Dakriyoadenit

Özet

Dakriyoadenit, lakrimal bezin akut enfeksiyöz veya kronik inflamatuvar büyümesidir; ağrılı üst dış kapak şişliği ve proptozla görülebilir. Kontrastlı orbital BT bezin büyüklüğünü, bez çevresi yağ dokusunu, komşu kasları ve apse olasılığını hızlıca ortaya koyar. Bez büyümesinin şekli tek başına özgül olmadığından lenfoma ve sistemik inflamatuvar hastalıklar da akılda tutulur. Apse veya orbita içine yayılım gözden kaçarsa görmeyi tehdit eden komplikasyonlar ve enfeksiyonun kaynağı atlanabilir.

Faz ve pencere

Kontrastlı tanısal

İntravenöz kontrast sonrası orbital yumuşak doku görüntülerinde lakrimal bezin homojen veya heterojen boyanması, çevre yağda inflamasyon ve apse varsa düşük atenüasyonlu merkez çevresinde halka tarzı boyanma incelenir; bez iltihabını ve koleksiyonu değerlendiren postkontrast çekim tanısaldır. Tanıyı doğrulamak, apse veya maligniteyi ekarte etmek ve tedavi stratejisini belirlemek amacıyla görüntüleme gereklidir.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Lakrimal bezin her iki lobunda diffüz oblong büyüme görülebilir; bezin genel silueti korunabilir.
• Bez süperolateral orbitada diffüz ve oval biçimde büyür; bezin tamamını kuşatan yuvarlak bir kitle gibi globu belirgin biçimde itmesi dakriyoadenit için tipik değildir.
• Periglandüler yağ dokusunda çizgilenme ve üst kapak yumuşak dokusunda şişlik inflamasyonun çevreye yayıldığını gösterir.
• Kontrast sonrası bez çoğunlukla belirgin ve görece homojen boyanır; heterojen alanlar kronik hastalık veya koleksiyon açısından incelenir.
• Bakteriyel apse gelişmişse merkezî düşük atenüasyon, çevresel boyanma ve bitişik yağ dokuda belirgin inflamasyon görülebilir.
• Üst veya dış rektus kasına geçiş, sklera/optik sinir kılıfı çevresinde boyanma ya da sinüs hastalığı eşlik edebilir.
• Kemik erozyonu akut özgül olmayan dakriyoadenit için tipik değildir; kalıcı kitle, skleroz veya destrüksiyon farklı infiltratif süreçleri düşündürür.

Normalde

Normal lakrimal bez, orbitanın ön üst dış köşesinde ince, düzgün kenarlı ve iki tarafta benzer yoğunlukta badem biçimli yumuşak dokudur; çevresindeki yağ planları seçilir. Aynı koronal düzeyde bezlerin hacmini, üst dış rektusla ilişkisini ve globun arka dış konturunda bası/deformasyon olup olmadığını kıyasla.

Ayırıcı tanı

IgG4 ilişkili orbital hastalık

iki taraflı bez büyümesi ve eşlik eden sistemik tutulum (parotis, böbrek, meninks) tanıyı destekler.

Lakrimal bez lenfoması

daha kitle benzeri, homojen yumuşak doku büyümesi yapabilir; belirgin çevresel inflamasyon olmadan globu itebilir.

Orbital selülit

inflamasyon bez merkezinden çok orbital yağda yayılır; sinüs kaynaklı yumuşak doku değişikliği eşlik edebilir.

Pleomorfik adenom

genellikle sınırlı, bez kaynaklı kitle olarak bezin konturunu büyütür ve kronik bası/remodelling oluşturabilir.

Sarkoidoz gibi granülomatöz hastalıklar kronik dakriyoadenite neden olarak iki taraflı simetrik ya da asimetrik glandüler büyümeye yol açabilir; eşlik eden sistemik bulgular ayırıcı tanıda yardımcı olur.

Tuzaklar

• Bez büyümesini apse sayma; gerçek koleksiyonda merkez boyanması azalırken çevresel kapsüler boyanma ve komşu inflamasyon aranır.
• İki taraflı büyüme dakriyoadeniti dışlamaz; kronik veya sistemik inflamasyonlarda simetrik tutulum olabilir.
• Lakrimal bezin orbital ve palpebral lobları koronal kesitlerde levator aponevrozunun lateral boynuzuyla ayrılır; bezin şeklini değerlendirirken bu lob anatomisini dikkate al.
• Ağrısız yavaş gelişen kitlelerde neoplazi akılda tutulmalı; kötü tanımlı kenarlar, kemik erozyonu veya skleroz maligniteyi işaret edebilir.

Kendini dene

1. Ağrılı üst kapak şişliği olan hastada lakrimal bez yaygın büyümüş, çevre yağ çizgili ve bez homojen boyanıyor. Tanı nedir?

