Boyun travması: hematom ve aktif kanama

Özet

Künt veya penetran boyun travmasında hematom, damar yaralanması, kas yırtığı ya da aerodigestif hasarın ilk görüntüleme işareti olabilir. Stabil hastada kontrastlı BT anjiyografi kanın yayılımını, damar dışı kontrastlanmayı ve hava yolu ile farinks-özofagus ilişkisini aynı incelemede gösterir. Hematomun yerleşimi ve derin boşluklara uzanımı, trakea ve farinks üzerindeki bası etkisi açısından ayrıca değerlendirilir. Görüntülerde kan koleksiyonunun kraniokaudal dağılımını ve olası kaynak damarla ilişkisini belirleyin; trakea ve farinks üzerindeki bası etkisini de kaydedin.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Kontrastsız BT’de akut kanama yüksek atenüasyonlu olabilir; kontrastlı seride şüpheli damar dışı odağı kontrastsız seriyle karşılaştırın ve metalik yabancı cisim ya da diş materyali artefaktlarını göz önünde bulundurun.

BTA tanısal

Arteriyel fazda arter lümeni dışına çıkan ve komşu yumuşak dokuda birikebilen kontrast aktif ekstravazasyon lehinedir; arterle bağlantılı, kontrastı kese içinde sınırlı fokal çıkıntı psödoanevrizmayı düşündürür. Hematomun kaslar arası ve boyun fasyası aralıkları boyunca yayılımı, trakea ve farinkse basısı eş zamanlı değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Boyun hematomu sternokleidomastoid kas içinde veya retrofaringeal/prevertebral yumuşak dokuda görülebilir; karotis kılıfı komşuluğu da yayılım ve eşlik eden yaralanma açısından incelenir.
• Kanama cilt altı dokudan derin boyun fasyası planlarına geçebilir; koleksiyonun kaynağı ve kraniokaudal uzanımı çok düzlemli görüntülerde izlenir.
• Aktif ekstravazasyon, arteriyel fazda damar lümeni dışında görülen ve komşu hematom ya da yumuşak doku içinde birikebilen kontrast odağıdır.
• Psödoanevrizma, yaralanan arterle bağlantılı fokal kontrast dolu kese veya damar duvarından dışa kabarıklık biçiminde görülür.
• Trakeanın yer değiştirmesi veya lümen daralması ile farinks lümenine bası, hematomun hava yolu üzerindeki etkisini gösterir.
• Subkutan amfizem veya derin boşlukta hava, özellikle penetran yara yolu boyunca görülüyorsa aerodigestif duvar yaralanması şüphesini artırır; mukozal devamlılık ve duvar hasarı ayrıca aranır.

Normalde

Aynı kesit düzeyinde karşı taraftaki sternokleidomastoid ve infrahiyoid kasların simetrisini, karotis çevresi yağ planlarını ve retrofaringeal aralığı karşılaştırın; hematom kaslarda asimetrik büyüme veya yağ planlarında silinme yapabilir. Yaralı tarafı karşı taraf kas hacmi ve yağ planlarıyla kıyaslayın, ardından trakea lümenini ve damar lümeninden dışarı taşan kontrast olup olmadığını izleyin.

Ayırıcı tanı

Kas yaralanması asimetrik kas büyümesi ve intramüsküler hematomla görülebilir; eşlik eden damar yaralanması veya kontrast ekstravazasyonu ayrıca değerlendirilir.

Apse, çevresel kontrastlanan sıvı koleksiyonu ve çevre yumuşak dokuda inflamasyonla görülebilir; görüntüleme bulguları travma öyküsü ve yara traktıyla ilişkisi içinde yorumlanır.

Arteriyel CTA’da venöz opaklaşma güvenilir olmayabilir; perivenöz hematom veya yağ çizgilenmesi, ven içi gaz ya da tromboz venöz yaralanmayı düşündürebilir.

