Özet
Kavernöz sinüs trombozu en sık enfeksiyonla ilişkilidir; paranazal sinüs, yüz veya orbita kaynaklı enfeksiyon venöz yolla yayılabilir. Tablo görmeyi ve yaşamı tehdit edebilir. BT’de tek başına proptozis tanı koydurmaz; kavernöz sinüsteki dolum kusuruna aynı tarafta superior oftalmik ven konjesyonunun eşlik etmesi tanıyı destekler. Kontrastlı BT/BT venografi trombüsün kavernöz sinüs ve venöz dallardaki yayılımını ve eşlik eden sinüs-orbita bulgularını gösterebilir; şüphe sürerken BT tanısal değilse MR/MR venografi ek bilgi sağlar. CST hızlı klinik kötüleşme ve görme kaybıyla seyredebilir; görüntülemede sinüs içi trombüs ile venöz geri basınç bulguları birlikte değerlendirilir.
Faz ve pencere
- Kontrastsız
- Kontrastsız BT’de kavernöz sinüste hiperdens trombüs görülebilir; superior oftalmik ven belirginleşebilir, kavernöz sinüsün lateral duvarı bombeleşebilir ve sfenoid/etmoid sinüzit eşlik edebilir. Kontrastsız incelemenin olağan görünmesi trombozu dışlamaz.
- Gecikmiş tanısal
- Venöz zamanlamalı kontrastlı BT venografide genişlemiş kavernöz sinüs içindeki asimetrik/düzensiz dolum kusuru ve eşlik edebilen aynı taraf superior oftalmik ven genişlemesi ya da trombozu aranır. Venöz opaklaşma yeterli değilse dolum kusuru akım veya zamanlama farkından ayrıştırılamayabilir; diğer dural venöz sinüsler ve orbital venöz kollar da değerlendirilir.
Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).
BT bulguları
- Kavernöz sinüste asimetrik dolum kusuru — venöz kontrast sütunu içinde trombüsle uyumlu düzensiz veya eksik dolum alanı görülür.
- Lateral kavernöz sinüs duvarında bombeleşme — normal içbükey kontur düzleşebilir ya da konveks hale gelebilir.
- Superior oftalmik ven genişlemesi — ven orbita üst-iç bölümünden orbital apekse ilerleyip superior orbital fissür üzerinden kavernöz sinüse drene olur; genişlemiş damarın opaklaşan lümeninde trombüs dolum kusuru oluşturabilir.
- Kavernöz sinüs trombozunun superior oftalmik vene ve diğer komşu venöz yapılara uzanarak sekonder tromboza yol açabileceği belirtilmektedir.
- Postseptal yağda çizgilenme — venöz konjesyon veya eşlik eden enfeksiyon orbital yağ planlarını bulanıklaştırır.
- Ekstraoküler kaslarda dolgunlaşma ve proptozis venöz konjesyonla görülebilir; bulgular tek taraflı kalabilir veya yayılıma göre iki taraflı olabilir.
- Sfenoid veya etmoid sinüs opasifikasyonu olası komşu enfeksiyon kaynağına işaret edebilir; tek başına kavernöz sinüs trombozunu göstermez.
Normalde
Uygun kontrastlı venöz fazda normal kavernöz sinüsler genellikle düzgün konturlu ve belirgin intraluminal dolum kusuru olmadan opaklaşır; doğal asimetri ve akım zamanlaması yalancı asimetri oluşturabilir. Superior oftalmik venler ince izlenir; postseptal yağ ve rektus kasları iki tarafta karşılaştırılır.
Ayırıcı tanı
- Karotis-kavernöz fistül
- kavernöz sinüs ve superior oftalmik ven genişleyebilir; uygun arteriyel fazda erken sinüs/ven opaklaşması fistül lehinedir. Venöz fazda tek başına genişleme ayırt ettirmez.
- Superior oftalmik ven trombozu
- ven içinde dolum kusuru ve genişleme vardır; kavernöz sinüs dolum kusuru eşlik etmeyebilir.
