Koalesan mastoidit

Özet

Koalesan mastoidit, akut otomastoid enfeksiyonda mastoid hava hücreleri arasındaki kemik septaların enfeksiyona bağlı rezorpsiyonla yıkılıp komşu hücrelerin birleşmesidir. İnce kesit, çok düzlemli BT'de kemik algoritması septa ve korteks yıkımını gösterir; komplikasyon kuşkusunda intravenöz kontrastlı BT yumuşak doku yayılımını ve koleksiyonları değerlendirir. Mastoid hücre opasifikasyonu akut orta kulak enfeksiyonunda sık görülür ve tek başına koalesans tanısı koydurmaz; septa ve/veya korteks yıkımı aranmalıdır. Dışa yayılım postauriküler subperiostal apseye; tegmen veya sigmoid plak üzerinden kafa içine yayılım ise epidural koleksiyon, venöz sinüs trombozu ya da beyin içi enfeksiyona yol açabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız ince kesit BT tanısal

Aksiyel ve koronal kemik algoritmalı rekonstrüksiyonlarda mastoid hücre opasifikasyonunun yanı sıra hücreler arası septaların gerçekten yıkılıp yıkılmadığı, sigmoid plak ve lateral korteks erozyonu değerlendirilir. Opasifikasyon tek başına koalesans tanısı koydurmaz.

Komplikasyon kuşkusunda kontrastlı BT veya MR tanısal

Kontrastlı BT subperiostal ya da epidural koleksiyon ve komşu yumuşak doku yayılımını gösterebilir. MR intrakraniyal enfeksiyon yayılımını ve pürülan içeriği daha iyi karakterize etmeye yardımcı olur; sigmoid sinüs trombozu kuşkusunda MR venografiyle sinüs lümeni ayrıca değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Mastoid hücre opasifikasyonu — hava içeriğinin yumuşak doku yoğunluğundaki içerikle yer değiştirmesi; tek başına septa/korteks yıkımı veya koalesans göstermez.
• Hücreler arası septa kaybı — normal hücreleri ayıran kemik çizgilerin rezorpsiyonu ve komşu hücrelerin birleşmesi.
• Sigmoid plak erozyonu — sigmoid sinüs önündeki kortikal levhada düzensizlik veya fokal defekt; koalesan hastalık için anlamlı bulgudur.
• Lateral mastoid korteks destrüksiyonu — dış kemik duvarında kesinti; postauriküler ekstratemporal yayılım yolu olabilir.
• Tegmen tympani/mastoideum defekti — orta kafa çukuru tabanındaki kemik incelmesi veya kesintisi.
• Postauriküler yumuşak doku inflamasyonu — mastoid korteks dışına yayılımda ödem, yağ planı çizgilenmesi ve koleksiyon eşlik edebilir.
• Ekstraaksiyel ya da venöz sinüs komplikasyonu — sigmoid sinüs çevresinde koleksiyon, sinüs lümeninde trombüs şüphesi veya komşu epidural hastalık.

Normalde

Mastoid hava hücreleri kemik septalarla ayrılır; dış korteks, sigmoid plak ve tegmen normalde devamlıdır. Opasifikasyon asimetrisi tek başına kemik yıkımı değildir; septa ve korteks kaybı ile sigmoid plakta fokal erozyonu değerlendirin.

Ayırıcı tanı

Nonkoalesan akut otomastoidit

mastoid hücreler opaklaşır ancak septalar ve korteks seçilebilir.

Kolesteatom

epitympanum/aditus odaklı yumuşak doku scutum veya ossiküler kemik erozyonuyla birliktedir.

Kronik sklerozan mastoidit

sklerotik, az gelişmiş ve az havalı hücreler kronik değişikliği destekler; akut destrüksiyon şart değildir.

Langerhans hücreli histiositoz veya rabdomiyosarkom

önemli görüntüleme ayırıcılarıdır; klinik daha az akut olabilir ve görüntüleme paternleri farklıdır.

Travmatik mastoid kırığı

keskin lineer fraktür hattı ve travma bağlamı, düzensiz osteitik septa kaybından ayrılır.

Tuzaklar

• Opasifiye mastoid hava hücrelerini kemik penceresinde tek başına koalesan saymayın; septa erozyonu gösterilmelidir.
• Mastoid hücrelerinin boyutu ve dizilimi değişkendir; opasifikasyon asimetrisini, araknoid granülasyonlara bağlı kortikal çentikleri veya retrosigmoid aksesuar emissary venöz kanalları kemik erozyonu olarak yorumlamayın.
• Sigmoid plak defekti ya da tegmen erozyonu görülürse yalnız mastoid kaviteyi raporlayıp durmayın; venöz sinüs ve intrakraniyal uzanımı da inceleyin.

Kendini dene

1. Akut otomastoidit kuşkusuyla çekilen BT'de mastoid septalarda yıkım ve sigmoid plakta fokal erozyon görülüyor. En olası tanı hangisidir?

   • Koalesan mastoidit
   • Efüzyonlu otit
   • Kolesteatom
   • Hemotimpanum
   Cevabı göster

   Koalesan mastoidit. Mastoid septaların ve sigmoid plak korteksinin erozyonu koalesan mastoiditi destekleyen doğrudan kemik bulgularıdır. Yalnız hücre opasifikasyonu özgül değildir; efüzyon septaları korur, kolesteatom daha çok epitympanum ve kemikçikleri etkiler.

2. Koalesan ve nonkoalesan akut mastoiditi ayırt etmede en özgül doğrudan BT bulgusu hangisidir?

   • Sigmoid plak erozyonu
   • Orta kulak sıvısı
   • Timpanik membran kalınlığı
   • Dış kulak yolu ödemi
   Cevabı göster

   Sigmoid plak erozyonu. Sigmoid plak erozyonu, akut koalesan ve nonkoalesan mastoidit ayrımında en özgül BT bulgusu olarak tanımlanmıştır. Septa ve korteks yıkımı da koalesansı destekler; opasifikasyon tek başına yeterli değildir.

İlgili konular

• Mastoid subperiostal apse

Kaynaklar

Bu sayfadaki 38 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 15 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. ESR Essentials: acute infections of the head and neck—practice recommendations by the European Society of Head and Neck Radiologylink.springer.com
2. Advanced imaging of head and neck infectionsonlinelibrary.wiley.com
3. Imaging Review of the Temporal Bone: Part I. Anatomy and Inflammatory and Neoplastic Processespubs.rsna.org
4. Nontraumatic Pediatric Head and Neck Emergencies: Resource for On-Call Radiologistspubs.rsna.org
5. Temporal Bone Trauma: Typical CT and MRI Appearances and Important Points for Evaluationpubs.rsna.org
6. The preoperative temporal bone CT: a mnemonic for reducing surgical riskfrontiersin.org
7. Mastoidit Nedir? – Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Vakfıtkbbv.org.tr

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.