   • Lakrimal bez lenfoması
   • Dakriyoadenit
   • Pleomorfik adenom
   • Dermoid kist
   Cevabı göster

   Dakriyoadenit. Yaygın gland büyümesi ve çevresel inflamasyon akut dakriyoadeniti destekler. Lenfoma genellikle bezin tamamını kapsayan homojen bir kitle oluşturur; pleomorfik adenom iyi sınırlı bir kitle iken dermoid kistler yağ yoğunluğu gösterir.

2. Lakrimal bez içinde düşük yoğunluklu merkez ve çevresinde belirgin kontrast halkası görülüyor. Bu görünüm en çok hangisini destekler?

   • Apse
   • IgG4 ilişkili büyüme
   • Lakrimal bez lenfoması
   • Tiroid orbitopatisi
   Cevabı göster

   Apse. Merkezî sıvılaşma ve periferik boyanma apse morfolojisidir. IgG4 ilişkili hastalık ve lenfoma bezin tamamını tutan solid kitleler oluşturur; tiroid orbitopatisi ise tendonu koruyarak öncelikli olarak ekstraoküler kasları büyütür.

İlgili konular

• IgG4 ilişkili orbital hastalık
• Orbital miyozit

Kaynaklar

Bu sayfadaki 37 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 9 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. The Radiological Spectrum of Orbital Pathologies that Involve the Lacrimal Gland and the Lacrimal Fossapmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Imaging features of lacrimal gland diseasepmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Orbital masses: a review of CT imaging characteristicspmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. [Idiopathic orbital inflammation].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Imaging of connective tissue diseases of the head and neck.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. [Orbital pseudotumor - current state of knowledge].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Steroid Therapy and Steroid Response in Autoimmune Pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Idiopathic Orbital Inflammation: Review of Literature and New Advances.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Lacrimal gland abscesses: Case series and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. IgG4-Related Dacryoadenitis With Fibrous Mass in a 19-Month-Old Child: Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Imaging features of lacrimal gland disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Orbital masses: a review of CT imaging characteristics.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Dacryoadenitis and extraocular muscle inflammation associated with contact lens-related Acanthamoeba keratitis: A case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Pediatric IgG4-related dacryoadenitis and sialadenitis (Mikulicz's disease) with acquired hemophilia A: A case report and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Head and neck manifestations of IgG4-related disease: current understanding.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Non-infectious hypertrophic pachymeningitis associated with orbital inflammatory disease: a pooled analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Painful acute esotropia as a presenting sign of presumed post-infectious orbital myositis in a child: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Bilateral Idiopathic Dacryoadenitis in an Infant: A Case Report and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Atypical presentation of Epstein-Barr virus infectious mononucleosis with bilateral dacryoadenitis in an elderly patient: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Biopsied lacrimal glands in Japanese cohort: clinical, radiologic and histopathologic analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Mechanical Ptosis as the Initial Presentation of Eosinophilic Granulomatosis with Polyangiitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. The application of ultrasonography in the differential diagnosis of orbital lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Rare Diseases of the Orbit.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Conjunctival Squamous Cell Carcinoma Masquerading as Orbital Cellulitis in a Patient With Relapsed Mixed Phenotype Acute Leukemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Advances in magnetic resonance imaging of orbital disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. The Relevance and Potential Role of Orbital Fat in Inflammatory Orbital Diseases: Implications for Diagnosis and Treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Orbital Myositis in Pediatric and Adult Patients: A Comparative Case Report and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Value of high-frequency color Doppler ultrasound for preorbital mass diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Descriptive comparative morphology of the eye and ocular adnexa in Felidae: observations from a clouded leopard (Neofelis nebulosa), African lion (Panthera leo), and Pallas's cat (Otocolobus manul).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Multimodal imaging in neuro-ophthalmology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. From inflammatory initiation to fibrotic remodeling: mechanisms and precision therapeutic strategies in otorhinolaryngologic involvement of IgG4-related disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Unilateral Orbital Lymphomas: A Structured Multidisciplinary Workflow for Diagnosis and Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Orbital Lesions: A bird's eye view of series of 2068 cases in 27 years in a tertiary care hospital in Pakistan.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. The forgotten lacrimal gland and lacrimal drainage apparatus: pictorial review of CT and MRI findings and differential diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Mikulicz Disease Revealing IgG4-Related Tubulointerstitial Nephritis: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Application of imaging studies for orbital tumors: a practical review and representative cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Collaborative Diagnostic Pathways for Unilateral Orbital Disease: A Clinicopathological Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Advanced Digital Workflow for Lateral Orbitotomy in Orbital Dermoid Cysts: Integration of Point-of-Care Manufacturing and Intraoperative Navigation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. A national curriculum for ophthalmology residency training.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Chronic sclerosing sialadenitis of the bilateral submandibular glands in childhood - a diagnostic dilemma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. A Case Report of Granulomatosis with Polyangiitis Presenting with Chronic Conjunctivitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Noninvasive On-Skin Biosensors for Monitoring Diabetes Mellitus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Spontaneous bacteremia and spontaneous bacterial peritonitis share similar prognosis in patients with cirrhosis: a cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.