Sfenoid sinüs pnömatizasyon varyantı

Özet

Sfenoid sinüsün sella turcica, klivus ve sfenoid kanatlara doğru havalanma derecesi kişiler arasında ve iki taraf arasında değişir. Transsfenoidal veya endoskopik endonazal girişimlerde optik sinir ve internal karotid arterin sinüs lümenine protrüzyonu ile üzerlerindeki kemik örtüsünün kalınlığı veya bütünlüğü, komplikasyon riski açısından kritik öneme sahiptir. Kontrastsız, ince kesitli sinüs BT'si havalanma sınırlarını ve kemik kanallarını haritalar. Bu ilişkilerin gözden kaçması cerrahi sırasında optik sinir veya arter yaralanması riskini artırabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

İnce kesit sinüs BT’sinin kemik algoritmalı aksiyel, koronal ve sagittal rekonstrüksiyonlarında havalanmanın sella turcica ve dorsum sellae ile ilişkisini; optik ve karotid kanalların sinüs lümenine protrüzyonunu, kemik örtüsünü ve septum tutunmalarını değerlendirin.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Konkal tipte sinüs havalanması yok denecek kadar azdır; sella önünde kalın kemik bulunur.
• Presellar tipte hava, sella turcica'nın ön duvarı hizasını aşmaz.
• Sellar incomplete tipte pnömatizasyon sella ön duvarı ve tabanını içerir; sellar complete tipte sella ötesine uzanır.
• Postsellar tipte hava, dorsum sellae'nin ötesine uzanır ve kaudal yönde baziler okiput/klovus bölgesine doğru ilerler.
• Lateral reses, sfenoidin büyük kanadı veya pterigoid çıkıntı boyunca uzanabilir.
• Optik kanal ya da karotid kanal sinüs duvarında kemik kabarıklığı oluşturabilir; örtücü korteks kesintiliyse dehisans vardır.
• İntersinüs septum orta hattan sapabilir veya nörovasküler kanal çıkıntısına tutunabilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Güldner sagittal pnömatizasyon sınıflaması

Sagittal sınıflamada presellar pnömatizasyon ön sella duvarına ulaşır ancak onu geçmez; sellar incomplete tip sella ön duvarı ve tabanını içerir, sellar complete tip sella ötesine uzanır. Sfenoid sinüs pnömatizasyonu için birden çok morfolojik sınıflama tanımlanmıştır.

Normalde

Sfenoid sinüs havalanması kişiden kişiye değişir ve tek başına hastalık değildir. Sagittal kesitte hava sınırını sella ve dorsumla, çok düzlemli kemik görüntülerinde optik/karotid kanal konturlarını karşılaştırın; kanal üzerindeki korteks çok ince olabilir veya dehisans gösterebilir, bu nedenle tek kesitte devamlı kabul etmeyin.

Ayırıcı tanı

Onodi hücresi

posterior etmoid kökenli hava hücresi sfenoid sinüsün superolateralinde uzanır ve optik kanala komşu olabilir.

Sfenoid sinüzit

hava yerine mukozal kalınlaşma veya sıvı/yumuşak doku opasifikasyonu vardır.

Sfenoid sinüs mukoseli

sinüs genişlemesiyle birlikte düzgün kemik incelmesi ve ekspansiyon görülür.

Klivus pnömatizasyonu

sfenoid sinüsten devam eden hava hücresi klivus kemik iliği alanı içinde izlenir.

Tuzaklar

• İntersinüs septumunu orta hatta varsayma; posterior tutunma noktasını damar kanalıyla ilişkisi bakımından ayrıca izle.
• Optik kanal üzerindeki ince korteksi parsiyel hacim nedeniyle kaybolmuş sanabilirsin; komşu aksiyel ve koronal kesitlerle doğrula.
• Sfenoid sinüsün arrested pnömatizasyon varyantı destrüksiyon veya ekspansiyon göstermez; bu bulgular yoksa varyantı hastalıkla karıştırmayın.

Kendini dene

1. Sfenoid sinüs BT'sinin sagittal kesitinde hava, sella turcica'nın ön duvarının dikey düzlemine ulaşır ancak onu geçmez. Bu pnömatizasyon tipi hangisidir?

