Özet
Preseptal selülit, orbital septumun önündeki kapak ve yüzeyel periorbital dokuların enfeksiyöz inflamasyonudur; yüz cildi, lakrimal kese veya komşu sinüslerden yayılabilir. BT her izole kapak şişliğinde gerekli değildir; muayene sınırlıysa ya da orbital yayılım kuşkusu varsa kontrastlı inceleme hastalığın anatomik sınırını ve olası koleksiyonu gösterir. Tanısal ayrımın merkezi, değişikliğin septum önünde kalması ve glob çevresi orbital dokuların etkilenmemesidir. Postseptal ilerleme gözden kaçarsa görmeyi tehdit eden orbital enfeksiyon ve kafa içi yayılımın tanınması gecikebilir.
Faz ve pencere
- Kontrastlı tanısal
- Kontrastlı BT’de etkilenen kapakta yumuşak doku kalınlaşması ve ödem septumun önünde izlenir; postseptal orbital yağda infiltrasyon yoktur. Kapak yumuşak dokusu içinde çevresi kalın kontrastlanan sıvı koleksiyonu preseptal apseyi düşündürür.
Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).
BT bulguları
- Kapak kalınlaşması — palpebral cilt ve cilt altı dokularda hacim artışı.
- Preseptal retikülasyon — göz kapağı ile ön periorbital yağda çizgisel bulanıklık ve ödem.
- Kapak yumuşak dokusunda kontrastlanma — kalınlaşmış preseptal dokuda düzensiz, yamalı kontrastlanma.
- Septum önüyle sınırlı dağılım — inflamatuvar değişiklikler orbital kenardan kapağa uzanan septumun önünde kalır.
- Orbital içeriğin korunması — intrakonal ve ekstrakonal yağda inflamatuvar bulanıklık, ekstraoküler kas şişliği veya glob itilmesi görülmez.
- Preseptal apse (komplikasyon) — kapak yumuşak dokusu içinde sıvı koleksiyonu ve kontrastlanan çevresel duvar.
- Olası komşu kaynak/bulgu — kapak çevresi cilt enfeksiyonu veya komşu sinüzit kaynak olabilir; etmoid sinüs opasifikasyonu preseptal apseye eşlik edebilir.
Ölçütler ve sınıflamalar
- Klasik Chandler sınıflaması
- Klasik şemada Grup I preseptal selülit; Grup II orbital selülit; Grup III subperiostal apse; Grup IV intraorbital apse; Grup V kavernöz sinüs trombozudur. Bu konu septum önünde sınırlı klasik Grup I enfeksiyonunu ele alır.
Normalde
Normal karşılaştırmada postseptal yağ ve diğer orbital yapılar olağan görünür; preseptal selülitte kapak yumuşak dokusu kalınlaşıp infiltre olabilir. Medial kantusta lakrimal kese merkezli şişlik ve çevresel kontrastlanma dakriyosistit lehinedir.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin normal bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0849; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- Orbital selülit
- septumun arkasında orbital yağ çizgilenmesi, kas tutulumu veya globda öne yer değiştirme eşlik eder.
- Preseptal apse
- diffüz kapak ödeminden farklı olarak, merkezinde sıvı bulunan ve çevresi kontrastlanan duvarlı bir koleksiyon görülür.
- Dakriyosistit
- büyümüş ve inflamatuvar lakrimal kese medial kantusta yerleşir; kapağa yayılan preseptal inflamasyon eşlik edebilir.
- Alerjik konjonktivit/ödem
- genellikle iki taraflı kaşıntı ve sulanma eşlik eder; çevre cilt rengi enfeksiyöz selülitten farklı olabilir.
- Travmatik kapak hematomu
- travma sonrası kapakta yumuşak doku şişliği ve ekimoz görülebilir; orbital içeriğin etkilenip etkilenmediği ayrıca incelenir.
Tuzaklar
- Preseptal/postseptal ayrımı orbital septuma göre yapılır; ardışık aksiyel ve koronal kesitlerde değişikliğin kapak dokusunda mı yoksa septum gerisindeki orbitada mı olduğunu izleyin.
- Sinüs opasifikasyonu komşu enfeksiyon odağını gösterebilir; orbital yayılımı belirlemek için septum gerisindeki yağ dokusunu ayrıca inceleyin.
- Medial kantus çevresindeki sınırlı koleksiyon kapak apsesi gibi görünebilir; merkezinin lakrimal kese ile devamlılığını kontrol ederek dakriyosistitten ayırın.
Kendini dene
Kapak şişliği olan hastanın kontrastlı BT'sinde inflamasyon septum önünde; glob konumu ve orbitanın iç yağı olağan. Tanı hangisidir?
Cevabı göster
Preseptal selülit. Ödemin kapak ve septum önü yumuşak dokularında sınırlı olması, orbital içeriğin olağan kalmasıyla birlikte preseptal selüliti destekler. Orbital selülitte orbital yağda bulanıklaşma görülür; tiroid orbitopatisinde genellikle iki taraflı fusiform ekstraoküler kas büyümesi, kavernöz sinüs trombozunda ise sinüs içinde dolum defekti beklenir.
Medial kantusta şişliği olan hastanın BT’sinde lakrimal kese merkezli, çevresi kontrastlanan bir koleksiyon görülüyor. En olası tanı nedir?
Cevabı göster
Dakriyosistit. Medial kantusta lakrimal kese merkezli koleksiyon ve çevresel kontrastlanma dakriyosistiti düşündürür; komşu preseptal inflamasyon eşlik edebilir. Preseptal apse kapak yumuşak dokusunda ve septum önünde, orbital apse ise septum gerisindeki orbital içerikte yerleşir.
İlgili konular
Kaynaklar
Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 21 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).
- Imaging findings of the orbital and intracranial complications of acute bacterial rhinosinusitislink.springer.com
- Spectrum of Orbital Cellulitis on Magnetic Resonance Imagingcureus.com
- Preseptal and orbital cellulitis: how to identify and treat these conditions – and save livescehjournal.org
- ESR Essentials: acute infections of the head and neck—practice recommendations by the European Society of Head and Neck Radiologylink.springer.com
- CT and MR imaging of orbital inflammationlink.springer.com
- Nontraumatic Orbital Conditions: Diagnosis with CT and MR Imaging in the Emergent Settingpubs.rsna.org
- Periorbital and Orbital Cellulitis in Pediatric Emergency Medicine: Diagnostic Challenges and Evidence-Based Guidancelink.springer.com
- onlinelibrary.wiley.comonlinelibrary.wiley.com
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.