Klinik Atölye

Omurga: diğer hastalıklar · Patoloji · Orta öncelik

Diffüz idiopatik iskelet hiperostozu (DISH)

Diffuse idiopathic skeletal hyperostosis

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez.

Özet

DISH çoğunlukla ileri yaşta tesadüfen saptanan, spinal ligament ve entezislerde kemikleşme oluşturan sistemik bir iskelet hastalığıdır. Torakal omurgada ön longitudinal ligament boyunca akan kalın kemik köprüleri tanınabilir; BT, kemik köprülerinin seviyesini ve sakroiliak eklemlerle fasetlerin durumunu doğrudan gösterir. Bu görünüm ankilozan spondilitin ince marjinal sindesmofitleriyle karıştırılmamalıdır; ayrım için eklem yüzleri ve disk yüksekliği de okunur. Sertleşmiş omurgada küçük travmanın bile instabil kırıkla sonuçlanabilmesi nedeniyle acil BT incelemesinde kırık hattı ayrıca aranır.

Okuma sırası

  1. Ön longitudinal ligament. Sagittal kemik penceresinde torakal korpusların ön kenarını üstten alta izle; tekil osteofitlerden farklı olarak seviyeler boyunca akan kemik şeridini ara.
  2. Torakal vertebra korpusları. Köprülerin hangi korpusları birleştirdiğini say ve koronal MPR'ye geçerek ossifikasyonun anterolateral yerleşimini doğrula.
  3. İntervertebral disk aralıkları. Köprüleşen seviyelerde disk aralığının yüksekliğini incele; ileri daralma ve yoğun son plak değişikliği varsa eşlik eden dejenerasyon olasılığını not et.
  4. Faset ve sakroiliak eklemler. Faset eklem aralıklarını ve görüntü alanına giriyorsa sakroiliak eklemleri kontrol et; erozyon veya eklem içi füzyon, yalnız entezis ossifikasyonundan farklıdır.
  5. Ankilozlu omurga ve posterior elemanlar. Travma varsa ankilozlu segmenti bütünüyle takip ederek korpus, disk ve posterior elemanlardan geçen kırık hattı ya da paravertebral yumuşak doku şişmesini ara.

Bu konu için açık lisanslı ve doğrulanmış bir olgu görüntüsü henüz bulunamadı.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal
DISH'in kemikleşme bulguları BT'de değerlendirilebilir. Torakal vertebra korpuslarının ön-yan kenarlarında ön longitudinal ligament boyunca uzanan yoğun, kalın ve akıcı kemikleşme; köprülerin birden fazla ardışık korpusu geçip geçmediği ve disk aralıklarının göreli korunumu değerlendirilir.
Kemik algoritması tanısal
Sagittal ve koronal kemik rekonstrüksiyonları, aksiyelde parça parça görünen anterolateral ossifikasyonun vertebra seviyeleri arasında kesintisiz akışını gösterir; faset eklemleri, kostovertebral eklemler ve sakroiliak eklemlerde gerçek ankiloz/erozyon olup olmadığı incelenir.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

  • Akıcı anterolateral ossifikasyon — vertebra korpuslarının ön-yanında kalın, dalgalı kemik şeridi komşu seviyeleri köprüler.
  • Ön longitudinal ligament boyunca köprü — sagital MPR'de kemikleşme disk aralığını aşarak ardışık korpuslara tutunur.
  • Disk aralığının göreli korunması — köprüleşen seviyelerde ileri disk yüksekliği kaybı ve yaygın disk dejenerasyonu eşlik etmeyebilir.
  • Faset eklemlerin korunması — belirgin faset ankilozunun olmaması DISH lehine; mevcutsa eşlik eden başka spondiloartropatiyi düşünün.
  • Sakroiliak entezopati — eklem ön kapsülü/ligament tutunma yerinde kemikleşme olabilir; eklem içi erozyonla aynı bulgu değildir.
  • Torakal baskın dağılım — klasik görünüm torakal omurgada belirgin olsa da servikal ve lomber seviyelerde de kemik köprüleri bulunabilir.
  • Ankilozan omurga kırığı — küçük travma sonrası korpus veya posterior elemanları geçen keskin kırık hattı, yer değiştirme ve paravertebral hematom taranır.

Ölçütler ve sınıflamalar

Resnick–Niwayama radyografik ölçütleri
En az 4 ardışık torakal vertebranın anterolateral yüzünde akıcı ossifikasyon; disk yüksekliğinin görece korunması; faset (apofizer) eklemlerde kemik ankilozu ve sakroiliak eklemde erozyon, skleroz ya da eklem içi kemik füzyon bulunmaması. Resnick–Niwayama ölçütleri radyografik değerlendirmede kullanılır.

