açabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Kontrastsız pelvis BT'sinde prostatın mesane tabanı altındaki yumuşak doku hacmi, lobüler konturu ve median lobun lümene doğru kabarıklığı seçilebilir; gland içi zonlar güvenilir biçimde ayrılmaz. Kontrastsız pelvis BT'sinde mesane distansiyonu, duvar konturu ve kalsifikasyonlar değerlendirilebilir; BT'nin yumuşak doku karakterizasyonundaki yetersizliği nedeniyle BPH ile malignite ayırımı yapılamaz.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Prostatın transvers ve kraniokaudal boyutlarında artış; özellikle transizyonel/periüretral nodüler büyüme BT'de yalnız kaba morfolojik olarak izlenir.
• Median lobun mesane boynunu aşarak mesane lümenine doğru oluşturduğu intravezikal protrüzyon, sagittal ve koronal rekonstrüksiyonlarda belirginleşebilir.
• Prostat tabanının mesane tabanını yukarı itmesi veya mesane boynunun konkav konturunun silinmesi, prostatik büyümenin kitle etkisini gösterir.
• Kronik çıkım direncine eşlik edebilen yaygın mesane duvar kalınlaşması ve trabeküler iç kontur; tek başına BPH'ye özgü değildir.
• Mesane divertikülleri, belirgin rezidüel distansiyon veya taş, uzun süreli boşaltım güçlüğünün yapısal bulguları arasında sayılabilir.
• İleri basınç etkisinde bilateral üreter ve renal pelvis-kalikslerde genişleme görülebilir; başka tıkanma nedenleri de dışlanmalıdır.
• BT'de fokal infiltratif prostat kitlesi, ekstrakapsüler yayılım ya da patolojik lenf nodu görünümü BPH varsayımına bağlanmamalı, ayrıca değerlendirilmelidir.

Normalde

Normal boyut ve konturdaki prostat mesane tabanının altında, mesane lümenine belirgin median lob uzanımı oluşturmadan izlenir; mesane duvarı iyi distandü olduğunda düzgün ve trabekülasyonsuzdur. Kıyaslamada prostatik konturun mesane boynunu ne ölçüde ittiğine, intravezikal dokuya ve mesane/üreterlerdeki kronik basınç değişikliklerine bakın.

Ayırıcı tanı

Prostat adenokarsinomu

fokal infiltratif yumuşak doku, kapsül dışına uzanım veya nodal/kemik yayılım şüphesi BPH görünümünü sorgulatır; BT intraprostatik kanseri dışlayamaz.

Akut prostatit

BT prostat anatomisini ve patolojisini yumuşak doku kontrastındaki yetersizlik nedeniyle net ayırt edemez; bu durumda enfeksiyon bulguları ve klinik değerlendirme tanıda belirleyici olur.

Prostat apsesi

BT yerine ultrasonografi ve MR tercih edilir; lökositoz ve üriner enfeksiyon bulguları tanıyı destekler.

Mesane boynu/üretra darlığı

prostat hacmi ile obstrüksiyon derecesi her zaman paralel olmayabilir; konjenital divertikül gibi diğer çıkım nedenleri de değerlendirilmelidir.

Nörojenik mesane

üst üriner sistem dilatasiyonu ve mesane disfonksiyonu BT'de izlenebilir ancak işlevsel etiyolojiyi tek başına açıklayamaz.

Tuzaklar

• Prostat hacmi tahmini için birçok görüntüleme yöntemi yeterlidir; MRI en doğru yöntemdir ve stromal/glandüler oranı aynı zamanda benign/malign ayrımı yapma avantajına sahiptir.
• Transabdominal ultrasonografi incelemesi, obezite veya mesanenin yeterli distandü tutulamaması durumunda sınırlıdır.
• Prostat büyümesi, mesane üzerinde kitle etkisi yaratarak median lob uzanımı ile birlikte değerlendirilebilir.
• Üst üriner sistemlerde hidroureteronefroz veya diğer sekonder bulgular değerlendirilebilir.

Kendini dene

1. Kontrastsız pelvis BT'sinde büyümüş prostat mesane tabanına kabarıyor; mesane trabeküler. En doğru çıkarım nedir?

   • BPH olası, obstrüksiyon BT ile kanıtlanmaz
   • Prostat adenokarsinomu kesin
   • Üretra darlığı kesin
   • Nörojenik mesane kesin
   Cevabı göster

   BPH olası, obstrüksiyon BT ile kanıtlanmaz. Prostatik büyüme ve median lob protrüzyonu BPH ile uyumludur; trabekülasyon kronik çıkım yükünü destekleyebilir. BT görünümü adenokarsinomu dışlamaz ve üretra darlığı ya da nörojenik mesaneyi tek başına kesinleştirmez.

