Özet
Pleomorfik adenom zemininde karsinom, önceden var olan pleomorfik adenom içinde gelişen malign dönüşümdür ve en sık parotiste görülür. Kontrastlı BT kitle morfolojisini, kalsifikasyonu, kemik ilişkisini ve boyun nodlarını gösterir; MR yumuşak doku invazyonunu daha iyi sınırlar. Uzun süredir bulunan kitlenin yeni düzensiz veya heterojen alanı malign dönüşüm kuşkusunu artırır, fakat görüntüleme tek başına dönüşümü kanıtlamaz. CT ve MR'da morfoloji ve sınır özellikleri Tip I/II ile Tip III ayrımında belirleyicidir; Tip III tümörlerde servikal lenf nodu metastazı ve uzak metastaz sıklığı daha yüksektir.
Faz ve pencere
- Kontrastsız
- Kontrastsız BT, kitle içi kalsifikasyonu ve komşu kemik korteksini gösterir; malign dönüşümün heterojen kontrastlanan alanını belirlemek için kontrastlı seri gerekir.
- Kontrastlı tanısal
- Heterojen kontrastlanma, kistik veya nekrotik alanlar, düzensiz solid bileşen ve bez dışına uzanım değerlendirilir; görüntüleme malign dönüşümü tek başına kanıtlamaz.
Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).
BT bulguları
- Parotis içinde lobüle veya düzensiz kitle; eski incelemelerde bulunan kitlenin boyut ve kontur değişikliği özellikle karşılaştırılır.
- Kontrastlı BT'de heterojen kontrastlanma, kontrastlanmayan kistik/nekrotik alanlar ve farklı görünümlü solid komponentler birlikte bulunabilir.
- İyi sınırlı, küresel veya oval yapılar genellikle noninvaziv veya minimal invaziv tipleri yansıtırken, düzensiz kenarlar ve şekil bozukluğu geniş invazyon ile ilişkilidir.
- Kitle çevresi yağ planında kayıp, masseter veya parafaringeal alana uzanım, yaygın invaziv bileşeni destekler.
- Kitle içi kalsifikasyon kontrastsız BT'de seçilebilir; bu bulgu tek başına malign transformasyonu göstermez.
- Kitle sınırlarının düzensizliği ve komşu yumuşak doku ya da kemik yüzeyine gerçek uzanım değerlendirilir; yalnızca anatomik komşuluk tek başına invazyon olarak kabul edilmez.
- İntraparotid ve servikal lenf nodlarında nekroz veya düzensiz kontur, özellikle infiltratif kitleye eşlik ediyorsa bölgesel lenf nodu tutulumu kuşkusunu artırır.
Ölçütler ve sınıflamalar
- Pleomorfik adenom zemininde karsinomun invazyon kategorileri
- Histopatolojik sınıflama; karsinomun önceden var olan adenom kapsülü içinde kaldığı noninvaziv, kapsül dışına sınırlı geçtiği minimal invaziv ve yaygın invaziv tümörleri ayırır. Tip III CXPA'lar düzensiz şekil ve eşitsiz kenar özellikleriyle belirginleşir; bu morfolojik bulgular Tip I/II'den ayırt edici temel oluşturur. Tip III CXPA'lar düzensiz şekil ve eşitsiz kenar özellikleriyle belirginleşir; bu morfolojik bulgular Tip I/II'den ayırt edici temel oluşturur.
Normalde
Parotis parankimi normalde görüntülemede homojen yapıdadır; invaziv malignite şüphesinde komşu yağ planlarında kayıp, düzensiz kontur ve heterojenite gibi bulgular aranır. Şüpheli kitlede eski BT ile yeni BT'yi aynı düzeyde karşılaştırarak kontur, kitle içi yoğunluk farkı, yeni bez dışı uzanım ve mandibula korteksini değerlendir.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0622; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- Pleomorfik adenom
- uzun süreli, düzgün sınırlı ve lobüle kitle olabilir; önceki görüntülerdeki büyüme ve yeni heterojen alanlar önem kazanır.
