C1 lateral kitle kırığı

Özet

Atlas kırıkları aksiyel yüklenmeyle oluşabilir. Kontrastsız ince kesit BT ve çok düzlemli rekonstrüksiyonlar C1 kemik yaralanmasını, kırık uzanımını ve C0–C1 ile C1–C2 eklem ilişkisini değerlendirmeyi sağlar. Deplasman, eklem uyumsuzluğu veya eşlik eden halka/bağ yaralanmaları stabilite değerlendirmesini etkileyebilir; lateral kitle kırığında instabilite ayrıca değerlendirilir. Atlas yaralanmaları vertebral arter yaralanması ve atlantoaksiyel ya da atlanto-oksipital instabiliteyle ilişkili olabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

İnce kesit aksiyel BT'de kortikal kesinti ve kırık hattı; kemik algoritmalı koronal-sagittal MPR'de lateral kitle eklem yüzüne uzanım, fragman deplasmanı ve C1 halka devamlılığı değerlendirilir. Bu kemik yaralanmasının değerlendirilmesinde kontrastsız BT kullanılır.

BT bulguları

• Lateral kitlenin superior veya inferior eklem yüzüne ulaşan kortikal kırık hattı.
• Eklem yüzünde basamaklanma, ayrışma ya da eklem aralığında asimetri.
• C1 lateral kitlesinin C2 superior faseti üzerindeki konumunda sağ-sol farkı.
• Aynı tarafta veya karşı tarafta anterior/posterior arkta ikinci kırık odağı.
• Lateral kitle kırığında fragman sayısı ve eklem yüzü fragmanlarının deplasmanı.
• C0–C1 oksipital kondil-atlas eklem aralığı veya eklem uyumunda asimetri.

Ölçütler ve sınıflamalar

Gehweiler atlas kırığı sınıflaması

Tip 1 anterior ark; tip 2 posterior ark; tip 3 anterior ve posterior ark kırığıdır (Jefferson tipi halka yaralanması). Tip 3a’da transvers atlantal bağ sağlam, 3b’de transvers atlantal bağ lezyonu vardır (intraligamentöz yırtık veya kemik avulsiyonu); tip 4 lateral kitle, tip 5 transvers çıkıntı kırığıdır.

AO Spine üst servikal yaralanma sınıflaması (C1)

AO Spine üst servikal sınıflaması yaralanmaları genel olarak A tipi stabil kemik, B tipi potansiyel instabil osseoligamentöz ve C tipi belirgin translasyonel yaralanmalar olarak derecelendirir. C1 kırıklarında stabiliteyi değerlendirmek ve uygun tedaviyi seçmek güç olabilir.

2025 BT temelli önerilen atlas kırığı sınıflaması (standart değil)

A: kırık hattı C1 eklem yüzünü tutmaz; B: tek taraflı eklem yüzü tutulur ve karşı yarım halka sağlamdır; C: tek taraflı eklem yüzü tutulur ve karşı yarım halka da kesintilidir. Her grup, çalışmada 4 mm deplasman eşiğine göre alt tiplere ayrılmıştır; 75 olguluk geriye dönük çalışmada önerilmiş olup standartlaşmış sınıflama değildir.

Normalde

Normal C1'de lateral kitlelerin korteksi kesintisizdir; superior fasetler oksipital kondillerle, inferior fasetler C2 superior fasetleriyle düzgün eklemleşir. Aynı aksiyel ve koronal düzeyde iki taraflı eklem yüzü konturunu, C1 kitlelerinin C2 üzerindeki örtüşmesini ve anterior-posterior ark sürekliliğini karşılaştır.

Ayırıcı tanı

C1 ark kırığı

çizgi lateral kitle merkezinden değil anterior ya da posterior ark korteksinden geçer.

C1–C2 dejeneratif eklem düzensizliği

eklem aralığı daralması, subkondral skleroz veya osteofit eşlik edebilir.

Konjenital C1 ark defekti

kenarlar düzgün ve kortikedir; akut kırıkta keskin, korteksiz kenar daha tipiktir.

Oksipital kondil kırığı

kırık hattı atlas lateral kitlesinde değil kondil içinde izlenir.

Tuzaklar

• Baş rotasyonu C1–C2 faset temasını fizyolojik olarak da azaltabilir; eklem uyumsuzluğu veya subluksasyonu tek statik görünüme dayanarak kesinleştirme.
• Tek aksiyel kesitte görülen küçük kortikal çentiği koronal ve sagittal rekonstrüksiyonlarda doğrula; ince kesit MPR kırığın yerini ve uzanımını değerlendirmeye yardım eder.
• İzole lateral kitle kırığı sanılan olguda anterior ve posterior arkları ayrı ayrı taramazsan halka kırıklarını kaçırabilirsin.
• C1–C2 faset uyumsuzluğunda transvers atlantal bağ yaralanmasını da değerlendirin; BT avülsiyon kırığını gösterebilir, MR ise bağın devamlılığını değerlendirmeye yardımcı olabilir.

Kendini dene

1. Travma BT'sinde C1 lateral kitle korteksi kırık; aynı tarafta C1–C2 faset uyumu bozulmuş. Kırık yeri sınıfı hangisidir?

   • Gehweiler tip 4
   • Gehweiler tip 2
   • Gehweiler tip 5
   • Odontoid tip II
   Cevabı göster

   Gehweiler tip 4. Gehweiler tip 4 lateral kitle kırığını tanımlar. Tip 2 posterior ark, tip 5 transvers çıkıntı kırığıdır; odontoid tip II C2 dens tabanındadır.