2. Prostat belirgin büyük değilken distandü, trabeküler mesane ve bilateral hidroureter görülüyor. Hangi olasılık özellikle araştırılmalı?

   • Üretra darlığı
   • Median lob hiperplazisi
   • Prostat apsesi
   • Prostat kalsifikasyonu
   Cevabı göster

   Üretra darlığı. Prostat hacmi bulgularla uyumsuzsa üretra darlığı gibi prostat dışı çıkım nedenleri değerlendirilmelidir. Median lob hiperplazisi prostatta intravezikal çıkıntı bekletir; apse fokal koleksiyon, kalsifikasyon ise obstrüksiyonun doğrudan açıklaması değildir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 37 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 14 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Contemporary Review of Multimodality Imaging of the Prostate Glandpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Hematuria.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Prostate Benign Diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Prostatic arterial embolization: post-procedural follow-up.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. What Is New with Rezūm Water Vapor Thermal Therapy for LUTS/BPH?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Prostate MR: pitfalls and benign lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Benign Conditions That Mimic Prostate Carcinoma: MR Imaging Features with Histopathologic Correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Radiological anatomy of prostatic arteries.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Prostatic Artery Embolization: Equipment, Procedure Steps, and Overcoming Technical Challenges.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Clinical Significance of Prostatic Calculi: A Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Diagnosis and treatment of patients with prostatic abscess in the post-antibiotic era.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Role of mpMRI in Benign Prostatic Hyperplasia Assessment and Treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Imaging of prostate cancer with PET/CT and radioactively labeled choline derivates.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Robotic-Assisted vs. Open Simple Prostatectomy for Large Prostates: A Meta-Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Updates on Preprocedural Evaluation and Patient Selection for Prostatic Artery Embolization.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Pathophysiology of clinical benign prostatic hyperplasia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Correlation of urodynamics and prostate-specific antigen levels with acute urinary retention in patients with benign prostatic hyperplasia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Ultrasound-estimated bladder weight predicts risk of surgery for benign prostatic hyperplasia in men using alpha-adrenoceptor blocker for LUTS.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Urinary Bladder Invasive Squamous Cell Carcinoma in Juveniles.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Predictive accuracy of prenatal ultrasound findings for lower urinary tract obstruction: A systematic review and Bayesian meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Congenital bladder diverticulum presenting as bladder outlet obstruction in infants and children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Presentation, Management and Long-Term Outcome of Ureteropelvic Junction Obstruction in Duplex Kidneys.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Effectiveness and Complications of Augmentation Cystoplasty with or without Nonrefluxing Ureteral Reimplantation in Patients with Bladder Dysfunction: A Single Center 11-Year Experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Midterm outcomes of protection for upper urinary tract function by augmentation enterocystoplasty in patients with neurogenic bladder.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. The Epidemiology of Benign Prostatic Hyperplasia Associated with Lower Urinary Tract Symptoms: Prevalence and Incident Rates.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. PI-RADS Prostate Imaging - Reporting and Data System: 2015, Version 2.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Interleukin 8 and the male genital tract.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Modifications of the bladder wall (organ damage) in patients with bladder outlet obstruction: ultrasound parameters.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Correlation between intravesical prostatic protrusion and international prostate symptom score among Nigerian men with benign prostatic hyperplasia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Correlation of male overactive bladder with intravesical prostatic protrusion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Decision making in the management of benign prostatic enlargement and the role of transabdominal ultrasound.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Decoding benign prostatic hyperplasia at single-cell resolution: heterogeneity, inflammation, and beyond androgen-driven pathogenesis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Radiology of fibrosis part III: genitourinary system.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Spatial and single-cell transcriptomics reveal a HIF-1α/NF-κB-driven hypoxia-induced senescence axis in BPH epithelium.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Successful non-surgical management of locally advanced gastric adenocarcinoma with squamous differentiation and programmed death-ligand 1 combined positive score 75: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Primary prostatic seminoma: a rare case report and structured literature review highlighting tumor marker discordance.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Comprehensive Insight into the Male Dog Reproductive System in Health and Diseases: Developmental, Genetic, and Environmental Factors-Review on Research and Clinical Trials.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Benign Hyperplastic Nodule in the Peripheral Zone of the Prostate Mimicking Prostate Cancer on 18 F-PSMA-1007 PET/CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. MR Virtual Cytometry for Zone-specific Prostate Cancer Characterization with Histologic and Molecular Validation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Imaging of Complications after Prostate Interventions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.