Orbital (postseptal) selülit

Özet

Orbital selülit, orbital septum arkasındaki orbital yumuşak dokuların enfeksiyöz inflamasyonudur ve sıklıkla komşu paranazal sinüs enfeksiyonuyla ilişkilidir. Kontrastlı BT postseptal yayılımı, sinüs kaynağını ve koleksiyonları değerlendirmeye yardım eder; flegmon-apse ayrımı veya kafa içi uzanım kuşkusunda MR tamamlayıcı olabilir. Proptoz, ekstraoküler kas tutulumu ve orbital apeks sıkışıklığı hastalığın anatomik yayılımını gösterir ve optik sinir etkilenimi açısından önem taşır. Orbital selülit, optik sinir etkilenimi ve orbital apse gibi lokal komplikasyonlara; kavernöz sinüs trombozu ve intrakraniyal yayılım gibi ciddi komplikasyonlara ve kalıcı görme kaybına yol açabilir.

Faz ve pencere

Kontrastlı tanısal

Postseptal intrakonal veya ekstrakonal yağda çizgilenme, ekstraoküler kaslarda kalınlaşma/kontrastlanma ve proptoz değerlendirilir. Çevresel kontrastlanan sınırlı koleksiyon apseyi destekler; BT bulguları klinik bağlam ve gerekirse MR ile birlikte yorumlanır. Sinüs kaynağı incelenir; kavernöz sinüs veya intrakraniyal uzanım kuşkusu varsa bu alanlar da değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Postseptal yağ infiltrasyonu — intrakonal veya ekstrakonal yağda retiküler bulanıklık ve normal yağ planlarının silinmesi.
• Ekstraoküler kas tutulumu — kas karınlarında kalınlaşma ve çevre yağ dokusunda inflamatuvar çizgilenme görülebilir.
• Proptoz — globun öne yer değiştirmesi; karşı tarafla farkı ve eşlik eden kitle etkisi yayılım değerlendirmesine katkı sağlar.
• Orbital apeks etkilenimi — posterior yağda inflamasyon, optik sinir çevresindeki yağ planında silinme veya apeks yapılarında sıkışıklık görülebilir.
• Komşu sinüzit — özellikle etmoid, ayrıca maksiller veya frontal sinüste opasifikasyon; komşu orbital duvar ve sinüs ilişkisi gözden geçirilir.
• Subperiostal koleksiyon kemik ile periorbita arasında, orbital apse ise intrakonal veya ekstrakonal orbitada yer alır; sınırlı koleksiyonda çevresel kontrastlanma görülebilir.
• Kavernöz sinüs tutulumu — kavernöz sinüste asimetri/konveksite veya azalmış kontrastlanma ve superior oftalmik ven genişlemesi septik venöz yayılım şüphesini artırabilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Klasik Chandler sınıflaması

Klasik Chandler şemasında Grup I preseptal selülit, Grup II orbital selülit, Grup III subperiostal apse, Grup IV orbital apse ve Grup V kavernöz sinüs trombozudur. Daha yeni bir çalışmada Chandler dahil üç sınıflama karşılaştırılmış; ayrıca göz kapağı selüliti, orbital selülit, subperiostal apse ve orbital apseyi ayıran dört gruplu yaklaşım değerlendirilmiştir. Koleksiyonsuz postseptal inflamasyon klasik şemada Grup II’ye karşılık gelir.

Normalde

Normal orbitada intrakonal ve ekstrakonal yağ planları homojen, ekstraoküler kaslar benzer kalınlıkta görünür; globlar yaklaşık aynı eksen ve konumdadır, apeks çevresinde sıkışıklık yoktur. İki tarafı eş düzeylerde kıyaslayarak yağ çizgilenmesi, kas kalınlaşması, glob deplasmanı ve perioptik yağ planını değerlendirin.

Ayırıcı tanı

Preseptal selülit

inflamasyon septum önündeki kapak ve yüzeyel dokularda kalır; postseptal orbital yağ korunur.

Subperiostal orbital apse

lamina papyracea boyunca kemik ile periorbita arasında lentiform koleksiyon olabilir ve komşu glob/kasları yer değiştirebilir.

Orbital apse

intrakonal veya ekstrakonal yağ içinde sınırlı koleksiyon bulunur; çevresel kontrastlanma apseyi destekler.

Tiroid ilişkili orbitopati

çoğunlukla bilateral tendonları görece koruyan rektus kas gövdesi büyümesi ve/veya orbital yağ artışı görülür; belirgin sinüzit ve postseptal yağ çizgilenmesi enfeksiyon lehinedir.

İdiyopatik orbital inflamasyon

ekstraoküler kas, lakrimal bez veya orbital yağ tutulabilir; enfeksiyon ve tümörle görüntüleme bulguları örtüşebileceğinden klinik ve diğer görüntüleme bulgularıyla ayrım gerekir.

Tuzaklar

• Hafif postseptal yağ çizgilenmesi özgül değildir; ardışık kesitlerde sürekliliğini ve sinüs, kaslar ile karşı orbitadaki eşlikçi bulguları kontrol edin.
• Flegmon, organize sınırlı sıvı koleksiyonu olan apseyle eşdeğer değildir; koleksiyonun merkezi ve çevresel kontrastlanmasını ayrı değerlendirin.
• Sinüs opasifikasyonu tek başına orbital selülit tanısını koydurmaz; postseptal orbital yumuşak doku tutulumu ayrıca gösterilmelidir.
• Sınırlı orbita incelemesi kavernöz sinüs trombozu veya intrakraniyal yayılımı dışlamaz; şüphede kafa içi yapılar ve venöz yapılar uygun görüntüleme alanında değerlendirilmelidir.

Kendini dene

1. Sinüzitli hastada kontrastlı BT'de postseptal yağ çizgilenmiş, rektus kası kalın ve koleksiyon yok. En uygun tanı hangisidir?

   • Orbital selülit
   • Preseptal selülit
   • Subperiostal apse
   • Tiroid orbitopatisi
   Cevabı göster

   Orbital selülit. Septum arkasındaki yağ infiltrasyonu ve kas ödemi, sinüzit bağlamında orbital selülitle uyumludur. Preseptal süreç septum önünde sınırlıdır; apse için sınırlı koleksiyon gerekir. Tiroid ilişkili orbitopati bu enfeksiyöz bulgu örüntüsünü açıklamaz.

2. Postseptal inflamasyon içinde medial orbital duvar boyunca lentiform, çevresel kontrastlanan koleksiyon saptanıyor. Bu bulgu neyi gösterir?

   • Subperiostal apse
   • Preseptal apse
   • Tiroid orbitopatisi
   • Dakriyosistit
   Cevabı göster

   Subperiostal apse. Duvar boyunca kemik ile periorbita arasındaki lentiform koleksiyon subperiostal apsedir. Preseptal apse kapak ön dokularındadır; tiroid orbitopatisi ve dakriyosistit bu anatomik koleksiyonu oluşturmaz.

İlgili konular

• Preseptal selülit
• Subperiostal orbital apse

Kaynaklar

Bu sayfadaki 43 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 34 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Orbital cellulitispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
2. Bacterial orbital cellulitis – A reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Management of preseptal and orbital cellulitispmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Surgical multidisciplinary approach of orbital complications of sinonasal inflammatory disorderspmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Revisiting the orbital complications of acute rhinosinusitispmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Orbital apex disorders: Imaging findings and managementpmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. CT and MR imaging of orbital inflammationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Multimodality imaging of the orbitpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Etiologies of Proptosis: A reviewinternalmedicinereview.org
10. Orbital Cellulitis - StatPearlsncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.