Klinik Atölye

Kafatası ve ekstraaksiyel alan · Patoloji · Yüksek öncelik

Pnömosefali

Pneumocephalus

Pnömosefali: yayımlanmış olgu görüntüsü, aksiyel kesit

4 adım

Görüntü: Alshammari J, Monnier P, Daniel RT ve ark., “Clival chordoma with an atypical presentation: a case report.”, 2012, Figure 1. PMC3520714 · doi:10.1186/1752-1947-6-410 · CC BY 4.0. Değişiklik: kırpıldı, yeniden boyutlandırıldı, odak işaretleri eklendi.

Özet

Kafa travması, sinüs duvarı kırığı veya kraniyal cerrahi sonrasında kraniyal kavitede hava görülebilir; küçük hava odakları bazen dural açıklığın tek ipucudur. Kontrastsız beyin BT havayı hızla gösterir ve kemik algoritması olası kafa tabanı ya da sinüs kaynaklı kırığı ortaya koyar. Havanın subdural, subaraknoid, intraventriküler veya parankimal dağılımı giriş yolunu ve eşlik eden hasarı anlamaya yardım eder. Bası oluşturan hava tansiyon pnömosefalisi olabilir; bu ayrım kaçırılırsa hızlı nörolojik kötüleşme fark edilmeyebilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal
Beyin ve kemik algoritmalı kontrastsız BT'de hava, çevre beyin-omurilik sıvısı ve yumuşak dokudan belirgin düşük atenüasyonlu siyah odaklar halinde seçilir; subdural koleksiyon falx boyunca hilal biçiminde, subaraknoid hava sulkus ve sisternleri izleyerek, ventrikül havası ise lümen içinde görülür. Kontrast madde pnömosefaliyi göstermek için gerekmez.

Önerilen pencereler: Beyin (G 80 / M 40), Subdural (G 200 / M 75), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

  • Ekstraaksiyel hava odağı — frontal, temporal veya bazal kraniyal boşlukta beyin parankimi dışındaki keskin siyah odak.
  • Subdural hava — falx ya da konveksite boyunca hilal biçimli koleksiyon; komşu kortikal sulkusları dıştan basabilir.
  • Subaraknoid hava — hava kabarcıkları kortikal sulkus, fissür veya bazal sistern konturlarına dağılır.
  • Ventriküler hava — frontal/oksipital boynuz veya ventrikül gövdesinde hava-sıvı seviyesi ya da bağımsız kabarcık.
  • Parankimal hava — beyin dokusu içinde sınırlı gaz boşluğu, kontüzyon veya penetran yaralanmayla komşu olabilir.
  • Olası giriş yolu — hava ile aynı taraf frontal, etmoid, sfenoid sinüs veya mastoid hücre kırığı ve sıvı-kan seviyesi araştırılır.
  • Beyin basısı — sulkus silinmesi, ventrikül daralması, orta hat yer değiştirmesi ya da frontal lobların kompresyonu tansiyon fizyolojisini düşündürür.

Normalde

Kontrastsız BT'de hava ile beyin dokusu veya omurilik sıvısı arasındaki belirgin densite farkı sayesinde ekstraaksiyel boşluklarda, sulkuslarda, sisternlerde ve ventriküllerde siyah serbest gaz odağı yoksa yapı normal kabul edilir. Hava odağının falxı, sulkusu ya da ventrikül duvarını takip edip etmediğini anatomik sınırlara bakarak belirleyin.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0103; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Yağ damlacığı
rüptüre dermoid kistlerden kaynaklanan serbest lipid odakları subaraknoid aralık veya ventriküllerde görülebilir; bu lezyonlar kontrastsız BT ve MRI ile görüntülenebilir ve içerdiği yağ nedeniyle havadan farklı densitede değerlendirilir.
Hava içeren venöz yapı
kafa tabanı kanalında veya sinüste sınırlı kalır ve ekstraaksiyel boşlukta serbest hava dağılımı oluşturmaz.
Kafa içi gaz oluşturan enfeksiyon
hava kabarcıkları olası koleksiyon veya yumuşak doku inflamasyonuyla komşudur; travma/cerrahi öyküsü yoksa enfeksiyon kaynağı aranır.
Postoperatif materyal ve kemik pencere artefaktı
cerrahi değişiklikle ilişkili olabilir; anatomik hava boşluğu olarak ardışık kesitlerde tutarlı devam etmez.