Normalde

Normal torakal BT'de vertebra korpuslarının ön-yan korteksleri ayrı konturlar halinde izlenir; ön longitudinal ligament boyunca seviyeleri birbirine bağlayan kalın kemik şeridi bulunmaz. Aynı düzeylerde disk aralıklarının yüksekliğini, faset eklem aralıklarının açıklığını ve sakroiliak eklem kortekslerinde erozyon ya da köprüleşme bulunup bulunmadığını karşılaştırın.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s1338; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Ankilozan spondilit
daha ince marjinal sindesmofitler, vertebra köşelerinde kareleşme, faset füzyonu ve sakroiliak eklem erozyon/ankilozu eşlik edebilir.
Dejeneratif spondiloz
disk aralığı daralması ve son plak sklerozuyla birlikte disk seviyesinden gelişen yatay osteofitler öne çıkar.
Psöriyatik spondiloartrit
kaba, asimetrik sindesmofitler ve düzensiz sakroiliak eklem tutulumu olabilir; klinik bağlam tek BT bulgusundan çıkarılamaz.
Sakroiliak eklem osteoartriti DISH'e eşlik edebilir; eklem çevresinde osteofitler ve paraartiküler kemik köprüleri de görülebilir.

Tuzaklar

  • Resnick–Niwayama ölçütleri konvansiyonel radyografi için geliştirilmiştir; BT çalışmalarında DISH ile birlikte eklem içi ve posterior entezal sakroiliak köprüleşme de bildirilmiştir. Köprüleşmeyi tek başına spondiloartrit kanıtı saymayın; eklem içi/eklem dışı yerleşim, erozyonlar ve omurga örüntüsünü birlikte değerlendirin.
  • Tek bir seviyedeki büyük osteofit akıcı ligament ossifikasyonu izlenimi verebilir; sagital ve koronal MPR'de köprünün ardışık korpuslar boyunca devam edip etmediğini doğrulayın.
  • DISH omurgası kırılgan ve uzun kaldıraç koluna sahip olabilir; travma öyküsü varsa yalnızca görünen kemik köprülerini raporlayıp ince kesitlerde kırık hattını atlamayın.
  • DISH ile ankilozan spondilit aynı hastada birlikte bulunabilir; birinde tipik görünüm var diye sakroiliak erozyonları veya marjinal sindesmofitleri göz ardı etmeyin.
  • DISH, vertebral köprüleşme örüntüsüyle birlikte değerlendirilir; sakroiliak eklemde entezofit veya ankiloz görülmesi tek başına spondiloartrit tanısı koydurmaz. BT’de DISH ile sakroiliak eklem köprüleşmesi, hatta eklem içi füzyon birlikte görülebilir.

Kendini dene

  1. Torakal BT'de 4 ardışık vertebranın anterolateralinde kalın akıcı köprüleşme ve korunmuş disk aralıkları var; fasetlerde kemik ankilozu ve sakroiliak eklem erozyonu yok. En olası tanı nedir?

    Cevabı göster

    DISH. Kalın ve akıcı anterolateral ossifikasyonla görece korunmuş diskler DISH örüntüsüdür. Ankilozan spondilitte marjinal sindesmofit ve sakroiliak yapısal tutulum beklenebilir; dejeneratif spondilozda disk daralması ve yatay osteofitler, psöriyatik hastalıkta daha asimetrik kaba sindesmofitler öne çıkar.

  2. DISH ile ankilozlu omurgada hafif düşme sonrası ağrı başladı. BT'de ön köprüler sağlam görünüyor. Hangi ek bulgu acil olarak aranmalıdır?

    Cevabı göster

    Posterior eleman kırığı. Ankilozlu omurgada kırık uzun bir segment boyunca uzanıp posterior elemanları da tutabilir; ince kesitlerde kırık hattı aranır. Sakroiliak vakum, disk kalsifikasyonu ve faset osteofiti tek başına akut instabil kırığı göstermez.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 44 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 4 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