- Orbital selülit
- postseptal yağ çizgilenmesi ve olası subperiostal koleksiyon görülebilir; orbital selülit kavernöz sinüs trombozunun kaynağı olabilir ve iki durum birlikte değerlendirilmelidir.
- Kavernöz sinüs menenjiyomu
- sinüsü genişleten ve kavernöz iç karotisi sarabilen solid kontrastlanan doku oluşturabilir; intraluminal trombüs benzeri dolum kusuru beklenen temel görünüm değildir.
- Tolosa-Hunt sendromu
- kavernöz sinüs/orbital apeks çevresinde inflamatuvar yumuşak doku ve kontrastlanma görülebilir; tek başına venöz lümen dolum kusuru bu tanıyı desteklemez.
Tuzaklar
- Kontrastsız seride normal görünen kavernöz sinüsü tromboz yok diye yorumlama; venöz lümen kontrastlı BT venografiyle değerlendirilmelidir.
- Tek taraflı geniş superior oftalmik veni otomatik olarak kavernöz sinüs trombozu sayma; fistül ve izole ven trombozu da venöz konjesyon yapar.
- Venöz zamanlamadan önce alınan arteriyel görüntülerde kavernöz sinüsün asimetrik opaklaşması akım farkını taklit edebilir; iki tarafın dolumunu aynı venöz seride karşılaştır.
- Sadece orbitayı kapsayan dar inceleme, sfenoid sinüs kaynağını ve diğer dural venöz sinüslerdeki trombüsü kaçırabilir.
Kendini dene
Ateş ve proptozisi olan hastanın venöz BT'sinde sol kavernöz sinüste dolum kusuru, geniş sol superior oftalmik ven ve sfenoid sinüs opasifikasyonu var. En olası tanı nedir?
Cevabı göster
Kavernöz sinüs trombozu. Venöz fazda kavernöz sinüs içindeki dolum kusuru, sinüs genişlemesi ve aynı taraftaki superior oftalmik ven konjesyonuyla birlikte, sfenoid sinüzit bağlamında kavernöz sinüs trombozunu destekler. Fistülde arteriyel fazda erken opaklaşma beklenir; lenfoma solid kitle, Tolosa-Hunt ise inflamatuvar yumuşak doku görünümü oluşturabilir.
Superior oftalmik ven geniş, ancak kavernöz sinüsler venöz fazda simetrik doluyor. Bu orbital venöz konjesyonu yapabilecek vasküler taklitçilerden hangisi ayrıca değerlendirilmelidir?
Cevabı göster
Karotis-kavernöz fistül. Karotis-kavernöz fistül orbital venöz basıncı artırıp superior oftalmik veni genişletebilir; venöz fazda sinüsler simetrik görünse bile arteriyel/dinamik görüntülerde erken dolum araştırılır. Düşük akımlı dural fistül tek bir standart fazda belirginleşmeyebilir. Diğer seçenekler bu vasküler venöz konjesyon paternini doğrudan açıklamaz.
Kaynaklar
Bu sayfadaki 42 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 3 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).
