Akut pulmoner emboli

Özet

Akut pulmoner emboli çoğunlukla venöz tromboembolizm kaynaklı pulmoner arter trombüsüdür; anatomik yerleşim subsegmental dallardan ana pulmoner arter bifurkasyonunu aşan eyer embolisine kadar değişebilir. BTPA, kontrastla opaklaşmış arter içindeki dolum defektini doğrudan göstererek tanıda temel incelemedir ve anatomik yerleşimi tarif eder. BT sağ ventrikül yüklenmesi ve pulmoner infarkt gibi ek bulguları gösterebilir; pıhtı yeri veya yaygınlığı tek başına klinik risk değerlendirmesinin yerine geçmez. Segmental ve subsegmental damarların değerlendirilmesi hareket artefaktı ve yetersiz opasifikasyondan etkilenebilir; IVC'den gelen opaklaşmamış kan kontrastı geçici olarak seyrelterek dolum defektini taklit edebilir.

Faz ve pencere

BTPA tanısal

Pulmoner arterler normalde homojen kontrastlanırken akut pıhtı iyi sınırlı, düşük atenüasyonlu intralüminal dolum defekti olarak görünür; kesite dik damarda rim (halka) işareti, damar ekseninde demiryolu işareti veya duvarla akut açı yapan eksantrik defekt izlenebilir. Defektin ardışık kesitlerde ve ikinci bir düzlemde sürmesi, akım artefaktından ayrım için aranır.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Mediasten (G 350 / M 50), Akciğer (G 1500 / M -600).

BT bulguları

• Santral dolum defekti — kesite dik görüntüde kontrast, santral düşük atenüasyonlu defekti çevreleyerek rim (halka) işareti oluşturur.
• Demiryolu işareti — damar eksenine paralel görüntüde kontrast, pıhtının iki yanından tren rayı görünümü oluşturur.
• Eksantrik akut trombüs — duvarla akut açı yapan dolum defekti akut emboliyi destekler; özellikle oklüzif olduğunda arter yerel olarak genişleyebilir.
• Tam tıkayıcı pıhtı — akut emboli arteri tamamen tıkarsa o noktanın distalinde kontrastlanma görülmez ve damar çapı genişleyebilir.
• Eyer embolisi — ana pulmoner arter bifurkasyonunu aşan büyük santral embolidir.
• Pulmoner infarkt invers halo (ters halo) işareti şeklinde periferik opasite olarak ortaya çıkabilir ve pnömoniyle karıştırılabilir.
• Pulmoner infarkta bağlı periferik hava aralığı opasitesinde, atelektaziye kıyasla heterojen olarak azalmış veya kaybolmuş kontrastlanma izlenebilir.

Normalde

Normal BTPA'da pulmoner trunkus ile lobar, segmental ve seçilebilen subsegmental dallar lümen boyunca kesintisiz kontrastlanır; damar içinde kontrastla çevrili yumuşak doku defekti bulunmaz. Aynı dallanma düzeyindeki karşı taraf arteriyle lümen dolumunu kıyaslayın ve şüpheli defektin ardışık kesitlerde damar içinde devam edip etmediğini kontrol edin.

Ayırıcı tanı

Akım/kontrast karışım artefaktı

derin inspirasyonla IVC'den gelen opaklaşmamış kan pulmoner arter kontrastını geçici seyreltebilir; çok sayıda arterde aynı düzeyde opasifikasyon azalması ve damar genişlemesinin olmaması artefaktı destekler.

Kronik tromboembolik hastalık

kalıcı dolum defektleri kesitte ipliksi, bant benzeri, ağsı veya düzensiz olabilir; akut trombüsteki gibi yuvarlak olmayabilir.

Pulmoner arter içi tümör

pulmoner arter anjiyosarkomu dolum defektiyle PE'yi taklit edebilir; lobüle görünüm, komşu yapılara uzanım veya kontrastlanma tümör kuşkusunu artırır, ancak kontrastlanma BT'de zor seçilebilir.

Tuzaklar

• Segmental ve subsegmental damarların değerlendirilmesi solunum veya kardiyak hareket artefaktıyla bozulabilir; yetersiz pulmoner arter opasifikasyonu tanısal kaliteyi düşürür. Şüpheli defekti ince kesitlerde, ardışık görüntülerde ve birden fazla düzlemde doğrulayın.
• Derin inspirasyonla IVC'den opaklaşmamış kanın sağ kalbe gelişi pulmoner arter kontrastını geçici seyreltebilir; aynı seviyede birden fazla arterde opasifikasyon azalması ve damar genişlemesinin bulunmaması geçici kontrast kesintisini destekler.
• Eyer embolisi pıhtının ana pulmoner arter bifurkasyonundaki yerini tanımlar; pıhtı yeri veya yaygınlığı tek başına prognoz göstergesi değildir. Sağ ventrikül yüklenmesi ve klinik bulgular ayrıca değerlendirilir.

Kendini dene

1. BTPA'da kesite dik izlenen pulmoner arter lümenindeki santral dolum defektinin çevresinde kontrast halkası görülüyor. Bu kesitsel görünümün adı nedir?