Tuzaklar

  • Sulkus içindeki subaraknoid kabarcığı subdural koleksiyon saymayın; hava kortikal girusları çevreleyip sulkus anatomisini izliyorsa subaraknoid yerleşim lehinedir.
  • Küçük pnömosefaliyi otomatik olarak tansiyon pnömosefalisi kabul etmeyin; kitle etkisi ve beyin kompresyonu ayrıca aranmalıdır.
  • Hava odağını bulduktan sonra aramayı bırakmayın; frontal sinüs, sfenoid sinüs, etmoid çatı ve temporal kemik kırığı olası bağlantıyı gösterebilir.
  • Supin çekimde hava öne ve yukarı yerleşebilir; yalnız anterior bölgeleri tarayıp bazal sistern veya ventrikül havasını atlamayın.

Kendini dene

  1. Travma sonrası frontal kortikal sulkuslarda küçük hava kabarcıkları ve sfenoid sinüs arka duvarında kırık görülüyor. Havanın yeri en olası neresidir?

    Cevabı göster

    Subaraknoid aralık. Sulkus konturlarını izleyen kabarcıklar subaraknoid hava dağılımına uyar; sinüs kırığı olası kafa tabanı bağlantısını destekler. Subdural hava sulkusları dıştan iter, ventrikül havası ventrikül içinde, parankimal gaz ise beyin dokusundadır.

  2. Kafa tabanı kırığına eşlik eden küçük frontal hava odağı var; sulkuslar ve ventriküller açık, orta hat yerinde. En doğru tanım hangisidir?

    Cevabı göster

    Pnömosefali, belirgin bası yok. Ekstraaksiyel hava pnömosefalidir; bası veya yer değiştirme yoksa görüntü tansiyon etkisini desteklemez. Diğer seçenekler hava değil, kanama tanılarıdır.

İlgili konular

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 4 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

