Hipofaringeal yabancı cisim ve perforasyon

Özet

Hipofarenkse takılan balık kemiği duvarı delerek derin boyun planlarına ilerleyebilir. Kontrastsız ince kesit BT hiperdens yabancı cismi lokalize eder; perforasyon veya derin boyun komplikasyonu kuşkusunda kontrastlı boyun BT ve gerekirse üst toraks kapsamı ekstraluminal gaz/sıvı ile yayılımı gösterir. Yabancı cisim göç edebileceğinden, perforasyona eşlik eden ekstraluminal gaz veya sıvı da BT’de değerlendirilir. Hipofaringeal perforasyon derin boyun enfeksiyonu, apse veya mediastinal yayılım gibi komplikasyonlarla birliktelik gösterebilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Kontrastsız ince kesitlerde piriform sinüs ve postkrikoid bölgede ince lineer hiperdens cisim, lümen-duvar ilişkisi ve duvar dışına uzanım açısından izlenir; kemik penceresi çizgisel yoğunluğu belirginleştirir.

Kontrastlı tanısal

Kontrastlı boyun BT’de hipofarenks duvarı, retrofaringeal/prevertebral ödem, ekstraluminal gaz veya sıvı, çevresel kontrastlanan koleksiyon ve komşu damarlarla ilişki değerlendirilir.

Kontrastlı tanısal

İnceleme toraks girişini kapsıyorsa retrofaringeal tehlike boşluğu boyunca mediastene uzanan gaz veya sıvı değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Piriform sinüs içinde veya medial duvarına saplanmış çizgisel hiperdens yabancı cisim, sivri ucuyla hipofarenks dışına uzanabilir.
• Hipofarenks duvarına saplanmış yabancı cisim çevre yumuşak dokuda ödem, inflamasyon veya apseyle ilişkili olabilir.
• Perforasyonda ekstraluminal gaz veya sıvı görülebilir; odağın duvarla ve cismin düzeyiyle ilişkisi perforasyon yerini düşündürür.
• Derin boyun apsesi düşük atenüasyonlu sıvı koleksiyonu ve kontrastlı incelemede çevresel kontrastlanmayla belirginleşebilir.
• Keskin balık kemikleri ekstraluminal konuma ve boyun yumuşak dokularına göç edebilir; bu nadir durum olgu serilerinde bildirilmiştir.
• Enfeksiyon retrofaringeal tehlike boşluğu boyunca aşağıya, mediastene yayılabilir; toraks girişinde ekstraluminal gaz veya sıvı uzanımı aranır.

Normalde

Piriform sinüsler larenks girişinin iki yanında yer alan çift girintilerdir; postkrikoid bölge krikoid kıkırdağın arkasında ve özofagus devamındadır. Normal karşılaştırmada iki piriform sinüsün açıklığını ve biçimini, postkrikoid duvar konturunu ve retrofaringeal planları birlikte gözden geçir.

Ayırıcı tanı

Krikoid kıkırdak kalsifikasyonu

posterior krikoid kıkırdakla süreklilik gösteren çizgisel yoğunluk balık kemiğini taklit edebilir; çok düzlemli BT’de kıkırdakla ilişkisi izlenir.

Retrofaringeal apse

retrofaringeal alanda düşük atenüasyonlu koleksiyon ve kontrastlı BT’de çevresel kontrastlanma görülür; yabancı cisim ise ince/lineer hiperdens odak olarak ayırt edilir.

Tuzaklar

• Perforasyonda ekstraluminal gaz küçük olabilir ve normal lümen havasıyla karışabilir; odağın duvarın hangi tarafında kaldığını ardışık aksiyel ve koronal kesitlerde doğrula.
• Yabancı cisim lümen içinde veya çevre yumuşak dokuda gözden kaçabilir; kontrastsız seride kemik penceresinde ara, perforasyon/apse bulguları için kontrastlı seride aynı anatomik düzeyle eşleştir.
• Yabancı cisim perforasyon seviyesinden uzaklaşmış olabilir; kemik başka düzeyde görülse veya ilk seviyede seçilmese bile ekstraluminal gaz ve çevre bulguları önceki perforasyonu destekleyebilir.

Kendini dene

1. Balık yedikten sonra odinofaji gelişen hastada piriform sinüs duvarına saplı kemik ve ekstraluminal gaz görülüyor. En olası tanı nedir?

   • Hipofaringeal perforasyon
   • İntramural yabancı cisim, perforasyon olmadan
   • Yabancı cisim olmadan retrofaringeal apse
   • Posterior krikoid kökenli kalsifikasyon
   Cevabı göster

   Hipofaringeal perforasyon. Duvara saplı çizgisel cisimle aynı düzeydeki ekstraluminal gaz perforasyonu destekler; retrofaringeal apse kontrastlı incelemede koleksiyon olarak, krikoid kalsifikasyonu ise kıkırdakla ilişkili çizgisel yoğunluk olarak ayrılır.

2. Kontrastlı BT’de retrofaringeal alanda düşük atenüasyonlu, çevresel kontrastlanan bir koleksiyon görülüyor. En olası bulgu nedir?

   • Retrofaringeal apse
   • Basit retrofaringeal ödem
   • Posterior krikoid kökenli kalsifikasyon
   • İntraluminal balık kemiği
   Cevabı göster

   Retrofaringeal apse. Düşük atenüasyonlu çevresel kontrastlanan koleksiyon apseyi destekler; ödem genellikle çevresel kontrastlanan koleksiyon oluşturmaz.

İlgili konular

• Orofaringeal yabancı cisim

Kaynaklar

Bu sayfadaki 32 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 29 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. CT of the Neck: Image Analysis and Reporting in the Emergency Setting | RadioGraphicsgeiselmed.dartmouth.edu
2. CT findings of accidental fish bone ingestion and its complicationsdirjournal.org
3. Hypopharyngeal Perforation Following Foreign Body Ingestion: A Case Reportpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Head and Neck Squamous Cell Cancer: Approach to Staging and Surveillancencbi.nlm.nih.gov
5. Guide to extraluminal fish bone retrieval with serial computed tomography scans: a case serieslink.springer.com

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.