- Imaging Spectrum of Cavernous Sinus Lesions with Histopathologic Correlationpubs.rsna.org
- High risk and low prevalence diseases: Cavernous sinus thrombosisemergencymed.org.il
- Superior Ophthalmic Vein Thrombosiseyewiki.aao.org
- A Case-Based Review of Cerebral Venous Infarcts With Perfusion Imaging and Comparison to Arterial Ischemic Strokefrontiersin.org
- Septic Cavernous Sinus Thrombosis Secondary to Acute Bacterial Sinusitis: A Retrospective Study of Seven Casesjournals.sagepub.com
- Carotid Cavernous Fistula: Ophthalmological Implicationspmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Practical Approach to Orbital Lesions by Anatomic Compartmentspubs.rsna.org
- Carotid Cavernous Fistula: A Case Report of a Rare Diagnosis and Presentationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Sphenoid fungal rhinosinusitis across the disease spectrum: a case series of non-invasive fungal ball and fatal acute invasive fungal rhinosinusitispmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Bilateral Cavernous Sinus Thrombosis and Clival Osteomyelitis Complicating Pediatric Otitis Mediapmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Intracranial venous thrombosis imaging by anatomical location: an educational review with mimics and diagnostic pitfallspmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Bacterial orbital cellulitis - A review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- [Orbito-palpebral vascular pathology].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Diagnostic Value of PET/MR with DWI for Burkitt Lymphoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Orbital Involvement In Sinonasal Diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Sinonasal-Related Orbital Infections in Children: A Clinical and Therapeutic Overview.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Facial swelling for the emergency radiologist-typical and atypical causes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Rhino-orbito-cerebral mucormycosis: five cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Our experience in the management of orbital complications in acute rhinosinusitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Orbital complications in children: differential diagnosis of a challenging disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Orbital Cellulitis Following Orbital Blow-out Fracture.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Misdirection of a nasopharyngeal SARS-CoV-2 swab: An unexpected complication.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Orbital complications of sinusitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Cavernous sinus thrombophlebitis complicating sinusitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Facial Erysipelas Following Pressurized Nasal Irrigation in Chronic Sinusitis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pediatric Lemierre syndrome of rhinosinusogenic origin complicated by bilateral cavernous sinus thrombosis: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- All That Swells Is Not Allergy: Unmasking Rhino-Orbital-Cerebral Mucormycosis in Diabetic Ketoacidosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Intracranial venous thrombosis imaging by anatomical location: an educational review with mimics and diagnostic pitfalls.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Sphenoid fungal rhinosinusitis across the disease spectrum: a case series of non-invasive fungal ball and fatal acute invasive fungal rhinosinusitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Orbital apex disorders: Imaging findings and management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Cerebral Venous Outflow Implications in Idiopathic Intracranial Hypertension-From Physiopathology to Treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- 2022 ACC/AHA guideline for the diagnosis and management of aortic disease: A report of the American Heart Association/American College of Cardiology Joint Committee on Clinical Practice Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- 2022 ACC/AHA Guideline for the Diagnosis and Management of Aortic Disease: A Report of the American Heart Association/American College of Cardiology Joint Committee on Clinical Practice Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Septic cerebral venous sinus thrombosis from maxillary sinusitis with concomitant right-sided sigmoid sinus hypoplasia: A case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Superior Ophthalmic Vein Thrombosis in Trinidad and Tobago: A Case Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Non-Thrombotic Filling Defects in Cerebral Veins and Sinuses: When Normal Structures Mimic a Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging the brain: diagnosis aided by structural features on neuroimaging studies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The Commonly Uncommon Presentation of Cerebral Venous Thrombosis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Diffusion restriction in thrombosed superior ophthalmic veins: two cases of diverse etiology and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Danger points, complications and medico-legal aspects in endoscopic sinus surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Cerebral venous disorders: clinical presentation, diagnostic strategy, and contemporary management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Utility of High-Dose Steroids in Treatment-Resistant Carotid-Cavernous Fistulas: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Invasive Fungal Sinusitis in Post COVID-19 Patients: A New Clinical Entity.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Cavernous sinus thrombosis of nasal origin in children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Rare Diseases of the Orbit.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Systematic approaches for reviewing neuro-imaging scans in ophthalmology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Rethinking the sphenoparietal sinus: implications for lesser sphenoid wing dural arteriovenous fistulas. Illustrative cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A Paediatric Case of Sphenoid Sinusitis and Resultant Secondary Masticator Space Abscess Requiring Surgical Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Neuroimaging for neurovascular complications of traumatic brain injury.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Multimodal imaging in neuro-ophthalmology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging for Pediatric Head and Neck Emergencies: Critical Insights.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Radiological differentiation between bacterial orbital cellulitis and invasive fungal sino-orbital infections.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The utility of orbital imaging in the evaluation of orbital disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Orbital Cellulitispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Multisystem infection with cavernous sinus thrombosis in seropositive rheumatoid arthritis: a clinico-radiological case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- journals.sagepub.comjournals.sagepub.com
- ophed.comophed.com
- sajr.org.zasajr.org.za
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.