  1. A Case of Pneumocephalus on Valsalva Maneuver: A Case Report and Literature Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Cerebrospinal Fluid Leak and Pneumocephalus as Consequences of Sneeze Suppression: A Case Report and Review of the Litraturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Neonatal pneumocephalus secondary to meningitis: a case report and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  4. A rare and immediate onset of pneumocephalus following neuraxial needle insertion: A case report and review of the literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
  5. Unusual Manifestations of Sinonasal Osteomas: A Narrative Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  6. Tension Pneumocephalus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  7. Spontaneous otogenic pneumocephalus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Pneumocephalus: case illustrations and review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Tension pneumocephalus: a case report with review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  10. Neurologic Complications and Treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  11. Isolated, Transient, Pneumocephalus-Induced Oculomotor Neuropathy After Microvascular Decompression of the Trigeminal Nerve.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Narrative review of traumatic pneumorrhachis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  13. Post-operative complications of craniotomy and craniectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. [Pneumocephalus].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Post-operative imaging assessment of non-functioning pituitary adenomas.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Imaging of the post-operative cranium.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. Spontaneous otogenic pneumocephalus due to altitude changes: A case report and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Traumatic pneumorrhachis: systematic review and an illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Hyperbaric Oxygen Therapy in Postoperative Intracranial Pneumocephalus After Lumbar Decompression: A Case Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. Cerebrospinal fluid leak following traumatic skull base fractures: Predictors and outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Life-threatening pneumocephalus from middle ear defect causing cerebrospinal fluid leakage into the eustachian tube: illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. Small ethmoid mucocele with intracranial extension associated with fibrous dysplasia: A rare case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. Unusual metastasis of breast cancer to the paranasal sinuses: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. Role of intraoperative ultrasonography as a method of neuro-navigation in surgical treatment of intracranial hemorrhage.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Clinical and Radiological Characteristics of Pediatric Skull Fractures and Their Association with Neurosurgical Intervention: A Retrospective Cohort Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. Traumatic intraventricular haemorrhages: clinical indicators determining morbidity and mortality in paediatric patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Multimodal neuromonitoring-related complications in patients with severe acute brain injury: a retrospective cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. A Case of Pneumocephalus on Valsalva Maneuver: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. Fatal Tension Pneumocephalus Associated with Central Nervous System Infection Caused by an Extended-Spectrum β-Lactamase-Producing <i>Klebsiella pneumoniae</i> Harboring Hypervirulence-Associated Genes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Delayed Expanding Intracerebral Pneumatocele Following Severe Craniofacial Trauma: A Case Report With Serial Imaging Correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Review of imaging modalities and radiological findings of calvarial lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. Bilateral deep brain stimulation of the fornix for Alzheimer's disease: surgical safety in the ADvance trial.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. Bacterial Meningoencephalitis in Newborns.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Radiologic Evaluation Criteria for Chronic Subdural Hematomas: Recommendations for Clinical Trials.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. Evaluation of traumatic subarachnoid hemorrhage using susceptibility-weighted imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. Pseudo-Subarachnoid Hemorrhage After Spinal Myelography Mimicking Acute Subarachnoid Hemorrhage.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  37. An Unusual Case of Spontaneous Intracranial Hypotension Presenting as Meningoencephalitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  38. Leptomeninges: Anatomy, Mechanisms of Disease and Neuroimaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  39. Pneumocephalus with suspected cerebrospinal fluid leakage after epiduroscopic epidural neuroplasty: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  40. Extensive pneumocephalus in a fatal central nervous system infection caused by NDM-1-producing carbapenem-resistant <i>Klebsiella pneumoniae</i>: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  41. Community-Acquired Pneumococcal Ventriculitis as a Complication of Otogenic Pneumococcal Meningitis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  42. The Anticoagulation Dilemma: Concurrent Traumatic Brain Hemorrhage and Cerebral Venous Thrombosis in a Blast Injury Patient.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  43. Effect of accompanying pathologies on the prediction of in-hospital mortality in patients with traumatic pneumothorax: A retrospective analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  44. Computed Tomographic Patterns of Traumatic Brain Injury in a Nigerian Tertiary Hospital.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  45. Epidemiology, etiology, pathogenesis, and diagnosis of recurrent bacterial meningitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  46. Unusual Manifestations of Sinonasal Osteomas: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  47. Multidisciplinary Management of Bilateral Pneumocephalus after Burr Hole Surgery: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  48. Multifocal intracranial hemorrhage on emergency brain CT in a child with end-stage nephrotic syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  49. Posterior Reversible Encephalopathy Syndrome Following Massive Blood Transfusion in a Case of Pelvic Schwannoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  50. Intracranial Rupture of an Intradiploic Dermoid Cyst Resembling an Erupting Volcano: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  51. An Anterior Midline Skull Base Epidermoid Cyst Presenting With Spontaneous Intraparenchymal Rupture: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  52. Organized chronic subdural hematoma with cognitive impairment: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  53. Zero-TE MRI: principles and applications in the head and neck.