Lenfatik malformasyon tek veya çok odacıklı, hipodens kistik bir lezyon şeklinde görülebilir; intrakistik kanama lezyonda ani büyümeye yol açabilir.

Damar kesitinde kontrast damar lümeni içinde ve arter konturuyla devamlıdır; psödoanevrizmada arterden kaynaklanan fokal kontrastlı çıkıntı/kese içinde sınırlı kalır.

Tuzaklar

• Diş materyali veya tutulmuş metalik fragman artefaktları CTA kalitesini bozabilir; şüpheli odağı kontrastsız seri varsa kıyaslayın ve damar konturunu çok düzlemli izleyin.
• CTA’da ekstravazasyon görülmemesi damar yaralanmasını tümüyle dışlamaz; bulgular belirsizse veya yüksek klinik kuşku sürüyorsa negatif CTA kesin dışlama sayılmamalıdır.
• Hava yolu etkisini değerlendirmek için hematomun yanı sıra farinks, larenks ve trakea lümenindeki bası veya daralma ayrıca incelenir.
• Penetran yaralanmada yüzeydeki yara hattı derin yapı hasarının sınırını göstermez; yara yolunu kesintisiz olarak farinks, özofagus ve damar kılıfına kadar izleyin.

Kendini dene

1. Boyun travması sonrası hematom içinde arter lümeni dışına çıkan ve komşu yumuşak dokuya yayılan kontrast odağı görülüyor. Bu bulgu nedir?

   • Aktif ekstravazasyon
   • Kas yırtığı
   • Apse
   • Psödoanevrizma
   Cevabı göster

   Aktif ekstravazasyon. Arter lümeni dışına dağılan kontrast aktif ekstravazasyondur. Kas yırtığı intramüsküler kanama yapabilir; psödoanevrizmada kontrast arterden çıkan sınırlı bir kese içinde kalır, apse ise çevresel kontrastlanan bir sıvı koleksiyonu görünümündedir.

2. Travma sonrası derin boyun hematomu trakeayı daraltıyor, ancak damar dışı kontrast odağı yok; bu durumda en önemli görüntüleme bulgusu hangisidir?

   • Hava yolu basısı
   • Tonsillolit
   • Tiroid nodülü
   • Servikal venöz varyant
   Cevabı göster

   Hava yolu basısı. Hematoma bağlı trakea lümeninin daralması hava yolu üzerindeki bası etkisini gösterir. Aktif ekstravazasyon damar kanamasını gösterirken hava yolu basısı hematomun yerleşimi ve kitle etkisine bağlıdır.

İlgili konular

• Künt serebrovasküler yaralanma: diseksiyon, oklüzyon ve psödoanevrizma
• Boyun travmasında aerodigestif yaralanma ve ekstraluminal hava

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 24 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. An approach to accurate computed tomography imaging interpretation in penetrating neck traumapmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. American Association for the Surgery of Trauma—World Society of Emergency Surgery Guidelines on the diagnosis and management of cervical vascular injuriespmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Non-neoplastic pathology at the crossroads between neck imaging and cardiothoracic imaginglink.springer.com
4. Traumatic Neck and Skull Base Injuriespubs.rsna.org
5. Imaging and Management of Blunt Cerebrovascular Injurypubs.rsna.org
6. Traumatic Retropharyngeal Hematoma following Cervical Vascular Injury: A Case Reportkjnt.org
7. Cervicofacial lymphatic malformations: diagnosis and managementlink.springer.com
8. Hyperdensity of recent hemorrhage at body computed tomography: incidence and morphologic variationpubs.rsna.org
9. ESR Essentials: acute infections of the head and neck—practice recommendations by the European Society of Head and Neck Radiologylink.springer.com
10. books.akademisyen.netbooks.akademisyen.net
11. Boyun ve Larenks Anatomisicdn.hitit.edu.tr
12. Klinik Yönleriyle Topografik Anatomiiuc-universitypress.org

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.