Akciğer kontüzyonu ve laserasyonu

Özet

Kontüzyon, künt kuvvetin alveoler kanama ve interstisyel ödem oluşturmasıdır; laserasyon ise parankimin yırtılıp hava, kan veya ikisini içeren boşluk bırakmasıdır. BT, grafide belirsiz kalan kontüzyonu saptar ve opasitenin içinde gizlenebilen laserasyon kavitesini göstererek eşlik eden plevral yaralanmayı ortaya çıkarır. Kontüzyonun yaygınlığı solunum yetmezliği riskini, laserasyonun tanınması ise kanama, pnömotoraks ve bronkoplevral kaçak gibi komplikasyonların değerlendirilmesini etkiler.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Akciğer penceresinde kontüzyon, travma alanında yamalı buzlu cam veya alveoler konsolidasyon olarak; laserasyon ise çevresindeki opasite içinde hava, kan veya her ikisini içerebilen yuvarlak ya da oval bir kavite olarak seçilir. Akciğer penceresi parankim morfolojisini gösterir; kontrastlı görüntüler aktif vasküler ekstravazasyonu değerlendirmeye yardımcı olabilir.

Önerilen pencereler: Akciğer (G 1500 / M -600), Mediasten (G 350 / M 50), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Yamalı alveoler opasite — kontüzyon buzlu cam opasite veya daha yoğun alveoler konsolidasyon şeklinde görülebilir.
• Segment dışı dağılım — kontüzyon opasiteleri çoğu kez tek bir lob veya segmentin anatomik sınırlarına uymaz.
• Travma bölgesine komşuluk — kontüzyon opasiteleri darbe alanına veya akciğerin bağımlı bölümlerine karşılık gelebilir.
• Subplevral görece korunma — bazı kontüzyonlarda periferde 1–3 mm’lik ince korunmuş akciğer şeridi görülebilir.
• Parankim içi yırtık boşluğu — kontüzyon opasitesinin içinde yuvarlak ya da oval, hava içeren parankimal kavite laserasyonu düşündürür.
• Hava-sıvı seviyeli travmatik kavite — yırtık boşluğunda hava ile kan birlikteyse yatay seviye oluşabilir; yalnız kanla doluysa hematom gibi yoğun görünür.
• Küçük periferik yırtık — kaburga fragmanının akciğere saplandığı tarafta küçük yuvarlak laserasyon ve komşu pnömotoraks bulunabilir.
• Plevral ve göğüs duvarı eşlikçileri — pnömotoraks, hemotoraks, cilt altı amfizemi ve kaburga kırıkları yaralanma örüntüsünü tamamlar.

Ölçütler ve sınıflamalar

Akciğer laserasyonu tipleri

Tip 1: kompresyonla oluşan, çoğunlukla santral yırtık. Tip 2: alt lobun omurga üzerinde kaymasına bağlı paraspinal yırtık. Tip 3: kaburga fragmanının oluşturduğu küçük periferik yırtık. Tip 4: önceden var olan plevropulmoner yapışıklık komşuluğunda yırtık.

Normalde

Normal akciğer parankimi havalıdır; kontüzyonda buzlu cam veya konsolidasyon, laserasyonda yeni parankimal kavite görülür. Aynı lob ve düzeyde karşı akciğerle karşılaştırın; kavitenin parankim içinde mi yoksa plevral aralıkta mı olduğunu belirleyin.

Ayırıcı tanı

Aspirasyon

aspirasyon ve enfeksiyöz pnömoni opasiteleri bronş merkezli, lobar veya segmental dağılım gösterebilir; kontüzyon tipik olarak segment dışı dağılır.

Kardiyojenik ödem

perihiler buzlu cam opasiteleri, interlobüler septal ve bronkovasküler demet kalınlaşması ile plevral efüzyon görülebilir.

Atelektazi

BT’de iyi sınırlı, homojen konsolidasyon şeklinde görülebilir; kontüzyon genellikle heterojen ve sınırları belirsizdir.

Akciğer hematomu

BT’de iyi sınırlı, homojen bir kitle şeklinde görülebilir; kanla dolu bir laserasyonda hava bulunmaması laserasyonu dışlamaz.

Akciğer apsesi

enfeksiyon bağlamında kalın, düzensiz duvarlı kavite ve çevresinde konsolidasyon görülebilir; bu bulgular travmatik laserasyonla karıştırılmamalıdır.

Tuzaklar

• Kanla dolu laserasyon BT’de solid opasite veya hematom gibi görünebilir; laserasyon boşluğu hava, kan veya ikisini içerebilir ve grafide çevresindeki kontüzyon tarafından örtülebilir.
• İlk 6 saatte akciğer grafisinde kontüzyon görünmeyebilir; BT kontüzyonu dakikalar içinde gösterebilir ve opasiteler genellikle 48–72 saatte en belirgin düzeye ulaşır.
• Supin hastada posterior bağımlı opasite tek başına kontüzyon tanısı koydurmaz; kontüzyon bu bölgede de görülebilir, aspirasyon bronş merkezli/lobar dağılım ve atelektazi hacim kaybı bulgularıyla ayrılır.
• Akut travmatik pnömatocele genellikle kontüzyonla çevrili, yuvarlak veya oval bir kavitedir; duvarı olmayan amfizematöz bül ve eski kistten bu eşlikçi bulgularla ayrılabilir.

Kendini dene

1. Yüksek enerjili künt travma sonrası fissürleri aşan buzlu cam odağının içinde hava-sıvı seviyeli oval bir boşluk var. Birlikteki iki yaralanma hangileridir?

   • Kontüzyon ve laserasyon
   • Aspirasyon ve bül
   • Ödem ve atelektazi
   • Apse ve hemotoraks
   Cevabı göster

   Kontüzyon ve laserasyon. Fissürlere uymayan travmatik alveoler opasite kontüzyondur; opasitenin içindeki oval hava-sıvı boşluğu parankimal yırtığı, yani laserasyonu gösterir. Bu bağlamda iki bulguyu birlikte adlandıran tek uygun seçenek kontüzyon ve laserasyondur.

2. Travma sonrası posterior alt lob opasitesinde hacim kaybı, fissür yer değiştirmesi ve bronkovasküler yapıların yaklaşması izleniyor; hava içeren kavite yok. En olası açıklama nedir?

   • Atelektazi
   • Akciğer laserasyonu
   • Akciğer apsesi
   • Pulmoner hematom
   Cevabı göster

   Atelektazi. Fissür yer değiştirmesi ve bronkovasküler yapıların yaklaşması atelektazinin doğrudan bulgularıdır. Kanla dolu laserasyonda hava bulunmayabileceğinden kavite yokluğu tek başına laserasyonu dışlamaz; ancak eşlik eden hacim kaybı örüntüsü atelektaziyi destekler.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 42 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 25 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Lung Parenchymal and Airway Injuries: Differential Diagnosis and Severity Gradingjksronline.org
2. Multidetector computed tomography of chest trauma: indications, technique and interpretationlink.springer.com
3. Pulmonary Edema: A Pictorial Review of Imaging Manifestations and Current Understanding of Mechanisms of Diseasepmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Differential diagnoses of cavitary lung lesions on computed tomography: a pictorial essaylink.springer.com
5. CT Appearance of Pulmonary Arteriovenous Malformations and Mimicspubs.rsna.org
6. Imaging Manifestations of Chest Traumapubs.rsna.org

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.