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  54. Case Report: A case of severe infection caused by <i>Clostridium septicum</i>: a literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  55. Role of the Ear in Meningitis: A Narrative Review of Neuroimaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  56. Pneumococcal Otogenic Meningitis Complicated With Pneumocephalus and Coma State.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  57. Intentional Self-Inflicted Transcranial Screwdriver Injury: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  58. Sonographic Extracranial-Intracranial Bypass Monitoring: Technical Evolution and Current Evidence.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  59. Multimodal imaging in neuro-ophthalmology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  60. An Imaging Overview of COVID-19 ARDS in ICU Patients and Its Complications: A Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  61. The International Multidisciplinary Consensus Conference on Multimodality Monitoring in Neurocritical Care: evidentiary tables: a statement for healthcare professionals from the Neurocritical Care Society and the European Society of Intensive Care Medicine.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  62. Intercontinental aeromedical transfers after decompressive craniectomy for severe traumatic brain injury: Systematic review and evidence-informed fitness-to-fly pathway.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  63. The subdural membrane: unraveling the pathophysiology and treatment of chronic subdural hematoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  64. Burr hole evacuation of chronic subdural hematoma in general versus local anesthesia: a systematic review and meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  65. The Impact of a Horse Kick: A Systematic Review of Horse-Related Maxillofacial Trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  66. Sphenoid sinus hyperpneumatization: anatomical variants, molecular blueprints, and AI-augmented roadmaps for skull base surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  67. Nose- and Sinus-related Neuralgia Syndromes: a Narrative Review with Proposed Diagnostic and Management Algorithm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  68. Robustness of Lead Reconstruction for Deep Brain Stimulation Modeling and Probabilistic Mapping.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  69. Intracranial Hypotension Following Spinal Manipulation: A Case Report and Scoping Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  70. Pneumocephalus after deep brain stimulation in Parkinson's disease: The role of brain volume in brain shift.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  71. AI-Based Approaches for the Identification and Quantification of Traumatic Brain Injury in Computed Tomography Imaging: Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  72. Coexistence of anti-neurexin-3α-associated autoimmune encephalitis and systemic lupus erythematosus in an adult patient: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  73. Ruptured Intracranial Dermoid Cyst with Fat Dissemination: A Clinical Case Mimicking an Epidermoid Cyst and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  74. Imaging for Pediatric Head and Neck Emergencies: Critical Insights.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  75. Ophthalmologic assessment and intracranial pressure in children: diagnostic methods, clinical correlations, and future directions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  76. Incidence, Potential Mechanisms, and Clinical Significance of Cavernous Sinus Air Sign.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  77. Just another case of bacterial meningitis… or… is it?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  78. A novel imaging classification system for the neuroendoscopic treatment of chronic subdural hematoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  79. Case Report: Debridement with vacuum sealing drainage for conservative management of post-cranioplasty surgical site infection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  80. Primary amelanotic leptomeningeal melanocytosis mimicking subarachnoid hemorrhage: a case report of the deceptive masquerader.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  81. ESUR female pelvis group approach to cystic female pelvic lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  82. Best Practice Recommendations for Infertility Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  83. The current state of forensic imaging - post mortem imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  84. Organized Chronic Subdural Hematomas Treated by Large Craniotomy with Extended Membranectomy as the Initial Treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  85. Comprehensive review on rhino-neurosurgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  86. A Clival Mass Posing a Diagnostic Challenge: Pituitary Adenoma With Rathke Cleft Cyst Mimicking Chordoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  87. Osteoblastoma of the frontal sinus: A rare case presenting with seizures and pneumocephalus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  88. What's that smell? A pictorial review of the olfactory pathways and imaging assessment of the myriad pathologies that can affect them.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  89. Guidelines for Management of Idiopathic Normal Pressure Hydrocephalus (Third Edition): Endorsed by the Japanese Society of Normal Pressure Hydrocephalus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  90. Postmortem CT: Applications in Clinical and Forensic Medicine.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  91. Pneumocephalus after the Treatment of an Inoperable Superior Sulcus Tumor with Chemoradiation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  92. Validation of the sensitivity of the National Emergency X-Radiography Utilization Study (NEXUS) Head computed tomographic (CT) decision instrument for selective imaging of blunt head injury patients: An observational study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  93. Microscopic endonasal transsphenoidal approach for repair of sellar defect from penetrating trauma during wartime: illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.