- Mukoepidermoid karsinom
- parotis kitlesi olarak görülebilir; CXPA tanısında ayırıcı temel, uzun süredir bilinen pleomorfik adenom zemininde gelişen yeni heterojen, düzensiz ve bez dışına uzanan infiltratif bileşenin öyküsüdür.
- Asiner hücreli karsinom
- düzgün sınırlı parotis kitlesi olarak görünebilir; tek BT morfolojisiyle güvenilir ayrım yapılamaz.
- Warthin tümörü
- parotidin en sık ikinci benign epitelyal tümörüdür ve bilateral veya tek taraflı çok odaklı prezentasyonlar gösterebilir; CXPA'nın önceden var olan bir pleomorfik adenomdan köken alması bu iki entityyi ayırır.
- İntraparotid metastaz
- cilt kanseri veya melanom öyküsünde nodal morfoloji ve diğer servikal nodlar değerlendirilir.
Tuzaklar
- Düzgün sınırlı bir parotis kitlesini yalnızca bu özelliğe dayanarak benign kabul etme; noninvaziv veya minimal invaziv dönüşüm radyolojik olarak iyi sınırlı kalabilir.
- Kitle içindeki kalsifikasyonu tek başına karsinom tanısı sayma; benign pleomorfik adenomlarda da kalsifikasyon görülebilir.
- Önceki inceleme yoksa 'yeni gelişen' malign alan ifadesini kullanma; tek incelemede heterojenite özgül değildir.
- Kistik veya nekrotik alanı yalnız kontrastsız BT'de solid tümör olarak sınıflama; kontrastlı yumuşak doku serisinde gerçek kontrastlanmayı ayırt et.
Kendini dene
Yıllardır bilinen parotis kitlesinde yeni düzensiz, heterojen kontrastlanan alan ve yağ planı kaybı oluşmuş. En uygun yorum nedir?
Cevabı göster
Malign dönüşüm kuşkusu artmıştır. Önceden bilinen pleomorfik adenom içinde yeni heterojen, düzensiz ve bez dışına ilerleyen bölüm malign dönüşüm kuşkusunu artırır; görüntüleme tek başına tanıyı doğrulamaz. Doku değerlendirmesi gerekir.
Parotis kitlesinde kalsifikasyon görülmesi carcinoma ex pleomorphic adenoma için hangi çıkarımı sağlar?
Cevabı göster
Maligniteyi düşündüren özgül bir bulgu olabilir. Kaynaklara göre kitle içi kalsifikasyon maligniteyi düşündüren özgül bir bulgu olarak kabul edilebilir; ancak kesin tanı için histopatolojik inceleme şarttır. Tip III CXPA'lar servikal lenf nodu metastazı ve uzak metastaz açısından daha yüksek risk taşır; bu nedenle invazyon düzeyi ve nodal durum raporlama açısından kritiktir.
Kaynaklar
Bu sayfadaki 40 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 13 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).
