Subperiostal orbital apse

Özet

Subperiostal orbital apse, çoğunlukla sinüzit kaynaklı enfeksiyonun orbital kemik ile periorbita arasında koleksiyon oluşturmasıdır; medial duvar, özellikle etmoid sinüs komşuluğu, sık yerleşim alanıdır. Koleksiyon başka orbital duvarlar boyunca da uzanabilir. Kontrastlı BT koleksiyonun duvar boyunca uzanımını, sinüs kaynağını ve glob ya da ekstraoküler kaslardaki kitle etkisini gösterir. Sınırlı, düşük dansiteli koleksiyon apseyi flegmondan ayırmaya yardımcı olur; BT’de bu ayrım her zaman kesin olmayabilir. Koleksiyonun posterior uzanımını, orbital apeks ve optik sinirle ilişkisini; olası kafa içi yayılımı ayrıca değerlendirin.

Faz ve pencere

Kontrastlı tanısal

Orbital duvar boyunca kemik ile periorbita arasında uzanan lentiform veya hilal biçimli düşük dansiteli koleksiyonun çevresel kontrastlanması aranır; komşu sinüs opasifikasyonu ve glob/kas deplasmanı eşlik edebilir.

Kemik algoritması tanısal

Lamina papyracea ve diğer orbital duvarlarda dehisans ya da nadiren kemik erozyonu/destrüksiyonu değerlendirilir; akut enfeksiyonda belirgin kemik yıkımı tipik değildir. İnce kemik rekonstrüksiyonları koleksiyonun duvarla ilişkisini ve olası anatomik defekti gösterir.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Duvar boyunca lentiform koleksiyon — medial, inferior veya superior orbital duvarın iç yüzünde, kemik ile periorbita arasında yerleşen sıvı odağı.
• Çevresel kontrastlanma — koleksiyonun çevresinde belirginleşen ince ya da kalın kontrastlanan duvar.
• Komşu sinüs opasifikasyonu — medial duvar boyunca yerleşen apseye etmoid sinüzit sık eşlik eder; orbital taban komşuluğunda maksiller sinüsü de değerlendirin.
• Glob deplasmanı — koleksiyonun karşı duvara doğru ittiği göz küresinin yön değiştirmesi.
• Ekstraoküler kas deplasmanı — koleksiyon tarafındaki rektus kasının yer değiştirmesi veya bası altında kalması.
• Apeks yönüne uzanım — posterior uzanımda koleksiyonun orbital apeks ve optik sinir çevresindeki yağ planıyla ilişkisini değerlendirin; belirgin kitle etkisi görme işlevini tehdit edebilir.
• Duvar korteksinde değişiklik — enfeksiyonun kaynağına komşu lamina papyracea veya taban boyunca kemik defekti/erozyon.

Ölçütler ve sınıflamalar

Klasik Chandler sınıflaması

Klasik Chandler grupları: I preseptal selülit; II orbital selülit; III subperiostal apse; IV intraorbital apse; V kavernöz sinüs trombozu. Subperiostal koleksiyon Grup III olarak sınıflanır.

Normalde

Normal orbitada medial duvar komşuluğundaki orbital yağda lentiform koleksiyon ya da glob deplasmanı görülmez; iki tarafı aynı düzlemde karşılaştırın. Etkilenen tarafı karşı orbitayla kıyaslarken koleksiyonun duvara paralel biçimini, hangi sinüsle komşu olduğunu ve globu hangi yöne ittiğini değerlendirin.

Ayırıcı tanı

Orbital selülit/flegmon

postseptal yağ bulanıklığı vardır, fakat duvar boyunca ayrışmış çevresel kontrastlanan koleksiyon yoktur.

İntraorbital apse

koleksiyon periorbita altında değil, intrakonal veya ekstrakonal orbital yağ içinde merkezlenir.