   • Konkal
   • Presellar
   • Sellar
   • Postsellar
   Cevabı göster

   Presellar. Presellar tipte pnömatizasyon sella'nın ön duvarı hizasını aşmaz. Sellar tipte hava ön duvarı ve tabanı içererek ötesine uzanır; konkal tipte ise havalanma çok azdır.

2. Sfenoid sinüsün lateral duvarında optik kanal lümen içine bombeleşiyor; çok düzlemli ince kesitlerde kanal üzerindeki kortikal örtünün gerçekten kayıp olduğu doğrulanıyor. En uygun bulgu hangisidir?

   • Optik kanal dehisansı
   • Onodi hücresi
   • Sfenoid mukoseli
   • Klivus kırığı
   Cevabı göster

   Optik kanal dehisansı. Optik kanalın sinüs lümenine protrüzyonuna eşlik eden gerçek kortikal örtü kaybı optik kanal dehisansıdır. Onodi hücresi ayrı bir posterior etmoid hava hücresidir; yalnızca kanala yakınlık dehisans anlamına gelmez.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 37 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 5 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Pneumolacrimia: A Proposed Terminology and Classification System for Nasolacrimal Drainage System Aeration on Computed Tomographypmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Morphological and Epidemiological Analysis of the Sphenoid Sinus Based on Computed Tomography and Magnetic Resonance Imaging: A Narrative Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Anatomical Blueprint of the Sphenoid Sinus in Saudis: A Radiological Observational Perspectivepmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Morphological Variability of Sphenoid Sinus Pneumatization and Its Impact on Adjacent Neurovascular Structurespmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Bilateral suspended optic nerve within the sphenoid sinus: a rare case report of a critical anatomical variantpmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. The Preoperative Sinus CT: Avoiding a "CLOSE" Call with Surgical Complications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Anatomographic Variants of Sphenoid Sinus in Ethiopian Population.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Racial, Ethnic, and Gender Variations in Sinonasal Anatomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Ethnic Variation of Sinonasal Anatomy on CT Scan and Volumetric Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Volumetric assessment of sphenoid sinuses through segmentation on CT scan.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Sphenoid Sinus: Pneumatization and Septation Patterns in a Hispanic Population.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. The Analysis of Computed Tomography of Paranasal Sinuses in Nasal Septal Deviation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Arrested Pneumatization of the Sphenoid Sinus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. The effect of frontal sinus pneumatization on anatomic variants of paranasal sinuses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Transsphenoidal Approach in Endoscopic Endonasal Surgery for Skull Base Lesions: What Radiologists and Surgeons Need to Know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Sphenoid sinus pneumatization: the good, the bad, and the beautiful.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Can Volumetric and Morphological Variants of Sphenoid Sinuses Influence Sinuses Opacification?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Spontaneous skull base meningoencephaloceles and cerebrospinal fluid fistulas.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Arrested Pneumatization of the Sphenoid Sinus in the Skull Base.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Sphenoid Sinus Pneumatization and Its Association with Internal Carotid Artery Protrusion and Dehiscence: A CBCT Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Anatomical determinants of sphenoid sinus volume: insights from a meta-analysis of observational studies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Sexual Dimorphism and Inter-Century Variability in Sella Turcica and Sphenoid Sinus Pneumatization: A Computed Tomography Study of the Romanian Population.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Morphological and Epidemiological Analysis of the Sphenoid Sinus Based on Computed Tomography and Magnetic Resonance Imaging: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Sphenoid sinus pneumatization types, extensions and adjacent neurovascular structures: a systematic review with meta-analysis and meta-regression.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Neuroendoscopic single-nostril nasoseptal approach for tuberculum sellae meningiomas: technical description and preliminary clinical experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Primary Extracranial Meningioma of the Sphenoid Bone Without Dural Attachment Presenting With Multicompartmental Extension: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Application of 3D Slicer-based three-dimensional visual surgical planning in endoscopic optic canal decompression surgery: a prospective randomised controlled study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Anatomical variations of lamina papyracea, internal carotid artery, and optic canal dehiscence and protrusion: a computed tomography retrospective cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Anatomical Blueprint of the Sphenoid Sinus in Saudis: A Radiological Observational Perspective.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Clinician-Guided Deep Learning Segmentation of Skull Base Pneumatization on Computed Tomography Using 3D Slicer and MONAI Label.