- Metastasizing Pleomorphic Adenoma: A Systematic Review and Pooled Case-Report Analysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Parapharyngeal space carcinoma ex pleomorphic adenoma: case report and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Pleomorphic adenoma of the lacrimal gland: A review with updates on malignant transformation and molecular geneticspmc.ncbi.nlm.nih.gov
- A systematic review of 1143 parapharyngeal space tumors reported over 20 yearspmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Large carcinoma ex pleomorphic adenoma of the parotid gland: a case report and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pre-operative radiological and radiomic features predicting Carcinoma Ex Pleomorphic Adenoma: Systematic review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Significant and durable clinical benefit from trastuzumab in 2 patients with HER2-amplified salivary gland cancer and a review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Epithelial-Myoepithelial Carcinoma of the Submandibular Gland: Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Carcinoma Expleomorphic Adenoma of the Lacrimal Gland.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Surgical treatment results of parapharyngeal space tumors: a report of 22 cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Ossifying Parotid Carcinoma ex Pleomorphic Adenoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Diplopia: a unique presentation of recurrence of a salivary gland carcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Squamous carcinoma ex pleomorphic adenoma of the lacrimal gland.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Tumors of the parapharyngeal space: the VU University Medical Center experience over a 20-year period.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Carcinoma ex pleomorphic adenoma of major salivary glands: CT and MR imaging findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Masses of the Lacrimal Gland: Evaluation and Treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Carcinoma ex pleomorphic adenoma of the trachea: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Genetic alterations and targeted therapies in salivary gland neoplasms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Benign and Malignant Parotid Gland Tumors: Insights from a Five-Year Northeast Romanian Population.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Single-cell transcriptomics reveals cellular evolution underlying pleomorphic adenoma recurrence and malignant transformation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Metastasizing pleomorphic adenoma of the parotid gland: A case report with multimodal imaging and histopathological correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Atypical imaging characteristics in patients with epithelial tumors of lacrimal gland and impact on initial surgical planning.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A case report of pleomorphic adenoma in a 27-year-old female.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The Role of Dynamic Contrast-Enhanced Magnetic Resonance Imaging (DCE-MRI) in Differentiating Salivary Gland Neoplasms Compared with Fine-Needle Aspiration (FNA).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Parotid pleomorphic adenoma: can a biopsy be omitted in the setting of a characteristic MRI?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Clinicopathologic Features and Postoperative Outcomes of Parotidectomy: A 16-Year Retrospective Cohort Study from a Tertiary Referral Center.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Recurrent Pleomorphic Adenoma of the Palate: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging features of lacrimal gland disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A Case of Pleomorphic Adenoma of the Submandibular Gland Radiologically Suspected to be Malignant.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Magnetic resonance imaging of parotid gland tumors: a pictorial essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Certainties, Doubts, and Myths in the Diagnosis and Treatment of Salivary Gland Tumors of the Head and Neck.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Treatment Outcomes of Total Versus Superficial Parotidectomy With Postoperative Radiotherapy for High-Grade Parotid Carcinoma Confined to the Superficial Lobe: A Propensity Score-Adjusted Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Survival and prognostic factors of parotid malignancies in Northern Italy: a multicentric study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Assessment of Quality of Life in Patients With Upper Aerodigestive Tract Cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Surgical management of benign tumors of the parotid gland: the advantages of extracapsular dissection compared to traditional surgical techniques.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Active Surveillance for Pleomorphic Adenomas of the Parotid-Tumor Growth Rate, Potential Malignancy, and Surgical Sequalae.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Special Issue: EACR 2026 Congress: Innovative Cancer Science, 8-11 June 2026.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- EACR 2025 Congress: Innovative Cancer Science, 16-19 June 2025.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Commentary: an eye on PET quantification.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Mucin dysregulation in salivary gland tumorigenesis: Diagnostic, prognostic, and therapeutic insights: A systematic review & meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Deep learning-based histopathological classification and subclassification of benign and malignant salivary gland tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Primary pulmonary salivary gland-type tumors in cytopathology practice: A systematic review and meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Cross-sectional imaging in cancers of the head and neck: how we review and report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Advanced magnetic resonance neurography for preoperative facial nerve assessment and surgical planning in parotid tumors: a review of current evidence and surgical translation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Artificial Intelligence-enabled Automatic Computed Tomography Segmentation for Craniomaxillofacial Surgery Using a Real Surgical Database.