Özet
Sinus pericranii, ekstrakraniyal skalp venleri ile intrakraniyal dural venöz sinüsler arasında kalvaryumu geçen emissary venöz kanallarla oluşan nadir bir venöz anomalidir. BT kemik penceresi kalvaryal defektin ve transkalvaryal kanalın kemik yapısını gösterir; BT venografi veya MR venöz görüntüleme, lezyonun dural sinüsle bağlantısını değerlendirmeyi sağlar. Klinik önemi, sinus pericranii’nin intrakraniyal venöz dönüşte baskın mı yoksa ek bir drenaj yolu mu olduğuna bağlıdır; bu ayrım venöz akım paterninin değerlendirilmesini gerektirir.
Faz ve pencere
- Kontrastsız tanısal
- Kemik penceresinde saçlı deri lezyonu altında kalvaryal incelme veya açık kanal izlenebilir; ancak iç-dış venöz iletişimin varlığı kontrastlı BT venografi, MR venografi veya DSA ile doğrulanmalıdır.
- BTV tanısal
- BT venografide ekstrakraniyal venöz lezyonun kalvaryal defekt ve transkalvaryal kanal üzerinden dural sinüse uzanan iletişimi izlenir; venöz drenajın baskın mı ek mi olduğu değerlendirilir.
Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40), Anjiyo (G 600 / M 150).
BT bulguları
- Transkalvaryal venöz kanal — emissary ven kalvaryumdan geçerek dural venöz sinüsleri ekstrakraniyal venöz yapılarla bağlayabilir.
- Ekstrakraniyal venöz lezyon — skalp altında yumuşak doku kitlesi olarak görülebilir; damar görüntülemede vasküler yapısı değerlendirilir.
- Dural sinüs bağlantısı — kalvaryumu geçen venöz kanalın superior sagittal sinüs veya başka bir dural sinüsle iletişimi damar görüntülemede gösterilebilir.
- Diploik/emissary kanal — kemik penceresinde kalvaryum içinden geçen venöz kanal veya defektin düzeyi ve kemik yapısı değerlendirilir; venöz sinüs bağlantısı venografiyle doğrulanır.
- Kalvaryal kemik bulgusu — sinus pericranii ile ilişkili kalvaryal defekt veya litik odak ve tübüler venöz kanallar görülebilir; kemik bulgusu venöz bağlantıyla birlikte değerlendirilmelidir.
- Venöz drenaj paterni — sinus pericranii baskın intrakraniyal venöz çıkış yolu veya ek bir venöz drenaj yolu olabilir; tip sınıflaması venöz akımın hangi yoldan geçtiğine göre yapılır.
- Eşlik eden venöz kanallar — lezyona eşlik eden ekstrakraniyal venöz toplayıcılar damar görüntülemede görülebilir.
Normalde
Kalvaryumda iç ve dış kortikal tabakalarla diploik aralık bulunur; üç tabakalı yapı küçük çocuklarda yaşla geliştiğinden kalvaryal kemik bulguları yaş dikkate alınarak değerlendirilir. Emissary venöz kanallar dural sinüsleri ekstrakraniyal venlerle bağlayan kemik içi kanallardır. Kıyaslamada kemik açıklığını, venöz fazdaki ekstrakraniyal yapı ile dural sinüs arasındaki devamlılığı ve eşlik eden venöz çıkış yollarını birlikte değerlendirin.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0103; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- Yüzeyel skalp venöz variksi
- tek başına skalp venöz kitlesi sinus pericranii tanısı koydurmaz; dural sinüsle transkalvaryal iletişim gösterilmelidir.
- Atretik sefalosel
- kalvaryal defektten skalpe uzanan yumuşak doku bandı/traktı oluşturabilir; BT kemik defektini, MR içerik ve intrakraniyal uzanımı göstermeye yardım eder.
- Kalvaryal intraosseöz venöz malformasyon (eski adlandırmayla hemanjiyom)
- diploik kemikte ekspansil lezyon ve ışınsal trabeküller oluşturabilir; bu kemik içi lezyon, sinüse bağlanan skalp venöz kitlesinden ayrılır.
- Araknoid granülasyon
- dural sinüsle ilişkili, BT’de keskin sınırlı hipodens odak; venöz görüntülemede yuvarlak veya oval dolum defekti şeklinde görülebilir. Sinus pericranii’den farklı olarak ekstrakraniyal venöz kitleyle transkalvaryal iletişim tanımlamaz.
