Özet
Capitatum el bileğinin merkezinde bulunduğundan kırığı sıklıkla başka karpal yaralanmalarla birlikte görülür ve başlangıç grafilerinde örtüşme nedeniyle fark edilmeyebilir. Kontrastsız ince kesit BT gövde veya baş kırığının kortikal hattını, yer değiştirme/rotasyonu ve kapitolunat hizalanmayı ayrıntılandırır. Trabeküler düzeydeki okült kırıklar BT’de kaçabilir; klinik kuşku sürdüğünde MR, travmatik kemik iliği ödemini ve kırık hattını göstererek tanıda yardımcı olur. Kapitatum kırığının skafoid kırığı veya perilunat yaralanmayla sık eşlik ettiği bilinmektedir; bu nedenle komşu karpal kemikler ve eklem hizaları sistematik olarak değerlendirilmelidir. Gecikmiş veya atlanmış capitatum kırığı kaynamama ile ilişkili olabilir; avasküler nekroz seyrektir ve eklem içi kıkırdak hasarı posttravmatik artroza yol açabilir.
Faz ve pencere
- Kontrastsız tanısal
- Kontrastsız, kemik pencereli ince kesit BT’de capitatum gövde veya başındaki kortikal kırık hattı, basamaklanma, proksimal fragmanın yer değiştirmesi/rotasyonu ve kapitolunat eklem uyumu değerlendirilir; skafoid ve karpal sıra da taranır. BT negatif olsa da klinik kuşku sürüyorsa trabeküler veya okült kırık için MR düşünülebilir. Kemik kırığı değerlendirmesinde intravenöz kontrast fazı gerekmez.
Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400).
BT bulguları
- Gövde kırığı — capitatumda transvers gövde kırığı en sık tanımlanan örüntüdür; koronal oblik ve parasagittal örüntüler de bildirilmiştir.
- Baş kırığı — capitatum başındaki veya eklem yüzüne uzanan kırık hattı BT’de çok düzlemli olarak değerlendirilir.
- Proksimal fragman rotasyonu — skafo-capitatum kırık örüntüsünde proksimal fragmanın 90° ve 180° rotasyonu ayrı olgularda bildirilmiştir.
- Volar yer değiştirme — nadir olgu bildirimlerinde proksimal capitatum fragmanı volare yönde veya karpal tünel içine doğru yer değiştirmiştir.
- Kapitolunat uyumsuzluk — lunatumun distal eklem yüzü ile capitatum başı arasındaki normal temas ve hizalanma bozulur.
- Skafoid eşlikçi kırığı — skafo-capitatum örüntüsünde skafoid ve capitatum kırıkları birlikte olabilir; proksimal capitatum fragmanında rotasyon eşlik edebilir.
- Perilunat dizilim bozukluğu — lunatum radiusla hizasını korurken, lunatumun distalindeki karpal kemikler dorsale doğru subluksasyona uğrayabilir.
- Kaynamama — capitatum kırığında en sık bildirilen komplikasyondur ve tanıda gecikmeyle ilişkilidir.
Ölçütler ve sınıflamalar
- Betimleyici morfolojik kırık örüntüleri
- Literatürde transvers gövde kırığı (sıklıkla perilunat yaralanmayla, skafoid kırığı olsun veya olmasın), proksimal kutup transvers kırığı, koronal oblik kırık ve parasagittal kırık örüntüleri tanımlanmıştır. Bu örüntüler evre değil, kırığın morfolojik tanımlarıdır. Kırığın yerleşimi, yer değiştirme/rotasyon ve eşlik eden karpal yaralanmalar ayrıca tarif edilir.
Normalde
Normal capitatum başı lunatumun distal eklem yüzüyle uyumludur; gövdesi üçüncü metakarp tabanına kesintisiz uzanır. Kapitolunat eklem uyumunu, capitatum-lunatum-üçüncü metakarp eksenini ve tüm karpal sırayı koronal ve sagittal görüntülerde birlikte değerlendirin.
Ayırıcı tanı
- Skafoid kırığı
- kırık hattı skafoid içindedir; skafoid ve capitatum kırıkları birlikte görülebileceğinden iki kemik ayrı ayrı incelenir.
- Perilunat çıkık
- lunatum genellikle radiusla eklem uyumunu korurken lunatumun distalindeki karpal sıra dorsale yer değiştirebilir.
- Capitatum osteonekrozu
- capitatum kırığı sonrası bildirilen, ancak seyrek bir komplikasyondur.
- Ayrık os centrale carpi
- skafoid, capitatum ve trapezoid arasındaki küçük aksesuar ossiküldür; capitatum içindeki akut kırık hattından ayrı bir kemik odağıdır.
- Lunatum kırığı
- kırık hattı ve eklem yüzü düzensizliği lunatum içindedir; capitatum başı sağlam olabilir.
Tuzaklar
- Proksimal capitatum fragmanı dönmüşse yönelimini koronal ve sagittal çok düzlemli görüntülerde, gerektiğinde 3B gösterimde değerlendirin.
- İzole capitatum kırığı varsaymak eşlik eden skafoid kırığını veya perilunat çıkığı kaçırabilir; karpal sıra boyunca eklem uyumunu izleyin.
- Kapitolunat eklem uyumunu ardışık kesitlerde ve koronal-sagittal düzlemlerde birlikte değerlendirin.
