Özet
Kristalin lens künt travmada zonüler desteğin zedelenmesiyle kısmen ya da tamamen yer değiştirebilir; Marfan sendromu gibi kalıtsal bağ dokusu hastalıklarında da ektopia lentis görülebilir. İnce kesitli kontrastsız orbital BT, göz muayenesinin sınırlı olduğu travmada lens konumunu ve eşlik eden ön segment ya da glob yaralanmalarını değerlendirmeye yardımcı olur. Lensin yerini değerlendirirken ön kamarayı, glob bütünlüğünü ve posterior segmenti de sistematik olarak gözden geçir; eşlik eden göz içi yaralanmaları bulunabilir. Kısmi yer değiştirmede lensin bir bölümü olağan konumuna yakın kalabilir; konum ve eksenini karşı gözle ve ardışık düzlemlerde karşılaştır.
Faz ve pencere
- Kontrastsız tanısal
- İnce kesitli kontrastsız orbital BT’de lensin iris arkasındaki yatağından öne (ön kamaraya) ya da arkaya (vitreus boşluğuna) yer değiştirmesi ve karşı göze göre konum farkı değerlendirilir.
- Kemik algoritması
- Kırık şüphesinde orbita duvarlarını kemik algoritmasında da incele; lens konumunu kontrastsız kesitlerde değerlendir.
Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40).
BT bulguları
- Lensin olağan yatağına göre kısmen yer değiştirmesi, subluksasyon (parsiyel dislokasyon) ile uyumludur.
- Lensin ön kamaraya ya da vitreus boşluğuna tamamen yer değiştirmesi tam dislokasyondur.
- Travmatik lens hasarında atenüasyonu karşı gözle karşılaştır; akut travmatik kataraktta etkilenen lensin atenüasyonu azalabilir.
- Kısmi dislokasyonda lensin bir bölümü olağan konumuna yakın kalabilir; şüpheli yer değiştirmeyi multiplanar kesitlerde doğrula.
- Lensin öne yer değiştirmesinde ön kamara sığlaşabilir; bu sığlaşma glob yaralanmasında da görülebildiğinden lens konumunu ayrıca belirle.
- Travmada lens olağan glob içi konumunda görülmüyorsa glob dışına ekstrüzyon ve glob kontur/duvar kusurunu ayrıca ara.
- Lens dislokasyonuna glob yaralanması, hifema, vitreus hemorajisi ya da retina yırtığı/dekolmanı eşlik edebilir.
Normalde
Normal lens globun ön bölümünde, iris arkasındaki yatağında yer alır; lens merkezi ve ekseni karşı gözle karşılaştırılır. Lensin konumunu aynı anatomik seviyede aksiyel ve koronal ince kesitlerde değerlendir; kısmi yer değiştirmeyi ardışık kesitlerde izle.
Ayırıcı tanı
- Travmatik katarakt
- lens olağan konumunda kalabilir; akut travmatik kataraktta atenüasyon karşı göze göre azalabilir.
- Açık glob yaralanması
- lens yer değiştirmesi eşlik edebilir; glob kontur bozukluğu, duvar kusuru ve ön kamara değişiklikleri ayrıca değerlendirilir.
Tuzaklar
- Ön kamara sığlığı lensin öne yer değiştirmesinde veya glob yaralanmasında görülebilir; lensin iris düzlemine göre yerini ayrıca belirle.
- Tek aksiyel kesitte lens ayırt edilemiyorsa ince kesit seriyi ve koronal/sagittal düzlemleri kontrol et.
- Öne lens yer değiştirmesi ön kamarayı sığlaştırabilir; lensin vitreus boşluğunda görülmesi posterior dislokasyonu gösterir.
- Ektopia lentis travma olmadan, örneğin Marfan sendromunda görülebilir; travma öyküsü olmaması lens yer değiştirmesini dışlamaz.
Kendini dene
Künt travma sonrası kristalin lens vitreus boşluğundaysa bu bulgunun doğru adı nedir?
Cevabı göster
Arka segmente (vitreusa) lens dislokasyonu. Vitreus boşluğundaki kristalin lens posterior lens dislokasyonudur. Hifema ön kamaradaki kan, retina dekolmanı ise posterior segmentte retina tabakalarının ayrılmasıdır.
Lens olağan yatağında iken atenüasyonu karşı göze göre azalmışsa en olası lens tanısı nedir?
Cevabı göster
Travmatik katarakt. Akut travmatik kataraktta lens atenüasyonu karşı göze göre düşebilir; lensin olağan yatağında kalması yer değiştirme lehine değildir.
Kaynaklar
Bu sayfadaki 31 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 29 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).
- Imaging of Orbital Traumapubs.rsna.org
- A systematic approach to CT evaluation of orbital traumalink.springer.com
- CT in the Evaluation of Acute Injuries of the Anterior Eye Segmentpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- CT diagnosis of unsuspected traumatic cataracts in patients with complicated eye injuriespubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Ehlers-Danlos syndromes and their manifestations in the visual systemfrontiersin.org
- Demystifying Orbital Emergencies: A Pictorial Reviewgeiselmed.dartmouth.edu
- Injuries of the Globe: What Can the Radiologist Offer?pubs.rsna.org
- Traumatic Lens Dislocationeyewiki.aao.org
- Ocular Trauma: Anatomy, Pitfalls, and Systematic Approach to Imaging Interpretationpubs.rsna.org
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.