Diffüz büyük B hücreli lenfoma

Özet

Diffüz büyük B hücreli lenfoma, lenf nodlarının yanı sıra mide-bağırsak sistemi, dalak, karaciğer veya başka organları da tutabilen agresif bir B hücreli lenfomadır. Kontrastlı BT kitle yükünü, komşu yapılara etkisini ve akut abdominal komplikasyonları gösterebilir; FDG tutulumu gösteren DLBCL’de evreleme ve yanıt değerlendirmesinde başlıca görüntüleme yöntemi PET/BT’dir. Büyük mezenterik nodal kitlede damarların daralmadan sarılması (sandviç işareti) lenfomayı düşündürebilir; bağırsak duvarı tutulumu ekstranodal dağılımı gösterir. Perforasyon, obstrüksiyon veya bası akut komplikasyon oluşturabilir; görüntüleme DLBCL alt tipini tek başına doğrulamaz.

Faz ve pencere

Portal tanısal

Portal venöz faz kontrastlı abdomen-pelvis BT’de lenfomalı nodal kitleler çoğunlukla hafif-orta derecede homojen kontrastlanır; tedavi almamış hastalıkta nekroz ve belirgin heterojenlik atipiktir ama mümkündür. Dalak ve karaciğerde hipodens odaklar, bağırsak duvarı kalınlaşması ve mezenterik damarları saran nodal kitleler tutulum örüntüleri arasında değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Batın (G 400 / M 50), Karaciğer (G 150 / M 30).

BT bulguları

• Yuvarlak veya lobüle lenf nodları birleşerek retroperitoneal, mezenterik ya da pelvik konglomera oluşturabilir.
• Sandviç işareti — mezenterik konflu nodal doku SMA/SMV ve dallarını sarar; damar lümenleri genellikle daralmadan kitle içinden geçer.
• Hafif homojen kontrastlanma — tedavi öncesi nodal kitleler çoğu kez yumuşak dokuya yakın homojen görünür; belirgin nekroz daha az tipiktir.
• Ekstranodal bağırsak tutulumu — segmental veya yaygın duvar kalınlaşması, anevrizmatik lümen genişlemesi ya da polipoid kitle şeklinde görülebilir.
• Dalak veya karaciğer odağı — normal parankime göre düşük atenüasyonlu fokal lezyonlar ya da yaygın organ büyümesi görülebilir.
• Kitle etkisi — üreter veya bağırsak ansına bası hidronefroz ya da proksimal bağırsak dilatasyonuna yol açabilir; büyük damarlar sarılmış olsa da lümenleri açık kalabilir.
• Peritoneal/serozal yayılım — asit, peritoneal nodül veya bağırsak çevresi yumuşak doku ekstranodal hastalıkla birlikte görülebilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Lugano anatomik evrelemesi (Lugano 2014; güncel standart)

I: tek lenf nodu bölgesi veya tek ekstranodal odak; II: diyaframın aynı tarafında en az iki lenf nodu bölgesi, sınırlı komşu ekstranodal uzanım eşlik edebilir; III: diyaframın iki tarafında lenf nodu bölgeleri, dalak tutulumu da bu evreye dahildir; IV: bir veya daha fazla uzak ekstranodal organda yaygın tutulum, nodal hastalık eşlik edebilir. Lugano 2014 anatomik sınıflaması, 2025 uzlaşı raporunda yeni biyobelirteçlerin klinik kullanımı olgunlaşana dek standart olarak sürdürülür. FDG-avid DLBCL’de evreleme ve yanıt değerlendirmesinde PET/BT tercih edilir; kontrastlı BT anatomik ayrıntı veya acil komplikasyon sorusunu tamamlar.

Normalde

Normal mezenterik yağ planı içinde mezenterik damarlar ve bağırsak ansları seçilir; lenfomatöz konfu yumuşak doku kitlesi damarları sarmaz. Portal venöz fazda normal dalak parankimi genellikle homojen kontrastlanır; karaciğer veya dalakta fokal atenüasyon farkları ayrıca değerlendirilir.

Ayırıcı tanı

Foliküler lenfoma da homojen, çok istasyonlu adenopati ve mezenterik damarları saran kitle yapabilir; BT histolojik alt tipi güvenle ayıramaz, doku tanısı gerekir.

Bulgular primer solid organ kitlesini ya da peritoneal karsinomatozis metastazını düşündürebilir; lenfomatozis ile görüntüleme bulguları örtüşebildiğinden kesin ayrım için histoloji gerekir.

Gastrointestinal stromal tümör

bağırsakla ilişkili ekzofitik kitle ve karaciğer/peritoneal metastaz paterni görülebilir; çok istasyonlu nodal hastalık daha az tipiktir.

Tüberküloz lenfadenitinde merkezî kazeöz nekroz ve çevresel kontrastlanma görülebilir; klinik bağlam ve olası görüntüleme örtüşmesi hesaba katılmalıdır.

Mezenterik pannikülitte yağ dokusu kirlenmesi ve psödokapsül görülebilir; yağ halkası lenfoproliferatif hastalıkta da bulunabildiğinden tek başına ayırt ettirmez.

Tuzaklar

• Mezenterik damarların kitle içinden geçmesi invazyon ya da oklüzyon demek değildir; lümen kalibresini ve duvarını ayrıca izleyin.
• Tedavi öncesi lenfomada homojen kontrastlanma daha tipiktir; bazı lenfoma odaklarında nekroz olabilir, heterojenlik tek başına metastazı kanıtlamaz ve görüntüleme histolojik tanının yerini tutmaz.
• Dalak ve karaciğerde milimetrik hipodens odaklar nonspesifiktir ve benign lezyonlarla örtüşebilir; dağılımı PET/BT ve önceki incelemelerle karşılaştır.