2. Koronal BT'de C1 lateral kitlede düzensiz eklem yüzü kırığı ve deplasman görülüyor. Hangi ek bulgu özellikle aynı incelemede aranmalıdır?

   • C1 ark kırıkları
   • C5 disk protrüzyonu
   • Mastoid opasitesi
   • Tiroid nodülü
   Cevabı göster

   C1 ark kırıkları. Lateral kitle yaralanmasına anterior veya posterior ark kırıkları eşlik edebilir ve C1 halka bütünlüğünü değiştirir. Diğer seçenekler bu kırığın doğrudan eşlikçi kemik yaralanmaları değildir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 44 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 20 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Imaging of Atlanto-Occipital and Atlantoaxial Traumatic Injuries: What the Radiologist Needs to Knowpubs.rsna.org
2. C1 fractures: a review of diagnoses, management options, and outcomeslink.springer.com
3. Suspected Spine Traumaradiologyinfo.org
4. Epidemiology and management of atlas fractureslink.springer.com
5. Interobserver reliability of the Gehweiler classification and treatment strategies of isolated atlas fracturespmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Craniocervical Junction and Upper Cervical Spine Fractures: Historical Systems and Advancements with the AO Spine Classificationjournals.sagepub.com
7. A new classification of atlas fracture based on computed tomography: reliability, reproducibility, and preliminary clinical significancepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Imaging Assessment of Nontraumatic Pathologic Conditions at the Craniovertebral Junction: A Comprehensive Reviewpubs.rsna.org
9. Radiological Study of Atlas Arch Defects with Meta-Analysis and a Proposed New Classificationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. When One Fracture Hides Another: A Case Highlighting Cognitive Bias in Trauma Reportingpmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Unrecognized C1 Lateral Mass Fracture Without Instability; The Origin of Posterior Neck Painpmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. C1-ring osteosynthesis for Jefferson fracture: a multi-institutional retrospective case seriespmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. Penetrating Neck Trauma: An Unusual Case Presentation and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Unrecognized c1 lateral mass fracture without instability; the origin of posterior neck pain.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. When One Fracture Hides Another: A Case Highlighting Cognitive Bias in Trauma Reporting.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Direct Internal Fixation for Unstable Atlas Fractures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Incidence of cervical spine fractures on CT: a study in a large level I trauma center.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Temporary Bridge Occipitocervical Fixation for Comminuted Atlantoaxial Fracture.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. A possible novel technique for intraoperative imaging of the vertebral artery during arthrodesis of the upper cervical spine.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. The Fate of Type II Odontoid Fractures after Posterior Atlantoaxial Fusion: Where Does Healing Occur?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Pediatric atlas anatomy and its implications for fracture treatment: an anatomical and radiological study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Traumatic Atlanto-occipital Dislocation: Analysis of 15 Survival Cases With Emphasis on Associated Upper Cervical Spine Injuries.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Posterior fusion for fragility type 2 odontoid fractures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Pediatric cervical kyphosis in the MRI era (1984-2008) with long-term follow up: literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Posterior osteosynthesis with monoaxial lateral mass screw-rod system for unstable C1 burst fractures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Langerhans cell histiocytosis of the atlas in an adult.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Subaxial cervical spine fractures with facet joint dislocation: Surgical management, technique, and results in a retrospective series of 36 patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Occipitocervical dissociation: A narrative review and case series with a novel management algorithm proposal.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Temporary Occiput-C2 Fixation for Unstable Atlas Fractures: A Reliable Alternative to Halo-Vest? Minimum Two-Year Clinical Outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. C1-ring osteosynthesis for Jefferson fracture: a multi-institutional retrospective case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Clinical study of three internal fixation systems via transoral approach for motor function preservation in atlas fractures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Occipital plate-assisted posterior reduction for tumor-related severe atlantoaxial dislocation: a single-case surgical technique.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Plough Fracture (Anterior Arch Fracture Type Traumatic Posterior Atlantoaxial Dislocation, TPAD-AOT Type III): A Retrospective Study of Nine Clinical Cases With Complete Imaging Data.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Craniocervical traumatic ligamentous injuries - AO spine type B injuries - Anatomy, biomechanics and clinical perspectives.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. The evolution of cervical spine trauma classification: a paradigm shift from morphological description to clinical decision-making.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. CT evaluation of pediatric craniocervical distraction injuries: a comprehensive review of morphometric parameters and practical applications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Design of a Novel Artificial Atlanto-Odontoid Joint and Its Anatomical and Radiological Studies Following Transoral Pharyngeal Approach Arthroplasty.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Novelties for increased safety in cranio-vertebral surgery: a review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Anterior Arch Fracture of the Atlas on Postoperative Day 6 Following Unilateral C1 Laminectomy Requiring Occiput-to-C2 Fusion: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Clinical characteristics of postoperative anterior arch fracture of the atlas following C1 laminectomy: 14-year experience of a single neurosurgical center.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Craniocervical Junction and Upper Cervical Spine Fractures: Historical Systems and Advancements with the AO Spine Classification.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Radiologic utility of the Gehweiler and AO spine classification systems for C1 Trauma: A retrospective review from a Level I trauma center.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. The AO Spine Upper Cervical Injury Score (UCIS): Development of a Consensus-Based Scoring System Based on Perceived Injury Severity Scores.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Pathogenesis and Staging of Craniovertebral Tuberculosis: Radiographic Evaluation, Classification, and Natural History.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. pmc.ncbi.nlm.nih.govpmc.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.