Renal arter anevrizması/psödoanevrizması ve rüptür

Özet

Gerçek renal arter anevrizması tesadüfen saptanabilir; psödoanevrizma ise özellikle böbrek biyopsisi, travma veya parsiyel nefrektomi sonrasında gelişen sınırlı arter duvarı yaralanmasını düşündürür. BT anjiyografi kesenin renal arterle ilişkisini, mural trombüsü, çevre hematomu ve eşlik eden parankim hasarını aynı incelemede değerlendirir. Rüptür yaşamı tehdit edebilen iç kanamaya yol açabilir; çok fazlı değerlendirme, aktif kontrast ekstravazasyonu ile psödoanevrizmayı ayırmaya yardımcı olur. Kontrastsız seri kanı ve hematom yayılımını gösterebilir, ancak kesenin patent lümenini ve besleyici dalı tanımlamada arteriyel fazın yerini tutmaz.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Perirenal kan yüksek atenüasyonlu koleksiyon olarak Gerota fasyası içinde veya pararenal boşluklarda izlenir; tromboze kese yumuşak doku yoğunluklu yuvarlak odak olabilir, patent lümenin renal arterle bağlantısı bu seride gösterilemez.

BTA tanısal

Arteriyel fazda renal arter veya dallarıyla eşzamanlı kontrastlanan kese ile damar bağlantısı aranır; kontrastlanmayan mural trombüs, düzensiz damar dışı kontrast odağı ve kama biçimli parankim perfüzyon kusuru ayrıca değerlendirilir. Nefrografik/portal venöz faz renal parankim ve çevre hematomunu değerlendirmeye yardım eder; gecikmiş faz aktif kanama ve üriner kaçağın gösterilmesine katkı sağlayabilir.

Gecikmiş

Damar dışındaki kontrast odağının büyüyüp retroperitoneal boşluklara yayılması devam eden ekstravazasyonu destekler; psödoanevrizma genellikle boyut ve şeklini koruyup geç fazda kontrastlanması azalır. Toplayıcı sistem hasarı da düşünülüyorsa gecikmiş opaklaşma idrar kaçağını damar kaynaklı kaçaktan ayırmaya yardım eder.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Renal arter bifurkasyonu veya dalı boyunca fokal sakküler çıkıntı görülür; kesenin renal arter lümeniyle anatomik bağlantısı ve arteriyel fazda kontrastlanması renal arter anevrizmasını destekler.
• Psödoanevrizma biyopsi, cerrahi veya travma sonrasında gelişebilir; BT’de ana renal arter ya da segmental dal kökenli, arteriyel fazda kontrastlanan yuvarlak-oval veya fusiform kese olarak görülebilir.
• Kesenin kontrastlanan patent kısmıyla kontrastlanmayan mural trombüs aynı dış kontur içinde bulunabilir; lezyonun boyutunu değerlendirirken tüm kese sınırını izleyin.
• Aktif ekstravazasyon damar lümeni dışında düzensiz kontrast odağı oluşturabilir; ardışık fazlarda odağın büyümesi veya çevre hematoma yayılması ekstravazasyonu destekler.
• Perirenal hematom böbreği Gerota fasyası içinde çevreleyebilir; kanama anterior ya da posterior pararenal boşluğa uzanıyorsa yayılım yönünü ve fasya sınırlarını tarif edin.
• Segmental renal arter trombozu veya embolisi ilgili parankimde kapsüle uzanan kama biçimli kontrastlanma azalması, yani infarkt oluşturabilir.
• Parsiyel nefrektomi yatağında hemostatik materyale bağlı gaz veya hava kabarcıkları görülebilir; bu bulgu klinik işlem bilgisi ve çevre koleksiyonla birlikte yorumlanmalıdır.

Normalde

Normal renal arterler aortadan çıkar, hilusa ulaşır ve böbrek içinde dallanır; arter boyunca ayrı bir kontrastlanan kese veya çevre hematomu beklenmez. Şüpheli düzeyde karşı taraf renal arterin çapı ve dallanma biçimiyle kıyaslayın; ince aksiyel kesit ve koronal/oblik MPR’de odağın dala bağlantısını ve hematomun yayılımını izleyin.