Subperiostal hematom

travma veya kanama/venöz basınç öyküsü ve kan içeriğine bağlı yoğunluk ayırıcı tanıyı destekler; hematom kontrast tutmayabilir ve çevresinde ince lineer kontrastlanma görülebilir.

Orbital kitle

nodüler veya solid doku ile eşlik eden kemik değişikliği alternatif tanıları düşündürür; düşük dansiteli sıvı koleksiyonu ve çevresel kontrastlanma apseyi destekler.

Sinüzit tek başına orbital apseyi göstermez

orbital duvar komşuluğunda düşük dansiteli koleksiyon ve kitle etkisi aranır.

Tuzaklar

• Apse erken dönemde zor seçilebilir; sinüs sıvısı eşliğinde medial orbital duvar komşuluğundaki yumuşak doku dansitesini gözden kaçırmayın.
• Medial duvara bitişik apse, etmoid sinüs opasifikasyonuyla üst üste gelebilir; lamina papyracea'nın iki tarafını kemik penceresinde takip edin.
• Kontrastlı BT’yi tek aksiyel kesitle değerlendirmeyin; ince kesitlerden koronal, sagittal ve aksiyel reformasyonlarla koleksiyon uzanımını inceleyin.
• Posterior uzanımı ve orbital apeksle ilişkisini, optik sinir çevresindeki yağ planını ve sinüzite eşlik edebilecek kafa içi uzanımı ayrıca değerlendirin.

Kendini dene

1. Etmoid sinüzitli hastada medial orbital duvar boyunca çevresel kontrastlanan lentiform koleksiyon globu laterale itiyor. En olası tanı nedir?

   • Subperiostal apse
   • İntraorbital apse
   • Preseptal selülit
   • Tiroid orbitopatisi
   Cevabı göster

   Subperiostal apse. Medial duvar ile periorbita arasındaki lentiform koleksiyon ve komşu sinüs bulgusu subperiostal apseyi destekler. İntraorbital apse orbital yağ içinde, preseptal enfeksiyon ise septum önünde yer alır. Tiroid orbitopatisinde kas ve/veya orbital yağ büyümesi görülür; bu koleksiyon paternini bu tanı açıklamaz.

2. Postseptal yağ yaygın bulanık, fakat duvar boyunca sınırlı koleksiyon izlenmiyor. Hangi tanı daha olasıdır?

   • Orbital selülit
   • Subperiostal apse
   • İntraorbital apse
   • Kavernöz sinüs trombozu
   Cevabı göster

   Orbital selülit. Sınırlı koleksiyon olmadan postseptal yağ infiltrasyonu orbital selülit/flegmonla uyumludur. Subperiostal ve intraorbital apsede organize koleksiyon bulunur. Kavernöz sinüs trombozu ise sinüs içindeki dolum defektiyle tanınan, orbital ve kafa içi bir komplikasyondur.

İlgili konular

• Preseptal selülit
• Orbital (postseptal) selülit

Kaynaklar

Bu sayfadaki 44 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 22 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. ESR Essentials: acute infections of the head and neck—practice recommendations by the European Society of Head and Neck Radiologylink.springer.com
2. Intracranial and Orbital Complications of Sinusitis: A Review of Rhinologic and Multidisciplinary Management Principlesjournals.sagepub.com
3. Imaging findings of the orbital and intracranial complications of acute bacterial rhinosinusitislink.springer.com
4. Subperiosteal Hematoma of the Orbit: A Variety of Presentationsradiologycases.com
5. Computed tomography of the orbit – A review and an updateapplications.emro.who.int
6. Endoscopic sinus surgery for orbital subperiosteal abscess secondary to sinusitispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Orbital masses: a review of CT imaging characteristicspmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Extraocular muscle enlargementpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. ATA/ETA Management of Thyroid Eye Disease consensusendoinfo.ru
10. Automated detection of enlarged extraocular muscle in Graves ophthalmopathy with CTnature.com
11. Understanding Pediatric Bacterial Preseptal and Orbital Cellulitispmc.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.