- Tanıda gecikme kaynamamayla ilişkili olabilir; kırık hattı ile fragman hizasını birlikte değerlendirin.
Kendini dene
Travma sonrası BT’de capitatum proksimal fragmanı 180° dönmüş ve ayrıca skafoid kırığı görülüyor. Bu kombinasyon hangi örüntüyle uyumludur?
Cevabı göster
Skafo-capitatum (Fenton) kırık örüntüsü. Skafoid ve capitatum kırıklarıyla proksimal capitatum fragmanının belirgin rotasyonu skafo-capitatum (Fenton) kırık örüntüsünde tarif edilmiştir. Olgu bildirimlerinde 90° ve 180° rotasyon örnekleri vardır; perilunat yaralanma eşlik edebilse de soruda verilen bulgular bu örüntüyle uyumludur.
Capitatum başı lunatumun distal eklem yüzüne oturmuyor ve karpal sıra dorsale kaymış. En olası eş yaralanma nedir?
Cevabı göster
Perilunat çıkık. Perilunat çıkıkta lunatum çevresindeki karpal dizilim bozulur; capitatum kırıkları da sıkça perilunat yaralanmayla birlikte görüldüğünden bu hizalanma örüntüsü perilunat çıkıkla uyumludur. Diğer seçenekler bu hizalanma örüntüsünü açıklamaz.
Kaynaklar
Bu sayfadaki 44 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 7 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).
- Long-term outcomes after capitate fractures: a median 16-year follow-uppmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Multimodality Imaging in Wrist Fractures and Dislocationspmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Three-dimensional CT for the diagnosis and management of bipartite scaphoids: a report of four cases in three patientspmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Capitate Fracture: Diagnostic Challenges, Treatment Strategies, and Long-Term Complications: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pancarpal dissociation, a very rare type of injury: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Capitate Fractures: A Review of 53 Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Management of Isolated Capitate Nonunion: A Case Series and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Capitate and Hamate Fracture. Case Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Hamate body and capitate fracture in punch injury.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A Unique Presentation of Scaphocapitate Syndrome With Extrusion Into the Carpal Tunnel: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Capitate Fracture-Dislocation: An Unusual Pattern of Carpal Injury.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- [Carpal injuries in children].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Isolated fracture of the capitate with rotation of the proximal fragment. Case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The benefit of magnetic resonance imaging for patients with posttraumatic radial wrist tenderness.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Nonunion of capitate due to late diagnosis in a teenager.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Lateral Femoral Trochlea Flap Reconstruction of the Proximal Capitate: An Assessment of Congruity and Description of Technique.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Asymptomatic non-union of capitate 14 years postfracture.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Functional results after proximal row carpectomy to salvage a wrist.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Proximal row carpectomy with capitate osteochondral autograft transplantation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Capitate Osteochondral Graft for Reconstruction of Unstable Proximal Interphalangeal Joint Injury.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Excision of the Proximal Pole of the Scaphoid Affects the Midcarpal Joint.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Capitate Fracture with Scapholunate Ligament Rupture: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Coronal hamate body fractures with dorsal fourth and fifth carpometacarpal joint instability: fracture patterns, injury mechanisms, surgical strategies, and outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Radiocarpal Dislocation With Isolated Ulnar Translocation: Case Report and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Perilunate Dislocations and Perilunate Fracture-Dislocations of the Carpus: A Retrospective Study of 16 Cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Multimodality Imaging in Wrist Fractures and Dislocations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A variant of perilunate dislocation: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Scaphoid Osteoid Osteoma in a Pediatric Patient: A Case Report and Review of Diagnostic Pitfalls and Management Strategies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Isolated Dorsal Trapezoid Dislocation at the Scaphotrapeziotrapezoidal Joint: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Ultra-high-resolution computed tomography (CT) imaging of the lunate in Kienböck's disease: a feasibility study and preliminary observations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Two-stage surgical management for chronic volar lunate dislocation: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Long-term Grip Strength and Complications After Total Wrist Fusion With and Without Inclusion of the Third Carpometacarpal Joint: A Systematic Review and Meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Conservative and surgical treatment of wrist osteoarthritis: a systematic review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Trans-scaphoid perilunate fracture-dislocation requiring carpal tunnel release in college football players: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Relationship Between Radiocapitate Distance as a Structural Parameter and Clinical Outcomes After Volar Locking Plate Fixation of Distal Radius Fractures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Traumatic Volar Dislocation of a Hemi-Scaphoid-Lunate Complex across the Carpal Ligament: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Proximal Row Carpectomy for Established Post-Traumatic Radiocarpal Arthritis Following Distal Radius Volar Rim and Scaphoid Fractures: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Normative Data of Carpal Bone Measurements in the Sample Adult Indian Population.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Artificial intelligence for automated detection and measurements of carpal instability signs on conventional radiographs.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Parallel K-Wire Placement Leads to Fusion and Midcarpal Settling in Scaphoid Excision Four-Corner Fusion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Volar Carpometacarpal Dislocation Associated with Fracture of the Second, Third, and Fourth Metacarpal Bases Treated by Closed Reduction and Percutaneous Fixation: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Headless Compression Screw Fixation Alone for Lunate Coronal Fractures in Kienböck Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.