  1. Diffuse idiopathic skeletal hyperostosis: A reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Imaging of diffuse idiopathic skeletal hyperostosis (DISH)pmc.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Imaging Characteristics of Diffuse Idiopathic Skeletal Hyperostosis: More Than Just Spinal Bony Bridgespmc.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Diffuse idiopathic skeletal hyperostosis: Etiology and clinical relevance.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  5. [Spinefractures - diagnosis and treatment].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  6. Clinical and imaging mimickers of axial spondyloarthritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  7. [Differential diagnosis of axial spondyloarthritis-axSpA mimics].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  8. The Unstable Spine: A Surgeon's Perspective.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Imaging of axial spondyloarthritis. New aspects and differential diagnoses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  10. [Incidental findings in musculoskeletal radiology].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  11. The Definition and Measurement of Axial Psoriatic Arthritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Injuries to the Rigid Spine: What the Spine Surgeon Wants to Know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  13. Ossification of the posterior longitudinal ligament: a review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. Diagnosis of diffuse idiopathic skeletal hyperostosis with chest computed tomography: inter-observer agreement.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Craniocervical junction involvement in musculoskeletal diseases: an area of close collaboration between rheumatologists and radiologists.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Imaging Characteristics of Diffuse Idiopathic Skeletal Hyperostosis: More Than Just Spinal Bony Bridges.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. The prevalence of diffuse idiopathic skeletal hyperostosis in Japan - the first report of measurement by CT and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Diffuse Idiopathic Skeletal Hyperostosis (DISH) With Cervical Myelopathy: A Case Report From Sudan.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Beyond Resnick and Niwayama: a structured narrative literature review on the clinical and imaging phenotypes of diffuse idiopathic skeletal hyperostosis (DISH).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. Dysphagia Secondary to Cervical Hyperostosis in Diffuse Idiopathic Skeletal Hyperostosis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Diffuse Idiopathic Skeletal Hyperostosis of Upper Cervical Vertebrae: A Case Report of a Rare Anatomical Presentation During Bone Retrieval.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. A clinical case analysis of a misdiagnosis as AS, actually DISH: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. Association of Arterial Hypertension with Thoracic Spondylophyte Formation: A Secondary Analysis of Cross-Sectional MRI Data from the SHIP Cohort.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. A clinico-molecular classification scheme for ossification of ligamentum flavum: Based on 1034 cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Paper template-based intraoperative rod bending for percutaneous stabilization of thoracic extension-distraction fracture: illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. The Importance of Instrumentation Length in Ankylosing Spinal Disorders and Thoracolumbar Fractures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Indications and Limitations of Standalone Percutaneous Vertebroplasty for Reverse Chance Fractures Associated With Ankylosing Spinal Disorders.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. Occult osteophyte fracture as an atypical source of massive hemothorax in diffuse idiopathic skeletal hyperostosis: illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. Anterior Cervical Osteophyte Thinning for Forestier's Disease: A Case Series, Scoring System and Treatment Algorithm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Clinical Image: Esophageal Compression Secondary to Diffuse Idiopathic Skeletal Hyperostosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Cervical DISH, is there any place for multilevel cervical arthroplasty? A case report metal-on-metal two-level cervical disc arthroplasty with 2-year follow-up and quality of life assessment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. Standalone Percutaneous Vertebroplasty for Hyperextension Injuries of the Ankylosed Thoracolumbar Spinal Kyphosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. A higher body mass index and increased syndesmophytes volume are associated with facet joints ankylosis on thoracic spine in patients with ankylosing spondylitis: a retrospective cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Biomechanical Analysis of Diffuse Idiopathic Skeletal Hyperostosis and Osteoporosis: Vertebral Fracture Risk Evaluation Using Finite Element Modeling with Clinical and Micro-CT Data in an Elderly Donor.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. Genetics and pathophysiology of diffuse idiopathic skeletal hyperostosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. Progressive dysphagia secondary to cervical osteophytosis due to diffuse idiopathic skeletal hyperostosis (DISH).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  37. Case Report: Concurrent esophageal and spinal cord compression in cervical spondylosis: integrated anterior osteophytectomy and zero-profile ACDF for dual pathology decompression.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  38. Surgical outcomes following spinal fusion for cervical versus noncervical fractures in ankylosing spondylitis and DISH.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  39. Acute thoracolumbar fractures in patients with a rigid spine: a computed tomography study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  40. Whole Spine and Sacroiliac Joint MRI of Patients With and Without Metabolic Syndrome: A Preliminary Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  41. Acute Respiratory Distress in a Hospitalized Patient Revealing Cervical Diffuse Idiopathic Skeletal Hyperostosis (DISH).