Lacunar skull gelişimsel görünümü

Özet

Laküner kafatası (craniolacunia; lacunar skull), kalvaryumun intramembranöz kemikleşmesinin gelişimsel anomalisidir; doğumda mevcut olan çok odaklı lakünler çoğunlukla yaşamın ilk aylarında geriler. Kemik algoritmalı BT ve 3B rekonstrüksiyon iç tabuladaki çok sayıda yuvarlak/oval lakün ile aradaki ağsı kemik sırtlarını gösterir; bu yaygın desen tek çizgisel kırıkla aynı değildir. Miyelomeningosel, ensefalosel ve Chiari II ile birliktelik bildirilmiştir; ancak izole olgular başka doğumsal anomaliler olmadan da görülebilir. Lakünleri kırık, sütür ve normal giral izlerden ayırırken çoklu dağılım, kemik sırtları, kesitler boyunca devamlılık ve 3B görünüm birlikte değerlendirilir.

Okuma sırası

1. Kalvaryumun iç tabulası. Frontal ve parietal kalvaryumdan üst oksipital kemiğe doğru iç tablayı izle; tek bir dar travma hattı yerine çok sayıda yuvarlak çöküklük olup olmadığını saptamaya çalış.
2. Lakünler arası kemik. Komşu lakünlerin arasında kalan kemik sırtlarını takip et; birlikte ağsı bir iskelet oluşturup oluşturmadıklarını gör.
3. Kraniyal sütür. Lakünlerin sagittal ve koronal sütürlere göre konumunu incele; sütür boyunca ayrı kemikçikleri lakünlerle karıştırma.
4. Beyin ve posterior fossa. Beyin penceresine geçerek hidrosefali veya eşlik eden posterior fossa anomalisi olup olmadığını ayrıca kontrol et.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Kemik algoritmalı kontrastsız BT’de kalvaryumun iç tabulasında çok sayıda yuvarlak/oval sığ ya da derin çöküklük ve aralarında ağsı kemik sırtları izlenir.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Beyin (G 80 / M 40).

BT bulguları

• Lakünler iç tabloda yuvarlak/oval çöküklüklerdir; kesit ve 3B kemik görünümünde bal peteği ya da örümcek ağı düzeni oluşturabilir.
• Dağılım çok odaklıdır; frontal, parietal ve üst oksipital kemikler etkilenebilir, parietal ve üst oksipital bölgeler sıkça belirgindir.
• Lakünler arasındaki dallanıp birleşen kemik sırtları yuvarlak defektleri keskin sınırlarla birbirinden ayırır.
• Defektler yalnızca iç tabloda sınırlı kalabileceği gibi tüm kalvaryum kalınlığına uzanarak dış yüzeyde palpe edilebilir düzensizliklere yol açabilir.
• Sütürler çoğunlukla normaldir; eşlik eden kraniosinostoz veya ek kafa şekil anomalileri varsa ayrıca tanımlanmalıdır.
• Miyelomeningosel, ensefalosel ve Chiari II malformasyonu ile sık birliktelik bildirilmiştir; hidrosefali eşlik edebilir ancak laküner kafatası bulguları tek başına hidrosefali tanısı koydurmaz.

Normalde

Normal giral işaretler beynin yüzeyindeki konvolüsyonları izler; laküner kafatasında yuvarlak/oval kemik çöküklükleri aradaki kemik sırtlarıyla ayrılır. Lakünler alttaki giral örüntüyle örtüşmez ve sütürler genellikle normaldir.

Ayırıcı tanı

Çoklu kalvaryal litik lezyonlar

metastaz veya LCH'de genellikle sklerotik kenarlar, kemik genleşmesi veya yumuşak doku kitlesi görülür; laküner kafatasında ise defektler kenarsızdır ve aralarında yumuşak doku komponenti bulunmaz.

Wormian kemikler

sütürler içinde yerleşen ek kemikçiklerdir; BT ve 3B rekonstrüksiyonda sütürle ilişkili konumları yaygın iç tabla lakünlerinden ayrılmalarına yardım eder.

Kraniosinostoz

bir veya daha fazla sütürün erken füzyonudur; sütür boyunca füzyon görünümü, yaygın iç tabla lakünlerinden ayrılır.

Travmatik kırık

çizgisel kırık hattı, travma öyküsü ve eşlik eden bulgular (ör. hematom veya sütürlere uzanım) birlikte değerlendirilir; yaygın yuvarlak lakünler farklı bir desendir.

Bakır dövmesi görünümü

iç tabuladaki giral izler beyin konvolüsyonlarını takip eder; laküner kafatasındaki yuvarlak/oval kemik çöküklükleriyle aynı desen değildir.