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Fine-needle aspiration cytology reduces the frequency of surgeries for malignant salivary gland tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Orbital tumours and tumour-like lesions: exploring the armamentarium of multiparametric imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Current management and future challenges in salivary glands cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Current Insights and Progress in the Clinical Management of Head and Neck Cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of salivary gland tumours.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Carcinoma ex Pleomorphic Adenoma With an Epithelial-Myoepithelial Carcinoma Component in the Submandibular Gland: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Preliminary Evaluation of Static and Kinematic Magnetic Resonance Imaging (MRI) of the Feline Temporomandibular Joint (TMJ): A Comparative Analysis of Joint Inclination Angles in Intact and Dislocated Conditions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A distinct radiologic perspective on parotid pleomorphic adenoma: sialo-CBCT case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Major Salivary Gland Examinations of the Donkey (Equus asinus) Using Sectional Anatomy, Computed Tomography and Magnetic Resonance Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Patient-derived 3D organotypic co-cultures as a long-term ex vivo model for pleomorphic adenoma of the parotid gland.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pleomorphic Adenomas and Their Atypical Morphology: Pitfalls in the Diagnosis of Salivary Gland Tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Risk-adapted neck dissection in salivary gland carcinoma: integrating occult nodal metastasis patterns with contemporary guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Clinical diagnosis, treatment, and survival analysis of 61 cases of salivary duct carcinoma: a retrospective study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Carcinoma ex Pleomorphic Adenoma: Multi-Institutional Retrospective Cohort Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Multiparametric ultrasonography, elastography, and the Milan System for reporting salivary gland cytopathology in the preoperative evaluation of major salivary gland tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Preoperative ultrasound risk stratification of submandibular gland lesions: a retrospective cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Parotid gland masses: outcomes in the pediatric age group.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The radiologic (CT/MRI)-pathological correlations of the salivary duct carcinoma (SDC) with hyaline degeneration and peripheral nerve invasion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Contemporary Management of Benign and Malignant Parotid Tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Diagnostic Utility of the Milan System for Reporting Salivary Gland Cytopathology With Cytohistological Correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pedunculated Pleomorphic Adenoma With Adipocytic Metaplasia of the Hard Palate: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- MR imaging of parotid tumors: typical lesion characteristics in MR imaging improve discrimination between benign and malignant disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Skin-analogue primary poroid neoplasms of the head and neck with YAP1/WWTR1::MAML2/NUTM1 fusions: clinicopathologic and genetic spectrum of a novel tumor family delineated in a series of 10 cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Contemporary Management of Malignancies of the Parotid Gland: A State-of-the-Art Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Prognostic Factors in Salivary Gland Malignancies: A Multicenter Study of 229 Patients from the Polish Salivary Network Database.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A Review of the Clinical Presentation, Outcomes, and Treatments of Patients Having Desmoid Tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Total laparoscopic radical hysterectomy for cervical cancer in prolapsed uterus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Key Updates on the Version 9 AJCC/UICC Staging System for Salivary Gland Carcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Basal cell adenocarcinoma of the parotid gland: prognostic factors and survival outcomes: a systematic review and pooled patient-level analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Fibrolipoma of the Buccal Space in a 47-Year-Old Male: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Auriculotemporal Carcinoma - A Retrospective Case Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Role of fine-needle aspiration cytology and cell morphology in determining the histogenesis of salivary gland lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Could Obesity Be Related to the Increasing Incidence of Warthin Tumors?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Bilateral and multifocal Warthin's tumor of parotid gland: two case reports and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Parotid Metastases from Head-Neck Cutaneous Squamous Cell Carcinoma: A Prognostic Stratification.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Facial Nerve Preservation in Advanced Facial Cutaneous Squamous Cell Carcinoma With Parotid Invasion: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Case Report: Epidemiology, clinical features and progress in disease management for lymphoepithelial carcinoma of salivary glands: report of 3 cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Giant Pleomorphic Adenoma of the Hard Palate in a 17-Year-Old Afghan Male.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Bilateral synchronous salivary gland tumors: report of three cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Chaotic transformation of parotid acinic cell carcinoma to metastatic dedifferentiated high-grade pathology - A rare case with clinical and emotional challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.