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  42. Disease-specific definitions of new bone formation on spine radiographs: a systematic literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  43. Clinical and diagnostic insights into Brucella spondylitis: a comprehensive retrospective study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  44. Research hotspots and trends in the studies of diffuse idiopathic skeletal hyperostosis: A bibliometric analysis from 2000 to 2023.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  45. Diagnostic accuracy of plain films in detection of thoracolumbar fractures in minor trauma patients: comparison with CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  46. Rigid spine injuries - A comprehensive review on diagnostic and therapeutic challenges.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  47. Post-traumatic spinal hematoma in diffuse idiopathic skeletal hyperostosis (DISH).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  48. Acute Laryngeal Dyspnoea Revealing Anterior Cervical Hyperostosis (Forestier's Disease).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  49. Diagnosing Dysphagia in Forestier Syndrome: A Dynamic Digital Radiology Application.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  50. Imaging of Sacroiliac Pain: The Current State-of-the-Art.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  51. Insights into the Pathophysiology of Scheuermann's Kyphosis: From Structural Deformities to Genetic Predisposition and Underlying Signalling Pathways.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  52. Duropathies as Unifying Concept-Part Two: A Narrative Overview of Clinical and Neuroradiological Features.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  53. Modified bone-disc-bone osteotomy (MBDBO) for the treatment of spinal kyphotic deformity secondary to old thoracolumbar vertebral fracture: a retrospective study with 2-year follow-up.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  54. Current State-of-the-Art 3D MRI Sequences for Assessing Bone Morphology with Emphasis on Cranial and Spinal Imaging: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  55. ICR in human cadaveric specimens: An essential parameter to consider in a new lumbar disc prosthesis design.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  56. Clinical applications and prospects of 3D printing guide templates in orthopaedics.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  57. Biomechanics in the onset and severity of spondyloarthritis: a force to be reckoned with.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  58. The role of radiography in the study of spinal disorders.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  59. ABCs of the degenerative spine.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  60. Managing Psoriatic Arthritis Patients Presenting with Axial Symptoms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  61. Genetic and Molecular Distinctions Between Axial Psoriatic Arthritis and Radiographic Axial Spondyloarthritis: Post Hoc Analyses from Four Phase 3 Clinical Trials.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  62. Imaging Insights into Midfoot and Forefoot Disorders.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  63. Pivotal role of the synovioentheseal complex in the imaging of arthritis and rheumatic diseasespubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  64. Bechterew's Disease and the Risk of Spinal Fractures: Clinical Patterns, Imaging Correlation, and Outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  65. Intact Posterior Tension Band in Spinal Fractures in Patients With Spinal Ankylosing Disorders - Is it a Myth or a Reality? A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  66. Do All Fractures in the Ankylotic Spine Really Require Surgical Intervention?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  67. A C-Arm-Free Minimally Invasive Technique for Spinal Surgery: Cervical and Thoracic Spine.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  68. Diffuse Idiopathic Skeletal Hyperostosis and Ankylosing Spondylitis: A Challenging Case and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  69. Axial Spondyloarthritis: Mimics and Pitfalls of Imaging Assessment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  70. Seronegative spondyloarthropathy-related sacroiliitis: CT, MRI features and differentials.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  71. The value of magnetic resonance imaging and computed tomography in the study of spinal disorders.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  72. Non-neoplastic pathology at the crossroads between neck imaging and cardiothoracic imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  73. Spine Fractures in Ankylosing Diseases: Recommendations of the Spine Section of the German Society for Orthopaedics and Trauma (DGOU).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  74. Spondarthritis in the triassic.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  75. Guidelines for the use of flow cytometry and cell sorting in immunological studies (second edition).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  76. Retroodontoid Pseudotumor Related to Development of Myelopathy Secondary to Atlantoaxial Instability on Os Odontoideum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  77. Fatal Cervical Spine Chalk-Stick Fracture in Ankylosing Spondylitis Following Trivial Trauma: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  78. Delayed Paraplegia by Thoracolumbar Fracture in Diffuse Idiopathic Skeletal Hyperostosis Developed After Femur Fracture Surgery: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  79. The Integrated Nerve, Discoligamentous Complex, and Vertebra Scoring System for Thoracolumbar Junction (TLJ) Injury.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  80. Purely osteolytic bone lesions in the early osteoarticular phase of synovitis, acne, pustulosis, hyperostosis and osteitis syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  81. Case report-Stumped: back pain in a cricketer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  82. Diagnostics of Sacroiliac Joint Differentials to Axial Spondyloarthritis Changes by Magnetic Resonance Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  83. Thoracolumbar vertebral coronal split fracture with disruption of the anterior bony bridge resulting in low back pain: Case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.