Özet
Mastoid subperiostal apse, otomastoid enfeksiyonun mastoid korteksi ile periost arasına yayılıp koleksiyon oluşturmasıdır; postauriküler şişlik ve aurikulanın yer değiştirmesiyle görülebilir. Komplike enfeksiyonda ince kesit intravenöz kontrastlı BT, kemik ve yumuşak doku algoritmalı çok düzlemli rekonstrüksiyonlarla mastoid kemik defektini, koleksiyonu ve komşu yumuşak doku yayılımını değerlendirir. Mastoid hücre opasifikasyonu tek başına subperiostal apseyi göstermez; koleksiyonun periost altındaki yeri ve olası kemik geçişi araştırılmalıdır. Apse ve eşlik eden koalesans gözden kaçarsa hastalığın gerçek yayılımı ve olası intrakraniyal komplikasyonlar eksik kalabilir.
Faz ve pencere
- İnce kesit intravenöz kontrastlı BT tanısal
- Kemik ve yumuşak doku algoritmalı çok düzlemli rekonstrüksiyonlarda mastoid septalar, lateral korteks, sigmoid plak ve tegmen boyunca erozyon veya dehisans aranır; periauriküler sıvı dansitesi tek başına apseyi kesinleştirmez, düşük atenüasyonlu merkez ve çevresel kontrastlanma apseyi destekler, ancak BT flegmon ile drene edilebilir apseyi her zaman ayıramayabilir.
- İntrakraniyal komplikasyon kuşkusunda kontrastlı MR tanısal
- MR yumuşak doku ve intrakraniyal yayılımı daha iyi karakterize edebilir; difüzyon bulguları pürülan koleksiyonu destekler; venöz sinüs trombozu kuşkusunda MR venografi eklenebilir.
Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).
BT bulguları
- Postauriküler subperiostal koleksiyon — mastoid dış korteksi ile elevasyon gösteren periost arasındaki sıvı birikimi; kontrastlı BT'de düşük atenüasyonlu merkez ve çevresel kontrastlanma gösterebilir.
- Mastoid dış korteks defekti — fokal erozyon veya önceden var olan dehisans enfeksiyon geçişini gösterebilir; görünür kemik defekti olmaması apsenin bulunmadığını tek başına kanıtlamaz.
- Mastoid septa kaybı — eşlik eden koalesan mastoidit lehine hücre arası kemik yıkımı.
- Retroauriküler yağ planı inflamasyonu — koleksiyon çevresinde yağ dokuda çizgilenme ve yumuşak doku kalınlaşması.
- Aurikulanın öne ve aşağı itilimi — belirgin postauriküler koleksiyonla birlikte görülebilen klinik/görüntüleme bulgusu.
- Koleksiyonun yayılım sınırı — postauriküler yumuşak dokudan mastoid ucu çevresine veya sternokleidomastoid kasın (SCM) derin planlarına uzanım değerlendirilir.
- İntrakraniyal komşuluk — sigmoid plak veya tegmen defekti varsa epidural koleksiyon ve sigmoid sinüs komplikasyonu ayrıca aranır.
Normalde
Normal mastoid dış korteksi kesintisizdir ve üzerindeki retroauriküler yağ dokusu homojen, koleksiyonsuz görünür; mastoid hava hücreleri ayrı septalarla havalıdır. Karşı tarafla kortikal konturu ve periauriküler yumuşak doku kalınlığını kıyaslayın; şüpheli koleksiyonun periost altındaki yerini, merkezî atenüasyonunu ve kontrast sonrası çevresel kontrastlanmasını değerlendirin.
Ayırıcı tanı
- Bezold apsesi
- mastoid ucunun digastrik oluk komşuluğundaki kemik defekti üzerinden enfeksiyonun sternokleidomastoid kasın (SCM) derinine ve derin boyun planlarına uzanmasıdır; yüzeyel postauriküler periost koleksiyonu değildir.
- Postauriküler selülit/flegmon
- yağ planlarında ödem, çizgilenme ve kontrastlanma görülebilir; düşük atenüasyonlu merkez ve çevresel kontrastlanma apseyi desteklese de BT ayrımı her zaman kesin yapamaz.
- Basit mastoid efüzyonu
- mastoid hava hücreleri opaklaşabilir, ancak mastoid dış korteksi ile periost arasında ekstratemporal koleksiyon bulunmaz.
Tuzaklar
- Postauriküler yumuşak doku şişliğini apse saymadan önce düşük atenüasyonlu merkez ve çevresel kontrastlanma arayın; BT flegmon ile drene edilebilir apseyi her zaman ayıramaz.
- Küçük kortikal dehisans ince kesit kemik penceresinde daha iyi seçilir; yalnız kalın kesit kontrastlı boyun görüntülerine dayanmayın.
- Koleksiyon mastoid ucunun altına ve sternokleidomastoid kasın derinine ilerliyorsa bunu yüzeyel subperiostal apseyle sınırlamayın; Bezold uzanımını değerlendirin.
- Eşlik eden sigmoid plak veya tegmen yıkımında intrakraniyal yayılımı değerlendirin.
Kendini dene
Ateş ve postauriküler fluktuasyonda kontrastlı BT, mastoid korteksi dışında kenarı kontrastlanan sıvı gösteriyor. Tanı nedir?
Cevabı göster
Subperiostal mastoid apse. Mastoid korteks ile periost arasındaki koleksiyon ve çevresel kontrastlanma subperiostal apseyi destekler. Selülit/flegmonda ödem ve yağ çizgilenmesi görülür, ancak BT apseyi her zaman ayıramaz; Bezold apsesi mastoid ucundan sternokleidomastoid kasın derinine, basit efüzyon ise mastoid hücrelerine sınırlıdır.
Mastoiditli hastada koleksiyon mastoid ucundan aşağı, sternokleidomastoid kasın derinine uzanıyor. Hangi komplikasyon tanımı daha uygundur?
Cevabı göster
Bezold apsesi. Mastoid uç korteksinden derin boyun ve sternokleidomastoid kasın derinine yayılım Bezold apsesi için tipiktir. Subperiostal apse mastoid dış yüzündeki periost altında yerleşir; diğer seçenekler bu kemik kaynaklı derin uzanımı açıklamaz.
İlgili konular
Kaynaklar
Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 25 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).
- ESR Essentials: acute infections of the head and neck—practice recommendations by the European Society of Head and Neck Radiologylink.springer.com
- Nontraumatic Pediatric Head and Neck Emergencies: Resource for On-Call Radiologistspubs.rsna.org
- The Significance of Subperiosteal Abscess Volume in Acute Mastoiditispmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging Review of the Temporal Bone: Part I. Anatomy and Inflammatory and Neoplastic Processespubs.rsna.org
- Mastoidit Nedir? – Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Vakfıtkbbv.org.tr
- The preoperative temporal bone CT: a mnemonic for reducing surgical riskfrontiersin.org
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.