Özet
Paraspinal kas yağlanması, özellikle multifidus ve erector spinae kaslarında kas liflerinin azalması ve yağ dokusunun artmasıyla görülen kronik yapısal değişikliktir. Bel ağrısı, radikülopati, yaşlanma ve dejeneratif omurga hastalıklarıyla paraspinal kas morfolojisi değişiklikleri ilişkili bulunmuştur; ancak bu ilişki tek başına ağrının nedenini veya sinir basısını kanıtlamaz. Kontrastsız BT’de kas kesit alanı ve ortalama atenüasyon (HU) değerlendirilebilir; bu ölçümler taraf ve disk düzeyi karşılaştırmasına olanak verir. Belirgin asimetri, disk, faset ve nöral foramen bulgularıyla birlikte değerlendirilmelidir; kas morfolojisi tek başına sinir kökü basısını göstermez.
Okuma sırası
- L4-L5 paraspinal kasları. L4-L5 düzeyini sagittal veya koronal lokalizatörde doğrula; aynı aksiyel düzeyde fasetlere yakın multifidus ve daha lateral erector spinae kaslarını bul.
- multifidus kası. Fasetlerin hemen posterolateralindeki multifidus konturunu sağdan sola izle; kasın incelmiş ya da yağla çizgilenmiş bölümünü belirle.
- erector spinae kası. Daha dışta uzanan erector spinae kaslarının sınırlarını karşılaştır ve düşük atenüasyonlu yağ adacıklarının kas içinde mi yoksa yalnız kenarda mı olduğunu ayır.
- komşu lomber seviyeler. Aynı kas gruplarını komşu lomber seviyelerde takip ederek görülen taraf farkının sürekliliğini sınayıp düzeyini kaydet.
- faset ve nöral foramen. Asimetrinin hizasında faset eklemleri, disk aralığı ve nöral foramenlerde eşlik eden dejeneratif ya da kompresif değişikliği ara.
Faz ve pencere
- Kontrastsız tanısal
- BT’de paraspinal kas kesit alanı ve kas atenüasyonu (HU) ölçülebilir; düşük ortalama atenüasyon yağ infiltrasyonuyla ilişkilidir. Ölçüm sonuçları kullanılan yöntem, kas grubu, yaş ve disk düzeyine göre değişebileceğinden tek bir HU eşiği tüm olgulara genellenmemelidir.
Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).
BT bulguları
- Multifidusun faset eklemlerine yakın derin bölümünde hacim veya kontur kaybı görülebilir.
- Erector spinae yağ infiltrasyonu görüntülemede değerlendirilebilir; bel paraspinal kaslarının kesit alanı BT’de, kas yoğunluğu ise BT’den türetilen ölçümlerle nicelendirilebilir.
- Bir tarafta kas hacmi veya atenüasyon farkı görülebilir; bu bulgu tek başına sinir kökü patolojisini kanıtlamaz.
- Bir BT çalışmasında multifidus ortalama atenüasyonu alt lomber düzeylerde, özellikle L5-S1’de, daha düşük bulunmuştur; bulgu yaş ve disk düzeyine göre değişmiştir.
- Disk hernisi/radikülopati ve ileri faset dejenerasyonuyla paraspinal kas atrofisi veya yağ infiltrasyonu arasında ilişki bildirilmiştir; sonuçlar ve ölçüm yöntemleri heterojendir.
- İleri yağ infiltrasyonunda kas içindeki yağ payı artabilir ve kas kesit alanı azalabilir.
Normalde
Multifidus vertebra arka elemanlarına yakın, derin ve medial yerleşir; erector spinae multifidusun daha lateralinde bulunur. Aynı lomber seviyede iki tarafın kas konturunu, kesit alanını ve atenüasyonunu karşılaştır; ölçümü komşu disk düzeylerinde de kontrol et.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s1338; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- Akut kas yaralanmasında kas içi ödem/kanama ve heterojen şişlik görülebilir; kronik yağ infiltrasyonu kas kompozisyonu ve hacim değişikliğidir.
- Kronik radikülopati ve disk hernisi olan hastalarda paraspinal kas atrofisi veya yağ infiltrasyonu bildirilmiştir; çalışmaların sonuçları ve yöntemleri heterojen olduğundan bu kas bulguları tek başına sinir kökü basısını göstermez.
- Yaşla ilişkili değişiklikler paraspinal kasların atenüasyon ve hacmini etkileyebilir; bu nedenle bulgular yaş, kas grubu ve disk düzeyi dikkate alınarak yorumlanmalıdır.
Tuzaklar
- Kasın dışındaki normal yağ planlarını intramüsküler infiltrasyon olarak işaretleme; yağ içeriğinin kas sınırları içinde olduğunu ardışık kesitlerde doğrula.
- Tek seviyedeki asimetriyi yorumlarken aynı aksiyel düzey ve kesit alanını kullan; komşu disk seviyelerindeki ölçümlerle değişikliğin sürekliliğini değerlendir.
- Yağlı kas değişikliğini otomatik olarak ağrı kaynağı olarak raporlama; görüntüleme ilişkileri nedensellik göstermez.
Kendini dene
Kontrastsız lomber BT’de multifidusun bir tarafında hacim kaybı ve kas sınırı içindeki yağlı alanlar var. En uygun yorum hangisidir?
Cevabı göster
Kronik paraspinal kas yağlanması. Kas gövdesi içindeki yağ infiltrasyonu ve hacim kaybı paraspinal kas morfolojisi değişikliğini destekler. Psoas ayrı bir kas grubudur; faset efüzyonu eklemde, epidural apse spinal kanalda, paraspinal apse ise paravertebral dokuda yerleşir.