   • Rim (halka) işareti
   • Demiryolu işareti
   • Ters halo işareti
   • Eyer embolisi
   Cevabı göster

   Rim (halka) işareti. Kesite dik görüntüde santral defektin çevresinde kontrast görülmesi rim (halka) işaretidir. Demiryolu işareti damar uzun ekseninde paralel kontrast çizgilerini, ters halo parankimal opasite paternini, eyer embolisi ise ana pulmoner arter bifurkasyonunu aşan pıhtıyı ifade eder.

2. Ana pulmoner arter bifurkasyonunda iki ana dala uzanan santral pıhtı hangi terimle adlandırılır?

   • Eyer embolisi
   • Rim (halka) işareti
   • Demiryolu işareti
   • Ters halo işareti
   Cevabı göster

   Eyer embolisi. Ana pulmoner arter bifurkasyonunu aşan büyük santral emboli eyer embolisi olarak adlandırılır. Rim ve demiryolu damar içi dolum defekti işaretleridir; ters halo ise periferik parankimal opasite paternidir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 35 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 29 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Optimal Approach to Performing and Reporting Computed Tomography Angiography for Suspected Acute Pulmonary Embolism: A Clinical Consensus Statement of the ESC Working Group on Pulmonary Circulation & Right Ventricular Function, the Fleischner Society, the Association for Acute Cardiovascular Care (ACVC) and the European Association of Cardiovascular Imaging (EACVI) of the ESC, Endorsed by European Respiratory Society (ERS), Asian Society of Thoracic Radiology (ASTR), European Society of Thoracic Imaging (ESTI), and Society of Thoracic Radiology (STR)pubs.rsna.org
2. Contrast opacification on thoracic CT angiography: challenges and solutionslink.springer.com
3. Vascular Malformations and Tumors: A Review of Classification and Imaging Features for Cardiothoracic Radiologistspubs.rsna.org
4. Acute Pulmonary Embolismpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Imaging-Driven Risk Stratification and Endovascular Decision Pathways in Acute Pulmonary Embolismpmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Diagnosis of acute pulmonary embolism by point-of-care ultrasound under continuous cardiopulmonary resuscitation: case seriespmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. The Prognostic Value of Troponin in Acute Pulmonary Embolism: A Systematic Review and Meta‐Analysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Advancements in Acute Pulmonary Embolism Diagnosis and Treatment: A Narrative Review of Emerging Imaging Techniques and Intravascular Interventionspmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Practical guide to management after an acute pulmonary embolismpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Evaluation and Management of Chronic Thromboembolic Pulmonary Hypertension.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Modern imaging of acute pulmonary embolism.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. [Pulmonary embolism].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Pulmonary vascular diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Acute Pulmonary Embolism: Prognostic Role of Computed Tomography Pulmonary Angiography (CTPA).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Acute pulmonary embolism.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. [Pulmonary embolism].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Optimal Approach to Performing and Reporting Computed Tomography Angiography for Suspected Acute Pulmonary Embolism: A Clinical Consensus Statement of the ESC Working Group on Pulmonary Circulation & Right Ventricular Function, the Fleischner Society, the Association for Acute Cardiovascular Care (ACVC) and the European Association of Cardiovascular Imaging (EACVI) of the ESC, Endorsed by European Respiratory Society (ERS), Asian Society of Thoracic Radiology (ASTR), European Society of Thoracic Imaging (ESTI), and Society of Thoracic Radiology (STR).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Chronic thromboembolic pulmonary hypertension.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Acute pulmonary embolism.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Chronic thromboembolic pulmonary hypertension.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Imaging of Chronic Thromboembolic Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Diagnosis of acute pulmonary embolism.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. A Diagnostic Pitfall of the Reversed Halo Sign: Pulmonary Infarction Mistaken for Pneumonia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Clinical features, management, and outcomes of pulmonary mucormycosis: a decade-long retrospective study from a single center in central China.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Pulmonary findings in COVID-19: radiology correlates with the histopathological post-mortem findings in patients with fatal acute disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Epicardial Fat Necrosis as a Rare Cause of Chest Pain: Peeling Back the Layers.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Adjunctive Role of Pulmonary Angiography in Differentiating Invasive Mold Pneumonia from Bacterial Pneumonia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Rapidly Progressive Multiple Ischemic Lesions Caused by <i>Cryptococcus neoformans</i> Infection Presenting with Meningoencephalitis and Cerebral Infarction as the Initial Manifestations: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Paradoxical Acute Hypoxemic Deterioration During Treatment of Bilateral Bronchopneumonia: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Fat Emboli Entrapped in the Tricuspid Valve Chordae Following Autologous Fat Grafting: An Echocardiographic-Pathological Correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Spectral CT-derived peripheral iodine concentration in acute pulmonary embolism: association with subsegmental emboli and pulmonary infarction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. The Role of CEUS in the Diagnosis and Follow-Up of Pleuropulmonary Diseases and Interventional Procedures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. A case of suspected Sjögren's disease-associated pleuritis in a very elderly patient.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Imaging in scrub typhus - a pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Postoperative Pulmonary Complications: Clinical and Imaging Insightspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Fleischner Society: Glossary of Terms for Thoracic Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. New insights into imaging of pulmonary metastases from extra-thoracic neoplasms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.