Tuzaklar

• Sütür çizgilerini veya giral izleri yuvarlak lakün olarak etiketleme; konumlarını, şekillerini ve kesitler boyunca devamlılıklarını incele.
• Laküner kafatası görünümü tek başına hidrosefali veya Chiari II tanısı koydurmaz; eşlik eden beyin ve posterior fossa bulguları ayrıca değerlendirilir.
• Tek kesitte görülen çöküklüğü kırık olarak etiketleme; çoklu dağılımı ve 3B rekonstrüksiyondaki ağsı kemik desenini incele.

Kendini dene

1. Yenidoğanın BT'sinde parietal iç tablaya yayılmış çok sayıda oval çöküklük ve aralarında kemik sırtları görülüyor. En uygun tanı?

   • Laküner kafatası
   • Kalvaryal metastaz
   • Kraniosinostoz
   • Çoklu akut kırık
   Cevabı göster

   Laküner kafatası. Yaygın yuvarlak-oval iç tabla çöküklükleri ve aradaki ağsı kemik sırtları laküner kafatası görünümüdür. Metastaz ve diğer yıkıcı lezyonlarda kemik destrüksiyonu aranır; kraniosinostoz sütür füzyonuyla, kırık ise çizgisel hat ve travmatik eşlikçi bulgularla değerlendirilir.

2. Kraniosinostozlu çocukta iç tabulada belirgin, giral izler şeklinde yaygın çöküklükler görülüyor; yuvarlak lakünler yok. Bu görünüm hangi adla tanımlanır?

   • Bakır dövmesi görünümü
   • Wormian kemikler
   • Ping-pong kırığı
   • Ensefalosel
   Cevabı göster

   Bakır dövmesi görünümü. Kraniosinostozla ilişkili bakır dövmesi görünümünde iç tabloda belirgin konvolüsyon izleri görülebilir. Laküner kafatasında ise alttaki giral örüntüye uymayan yuvarlak/oval kemik çöküklükleri ve aradaki kemik sırtları görülür.

İlgili konular

• Konjenital kafatası depresyonu

Kaynaklar

Bu sayfadaki 34 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 28 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Review of imaging modalities and radiological findings of calvarial lesionswjgnet.com
2. Craniolacunia and the Development of the Fetal Calvaria: An Autopsy Series With Clinical and Histological Analysispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Clarifying lucent oval skull markings in children: craniolacunia, convolutional markings and copper-beaten skullsajr.org.za
4. The copper-beaten skullsajr.org.za
5. Craniolacunia (Lückenschädel): A Report of 54 Casespubs.rsna.org
6. CT of Normal Developmental and Variant Anatomy of the Pediatric Skull: Distinguishing Trauma from Normalitypubs.rsna.org
7. A systematic approach in the diagnosis of paediatric skull lesions: what radiologists need to knowpmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Hidden Hollows of the Fetal Cranium—Lacunar Skull in Isolationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Acquired craniomeningocele in an infant with craniosynostosis: a case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Where Does the Signal Go? Technical Challenges of CT Perfusion in Lacunar and Infratentorial Strokepmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Diagnostic performance of digital markings on head computed tomography for evaluating intracranial hypertension in neonates and infantspmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. Imaging Spectrum of Calvarial Abnormalities.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. New Association between Idiopathic Scoliosis and Luckenschadel Skull (Lacunar Skull).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. [A rare case of lacunar skull deformity associated with craniosynostosis].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Transethmoidal encephalocele after reduction of high intracranial pressure in aqueductal stenosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. OCT-documented optic atrophy in nonsyndromic craniosynostosis and lacunar skull.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Hidden Hollows of the Fetal Cranium-Lacunar Skull in Isolation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Alveolar bone remodeling after tooth extraction in irradiated mandible: An experimental study with canine model.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. CADASIL in a patient with bilateral internal carotid artery agenesis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Sustained mitogen-activated protein kinase activation with Aggregatibacter actinomycetemcomitans causes inflammatory bone loss.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Bone quality analysis of jaw bones in individuals with type 2 diabetes mellitus-post mortem anatomical and microstructural evaluation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Differences between patients with unilateral and bilateral internal carotid kinking in age distribution, risk factors and clinical relevance.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Dynamic Evaluation of Orthodontically-Induced Tooth Movement, Root Resorption, and Alveolar Bone Remodeling in Rats by in Vivo Micro-Computed Tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Accessing osteocyte lacunar geometrical properties in human jaw bone on the submicron length scale using synchrotron radiation μCT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Review of imaging modalities and radiological findings of calvarial lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Craniolacunia in A neonate; A clinical and CT scan illustrative case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Solitary plasmacytoma of the skull compressing the superior sagittal sinus: Case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Early-Onset Osteoporosis: Rare Monogenic Forms Elucidate the Complexity of Disease Pathogenesis Beyond Type I Collagen.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Where Does the Signal Go? Technical Challenges of CT Perfusion in Lacunar and Infratentorial Stroke.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Diagnostic performance of digital markings on head computed tomography for evaluating intracranial hypertension in neonates and infants.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.