Kronik tek taraflı multifidus yağlanması aynı taraftaki foraminal daralma ile birlikte. En doğru ve temkinli yorum hangisidir?
Cevabı göster
Olası kronik denervasyon ilişkisi. Kronik radikülopati ve foraminal patoloji ile paraspinal kas morfolojisi ilişkili olabilir; bu birliktelik nedensellik veya sinir basısını tek başına kanıtlamaz. Akut kas yırtığı için akut ödem/kanama, primer kas tümörü için ayrı kitle morfolojisi beklenirdi; sorudaki tarif bunları göstermiyor.
İlgili konular
Kaynaklar
Bu sayfadaki 34 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 28 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).
- The fatty degeneration of lumbar paraspinal muscles on computed tomography scan according to age and disc levelpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Relationships between paraspinal muscle morphology and neurocompressive conditions of the lumbar spine: a systematic review with meta-analysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Paraspinal muscle pathophysiology associated with low back pain and spine degenerative disordersonlinelibrary.wiley.com
- Imaging of muscle and adipose tissue in the spine: A narrative reviewpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Understanding a mass in the paraspinal region: an anatomical approachlink.springer.com
- Differential Diagnosis of Facet Joint Disorderspubs.rsna.org
- MR Imaging of Muscle Trauma: Anatomy, Biomechanics, Pathophysiology, and Imaging Appearancepubs.rsna.org
- Clinical significance and future applications of standardized imaging parameters for assessing paraspinal muscle fatty infiltration in lumbar degenerative disease: a narrative reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Paraspinal Muscle Fatty Infiltration as a Predictor of Intervertebral Disc Degeneration and Pain Severity in Chronic Low Back Painpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Upper lumbar standardized subcutaneous fat index: a novel sex-independent indicator of bone mineral density and musculoskeletal fat infiltrationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Preoperative paraspinal muscle fatty infiltration and prognosis after lumbar discectomy for disc herniation: a systematic review and meta-analysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
- The Morphology and Composition of Paravertebral Muscles Evaluated by MRI Technology are Used to Predict Low Back Pain: A Systematic Review and Meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Extent of fatty infiltration in lumbar paraspinal muscles in adults with degenerative scoliosis: segmental differences in muscle involvement.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Clinical significance and future applications of standardized imaging parameters for assessing paraspinal muscle fatty infiltration in lumbar degenerative disease: a narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A novel MRI index for paraspinal muscle fatty infiltration: reliability and relation to pain and disability in lumbar spinal stenosis: results from a multicentre study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Assessing paraspinal muscle atrophy with electrical impedance myography: Limitations and insights.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Fatty infiltration of paraspinal muscles is associated with bone mineral density of the lumbar spine.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Cervical Paraspinal Muscle Fatty Infiltration is Directly Related to Extension Reserve in Patients With Cervical Spine Pathology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The influence of 3D curve severity on paraspinal muscle fatty infiltration in patients with adolescent idiopathic scoliosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Analysis of Relationship between Paraspinal Muscle Fatty Degeneration and Cervical Spine Motion Using Kinetic Magnetic Resonance Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- L1-S1 Posterior Paraspinal Muscle Fatty Infiltration and a Radiomics Signature Predict Prolonged Length of Stay After Lumbar Spine Surgery in Older Adults.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The assessment of paraspinal muscle epimuscular fat in participants with and without low back pain: A case-control study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Relation of bone mineral density with fat infiltration of paraspinal muscles: The Goutallier classification.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Longitudinal variations of paraspinal muscle fatty infiltration in obese patients after bariatric surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Fatty infiltration of paraspinal muscles and its association with sagittal spinal malalignment in the general population.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Spinal Muscle Health in Chronic Low Back Pain: An Integrated Narrative Review of Muscle Quality, Function, and Clinical Implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Association between 3 D CT-based volumetric fat infiltration of lumbar paraspinal muscles and bone mineral density: a clinical study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Diagnostic Perspectives on the Relationship Between Paraspinal Muscles and Bone Mineral Density: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Spinal Mucormycosis Following a Traditional Cupping Procedure in a Diabetic Patient: A Rare Case Report from Somalia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- <i>Mycobacteroides abscessus</i> complex vertebral osteomyelitis and discitis of the thoracolumbar spine: a systematic review of management and outcomes with illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Diffuse large B-cell lymphoma mimicking musculoskeletal nontuberculous mycobacterial infection: A fatal diagnostic challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Preoperative Posterior Paraspinal Fatty Infiltration and an Exploratory Axial Muscle Imaging Phenotype in Surgically Treated Metastatic Epidural Spinal Cord Compression: A Retrospective Cohort Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Exercise-responsive crosstalk within local muscle-bone units in osteosarcopenia: from mechanotransduction to secretome signalling.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Sarcopenia and paraspinal muscle degeneration in adults with spinal deformity surgery: a systematic review and proposal of the Global Alignment and Proportion modification framework.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Intermuscular Adipose Tissue as a Multimodality Quantitative Imaging Biomarker: Evidence Across Metabolic, Cardiovascular and Oncologic Diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Magnetic Resonance Imaging Evaluation of Lumbar Multifidus Muscle in Early Degenerative Changes of Lumbar Spine: a Cross-Sectional Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Lumbar Plexus Disorders Presenting as Low Back Pain: A Narrative Review of a Practical Diagnostic Imaging Approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Anterior Horn Cell Disease in Adulthood: Unmasking Spinal Muscular Atrophy Type 4.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- pubmed.ncbi.nlm.nih.govpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.