Kendini dene

1. BT’de birden çok mezenterik ve retroperitoneal nodal istasyonu tutan homojen nodal konglomera SMA/SMV dallarını sarıyor, damar lümenleri daralmıyor. Hangi tanı en uyumludur?

   • Lenfoma
   • GIST
   • Pankreatik adenokarsinom
   • Mezenterik pannükülit
   Cevabı göster

   Lenfoma. Büyük mezenterik damarları daraltmadan saran, birden çok istasyonu tutan konflu nodal kitle sandviç örüntüsüyle lenfomayı düşündürür. GIST genellikle bağırsak duvarından gelişen ekzofitik kitle biçimindedir ve çok istasyonlu lenf nodu metastazı nadirdir; pankreas adenokarsinomu pankreas merkezlidir. Mezenterik pannükülit çoğunlukla mezenterik yağ kirlenmesi ve psödokapsülle görünür; yağ halkası tek başına özgül değildir.

2. DLBCL şüphesinde bağırsak segmentinde lümen daralması ve bu segmentin proksimalinde dilate anslar görülüyor. Öncelikli BT bulgusu hangisidir?

   • Mekanik obstrüksiyon
   • İnce bağırsak divertikülü
   • Safra yolu taşı
   • Portal ven varyantı
   Cevabı göster

   Mekanik obstrüksiyon. Daralmış segmentin proksimalindeki ans dilatasyonu mekanik obstrüksiyonu düşündürür; BT tıkanma düzeyini ve eşlik eden bağırsak komplikasyonlarını gösterir. Diğer seçenekler bu bağırsak geçiş paternini açıklamaz.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 41 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 24 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Abdominal Manifestations of Lymphoma: Spectrum of Imaging Featurespmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Complications of lymphoma in the abdomen and pelvis: clinical and imaging reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Imaging for Staging and Response Assessment in Lymphomapubs.rsna.org
4. SEOM–GOTEL clinical guidelines on diffuse large B-cell lymphoma (update 2025)link.springer.com
5. Current Status of Revisions to the Lugano Classification in Lymphomaonlinelibrary.wiley.com
6. Lugano Staging of Hodgkin Lymphoma and Non-Hodgkin Lymphomamerckmanuals.com
7. Typical and Atypical Imaging Features of Malignant Lymphoma in the Abdomen and Mimicking Diseasesjksronline.org
8. Ultrasound and computed tomography in the evaluation of mesenteric lesions: A pictorial reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. CAR Recommendations for the Management of Incidental Findings of the Spleen and Nodes in Adultsjournals.sagepub.com
10. Imaging of infra-thoracic tuberculosisacademic.oup.com
11. NCCN Task Force Report: Update on the Management of Patients with Gastrointestinal Stromal Tumorspmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. Common and unusual CT and MRI manifestations of pancreatic adenocarcinoma: a pictorial reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. Spleen Imagingncbi.nlm.nih.gov
14. Spleenradiologica.org
15. Primary breast diffuse large B-cell lymphoma mimicking breast carcinomapmc.ncbi.nlm.nih.gov
16. Circulating Tumor DNA and Immune Response Markers for Improved Treatment Outcome Prediction in Diffuse Large B‐Cell Lymphoma: A Scoping Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
17. Circulating Tumor DNA as a Biomarker of Treatment Response and Minimal Residual Disease in Diffuse Large B-Cell Lymphoma: A Literature Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
18. PET/CT in Non-Hodgkin Lymphoma: An Update.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Richter syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Role of PET in lymphoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. [Lymphomas].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Management approach and surgical strategies for retrorectal tumours: a systematic review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Circulating tumor DNA in lymphoma: technologies and applications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Pediatric Extranodal Lymphoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Surveillance scanning in lymphoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. MALT lymphoma: epidemiology, clinical diagnosis and treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. 2021 Update on Diffuse large B cell lymphoma: A review of current data and potential applications on risk stratification and management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Treatment of Richter's Syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. FDG-PET imaging in hematological malignancies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Richter syndrome: pathogenesis and management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Left ovarian mass revealing multivisceral lymphoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Pancreatic T/histiocyte-rich large B-cell lymphoma: A case report and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Multimodality Radiologic and Pathologic Findings in Large B-cell Lymphoma With Hepatic Presentation in an Unusually Young Male.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Recommendations for initial evaluation, staging, and response assessment of Hodgkin and non-Hodgkin lymphoma: the Lugano classification.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Successful Use of a Multidisciplinary Approach to Treat a Perforated Duodenal Malignant Lymphoma in an Elderly Patient.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. CT of internal hernias.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Intestinal infarction by internal hernia in Petersen's space after laparoscopic gastric bypass.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Diagnosis of diffuse spleen involvement in haematological malignancies using a spleen-to-liver attenuation ratio on contrast-enhanced CT images.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Triple-phase helical computed tomography in dogs with solid splenic masses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Application of the Lugano Classification for Initial Evaluation, Staging, and Response Assessment of Hodgkin and Non-Hodgkin Lymphoma: The PRoLoG Consensus Initiative (Part 1-Clinical).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. A retrospective head-to-head comparison of the Lugano classification and PERCIST for FDG-PET/CT response assessment in diffuse large B-cell lymphoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. 18 F-FDG PET/CT in the clinical management of patients with lymphoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Multimodality imaging of common and uncommon peritoneal diseases: a review for radiologists.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. High-grade B-cell lymphoma masquerading as peritoneal lymphomatosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Lymphoma presenting as peritoneal lymphomatosis with ascites.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Mesenteric panniculitis: a paraneoplastic phenomenon?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. A prognostic index integrating deep learning baseline PET/CT biomarkers and multi-omics profiling in diffuse large B cell lymphoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.