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Deep Learning for Automated Prediction of Sphenoid Sinus Pneumatization in Computed Tomographypubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. A Novel International Endoscopic Sphenoid Surgery Classification (IESSC): A Delphi Consensus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Transposition of temporoparietal fascia flap through lateral orbital window for anterior skull base reconstruction: A cadaveric feasibility study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Endoscopic nasopharyngectomy for recurrent or persistent nasopharyngeal carcinoma: a 10-year outcome from a tertiary centre in Hong Kong.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Pneumolacrimia: A Proposed Terminology and Classification System for Nasolacrimal Drainage System Aeration on Computed Tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Three-Dimensional Volumetric Evaluation of the Sella Turcica and Sphenoid Sinus in Individuals with Unilateral Palatally Impacted Maxillary Canines Using CBCT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Risky anatomical variations of sphenoid sinus and surrounding structures in endoscopic sinus surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Association of sphenoid sinus pneumatization patterns, Onodi cells, and rostrum pneumatization with natural ostium location: A cross-sectional CT study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Ballistic head and neck injuries: management rationale and outcomes in a case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Sphenoid sinus osteitis after endoscopic transsphenoidal surgery: a bone-centered postoperative entity.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Small ethmoid mucocele with intracranial extension associated with fibrous dysplasia: A rare case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Clinical and Radiological Predictors of Invasive Fungal Sinusitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Incidentally discovered asymptomatic extrasinusal mucocele of the sphenoid greater wing: A case report and review of differential diagnoses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Persistent presumed allergic fungal rhinosinusitis during tezepelumab therapy with improvement after revision surgery: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Morphological Variability of Sphenoid Sinus Pneumatization and Its Impact on Adjacent Neurovascular Structures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Sphenoid Sinus and Related Neurovascular Structures-Anatomical Relations and Variations on Radiology-A Retrospective Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Endoscopic endonasal technique: treatment of paranasal and anterior skull base malignancies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Surgical Measures Improving Functional Limitations of the Masticatory System, Aesthetic Deficits, and Skeletal Malformations in Neurofibromatosis Type 1-associated Hemifacial Diffuse Plexiform Neurofibroma Complicated by Rapidly Growing Midfacial Peripheral Nerve Sheath Tumor.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Photon-Counting CT in the Head and Neck: Current Applications and Future Prospects.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. Rhinosinusitis: Evidence and experience - 2024.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Sphenoid sinus hyperpneumatization: anatomical variants, molecular blueprints, and AI-augmented roadmaps for skull base surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. Imaging of Skull Base Tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. Beyond aesthetics: A case report of pneumosinus dilatans frontalis presenting with headache.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. Development and preliminary validation of a multidisciplinary 3D‑printed skull base model for endoscopic endonasal surgical training.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
55. Prevalence of Sigmoid Sinus Dehiscence and Diverticulum among Adults with Skull Base Cephaloceles.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
56. Comprehensive review on rhino-neurosurgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
57. Sphenoid Sinus Pneumatization, Septation, and the Internal Carotid Artery: A Computed Tomography Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
58. Pneumatization Patterns of the Petrous Apex and Lateral Sphenoid Recess.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
59. Critical infections in the head and neck: A pictorial review of acute presentations and complications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
60. CT-Based Evaluation of Sphenoid Sinus Type and Sella Turcica-Related Quantitative Parameters for Endoscopic Endonasal Transsphenoidal Approach Planning in Pediatric Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
61. Determinants of sphenoid sinus ostium localization: implications for safer endoscopic sinus surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
62. Sphenoid Sinus Pneumatization Types and Correlation with Adjacent Neurovascular Structures Using Cone-Beam Computed Tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
63. Surgical-related Morphological Characteristics of Sphenoid Sinuses: A Comprehensive CT-Based Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.