- Kalvaryal metastaz
- litik, sklerotik veya mikst kemik lezyonu, düzensiz kemik yıkımı ve eşlik eden yumuşak doku kitlesi oluşturabilir; venöz bağlantı ayrıca gösterilmelidir.
Tuzaklar
- Kontrastsız BT’de kalvaryal incelme veya kanal izlenmesi tanıyı tek başına koşturmaz; ekstrakraniyal kitle ile intrakraniyal sinüs arasındaki venöz iletişimin MR venografi, kontrastlı BT veya DSA ile gösterilmesi gerekir.
- Her transkalvaryal emissary venöz kanal sinus pericranii değildir; tanımlayıcı bulgu ekstrakraniyal venöz lezyon ile dural sinüs arasındaki anormal iletişimdir.
- Kalvaryal defekt veya litik odak tek başına destrüktif tümör olarak yorumlanmamalıdır; sinus pericranii de defekt ve komşu tübüler venöz kanallarla görülebilir.
- Lezyon boyutu tek başına venöz drenaj rolünü göstermez; baskın mı ek mi drenaj yolu olduğu venöz akım değerlendirmesiyle belirlenir.
Kendini dene
Saçlı deri altında kontrastlanan venöz gölcük, düzgün transkalvaryal kanal boyunca superior sagittal sinüse bağlanıyor. En olası tanı nedir?
Cevabı göster
Sinus pericranii. Ekstrakraniyal venöz lezyonun transkalvaryal kanal üzerinden dural sinüsle bağlantısı sinus pericranii’nin temel tanımlayıcı ilişkisidir. Atretik sefalosel kalvaryal defektle ilişkili yumuşak doku traktı veya herniye içerik gösterebilir; intraosseöz venöz malformasyon diploik kemikte ekspansil trabeküler lezyondur, araknoid granülasyon ise sinüs içi dolum defekti olarak ayrılır.
Kontrastsız BT’de parietal kemikte düzgün sınırlı emissary kanal görülüyor, ancak venöz bağlantı görüntülenmemiş. Hangi ek inceleme bu bağlantıyı ve venöz drenaj paternini değerlendirmek için uygundur?
Cevabı göster
BT venografi veya MR venöz görüntüleme. BT venografi kalvaryal defekt ile dural sinüs ve ekstrakraniyal ven arasındaki iletişimi gösterebilir; MR venöz görüntüleme de venöz bağlantıyı değerlendirebilir. Bu nedenle venöz anatomi ve drenaj paterni sorusuna doğrudan yanıt veren seçenek BT veya MR venografidir.
Kaynaklar
Bu sayfadaki 38 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 36 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).
- Imaging Spectrum of Calvarial Abnormalitiespubs.rsna.org
- Sinus Pericranii: Systematic Review with a Case Illustrationpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Review of imaging modalities and radiological findings of calvarial lesionswjgnet.com
- Sinus pericranii: a case report and literature reviewscielo.br
- Sinus Pericranii: Systematic Review with a Case Illustrationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Congenital Intracranial Vascular Malformations in Children : Radiological Overviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Sinus pericranii: a case report and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Traumatic Sinus Pericranii Managed Surgically: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Case Report: A young man with frontal traumatic sinus pericraniipmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Cerebral developmental venous anomalies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The scalp hair collar and tuft signs: A retrospective multicenter study of 78 patients with a systematic review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of congenital anomalies and defects of the skull base and calvarium.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Sinus Pericranii: a case report and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Characteristics of Recurrent Congenital Sinus Pericranii: Case Report and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Sinus pericranii: an overview and literature review of a rare cranial venous anomaly (a review of the existing literature with case examples).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Sinus pericranii in achondroplasia: a case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Sinus pericranii: long-term outcome in a 10-year-old boy with a review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Sinus Pericranii: Unraveling the Pathophysiological Mechanisms and Neurological Implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of pediatric skull lytic lesions: A review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Sinus pericranii.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Cerebral Doppler imaging in neonates: A guide for clinical application and diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Traumatic Sinus Pericranii Managed Surgically: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Co-occurring scalp arteriovenous malformation and dural arteriovenous fistula with diploic vein involvement: illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.