Ayırıcı tanı

Renal arteriyovenöz fistül

tek bir kese yerine erken opaklaşan renal ven ve arter-ven arasında şant bulgusu görülür.

Renal arteriovenöz malformasyon

kıvrımlı damar kanalları, besleyici arter ve erken venöz drenaj görülebilir; bu görünüm tek bir sınırlı arter kesesinden farklıdır.

Kanamalı renal kist

kontrastsız BT’de hiperdens olabilir ve hematomla birlikte görülebilir; kontrastlı fazlarda renal arterle doğrudan bağlantılı patent kese göstermez.

Aktif parankimal ekstravazasyon

damar dışındaki kontrast odağı fazlar arasında büyüyebilir veya yayılabilir; psödoanevrizma genellikle kese boyut ve şeklini korur.

Renal anjiyomiyolipom

makroskopik yağ ve yumuşak doku bileşenleri içeren parankimal kitle olarak görülebilir; arter dalıyla doğrudan bağlantılı kese ayrı bir damar lezyonunu düşündürür.

Tuzaklar

• Parsiyel tromboz kesenin opaklaşan kısmını küçültür; lezyon boyutunu değerlendirirken tromboze kısmı da içeren dış sınırı izleyin.
• Tek arteriyel fazdaki yuvarlak kontrast odağı psödoanevrizma veya ekstravazasyon olabilir; damar bağlantısını ve gecikmiş fazdaki boyut/şekil değişimini birlikte değerlendirin.
• Parsiyel nefrektomi yatağındaki gaz hemostatik materyalden kaynaklanabilir ve tek başına enfekte hematom anlamına gelmez; cerrahi yatak ve çevre koleksiyonla birlikte yorumlayın.
• Küçük segmental dal lezyonlarında yüksek çözünürlüklü CTA ve ince kesit MPR, besleyici dalın ve kese bağlantısının değerlendirilmesine yardımcı olur.

Kendini dene

1. Biyopsiden sonra hematüri gelişen hastanın BT anjiyografisinde segmental dala bağlı yuvarlak arteriyel kontrast odağı ve çevresinde tromboze bölüm izleniyor. En olası tanı hangisidir?

   • Renal arter psödoanevrizması
   • Renal arter diseksiyonu
   • Renal ven trombozu
   • Kistik renal hücreli tümör
   Cevabı göster

   Renal arter psödoanevrizması. İşlem sonrasında ortaya çıkması, arter dalına bağlantılı opak kese ve çevresindeki tromboze bölüm psödoanevrizmayı destekler. Diseksiyonda damar boyunca intimal flep veya çift lümen beklenir; ven trombozu venöz dolum kusurudur; kistik tümör ise arter dalıyla doğrudan bağlantılı bir kese oluşturmaz.

2. Perirenal hematom içindeki damar dışı kontrast odağı gecikmiş seride daha geniş ve düzensiz hale geliyor. Gecikmiş seride odağın büyüyüp düzensizleşmesi en çok neyi gösterir?

   • Aktif kontrast ekstravazasyonu
   • Mural kalsifikasyon
   • Renal kortikal kist
   • Segmental damar spazmı
   Cevabı göster

   Aktif kontrast ekstravazasyonu. Damar dışındaki kontrastın gecikmiş görüntüde büyümesi veya yayılması aktif ekstravazasyonu destekler; bu görünüm tek başına kanamanın kaynak damarını kesinleştirmez.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 30 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. CIRSE Standards of Practice for the Endovascular Treatment of Visceral and Renal Artery Aneurysms and Pseudoaneurysmslink.springer.com
2. Role of imaging in visceral vascular emergencieslink.springer.com
3. Complications after Nephron-sparing Interventions for Renal Tumors: Imaging Findings and Managementpubs.rsna.org
4. Best Practices Guidelines: Management of Genitourinary Injuries — Renal and Ureteral Imaging Protocolsfacs.org
5. Wunderlich Syndrome: Comprehensive Review of Diagnosis and Managementpubs.rsna.org
6. Abdominal vascular emergencies: US and CT assessmentlink.springer.com
7. Multidetector computed tomography angiography of the renal arteries: normal anatomy and its variationspmc.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.