Klinik Atölye

Temporal kemik · Patoloji · Yüksek öncelik

Tegmen meningoensefaloseli

Tegmen meningoencephalocele

Tegmen meningoensefaloseli: yayımlanmış olgu görüntüsü, aksiyel kesit

4 adım

Görüntü: Gupta P, Chadaram S, Sharma V ve ark., “Skull base defects: outcomes and reconstruction from a tertiary center in India.”, 2025, Fig. 5. PMC12775843 · doi:10.7181/acfs.2025.0036 · CC BY-NC 4.0. Değişiklik: yeniden boyutlandırıldı.

Özet

Tekrarlayan orta kulak/mastoid efüzyonu, berrak otore, geçirilmiş cerrahi veya spontan kafa tabanı kaçağı şüphesinde tegmen meningoensefaloseli akla gelir. İnce kesit kontrastsız temporal kemik BT, tegmen tympani ya da tegmen mastoideumda kemik açıklığını ve opasitenin defekte komşuluğunu gösterir; yumuşak doku içeriğinin beyin ve meninksle devamlılığını doğrulamak için MR gerekir. Defektin atlanması BOS kaçağının kaynağını veya intrakraniyal uzanımı belirsiz bırakır. Orta kulak opasitesini doğrudan ensefalosel saymak ise kolesteatom ya da efüzyonun yanlış adlandırılmasına neden olur.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal
Tegmen boyunca kemik korteksinde fokal kesinti ve hemen altındaki orta kulak/mastoid boşlukta yumuşak doku dansiteli içerik aranır; bu seri kemik defektini haritalar ancak opasite tek başına ensefalosel tanısını doğrulamaz. İntrakraniyal doku devamlılığı şüphesinde MR gerekir; kontrastlı BT yumuşak doku kontrastlanmasını gösterebilse de bu devamlılığı tek başına kanıtlamaz.
Kemik algoritması tanısal
Aksiyel ve özellikle koronal ince kesit reformasyonlarda tegmen tympani ile tegmen mastoideumun ince kemik çatısı izlenir; tek kesitteki yalancı açıklık komşu planlarda doğrulanmalıdır.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40), Beyin (G 80 / M 40).

BT bulguları

  • Tegmen defekti — orta kafa çukuru tabanında, orta kulak tavanı veya mastoid çatısında fokal kemik süreksizliği.
  • Defekti izleyen opasite — yumuşak doku materyali tegmen açıklığından timpanik kaviteye veya mastoid antruma doğru uzanır.
  • İntrakraniyal devamlılık şüphesi — opasite ile temporal lob tabanı arasında aynı düzlemde doku köprüsü izlenebilir; BT’de kesin doku karakterizasyonu sınırlıdır.
  • Tegmen incelmesi ve düzensizliği — uzun süreli basınç, geçirilmiş cerrahi veya kronik otomastoid hastalıkla ilişkili olabilecek eşlikçi kemik değişikliği.
  • Mastoid ve orta kulak sıvısı — defekt altındaki hava hücreleri veya kavite yumuşak doku/sıvı ile doludur; tek başına BOS kaynağını kanıtlamaz.
  • Komşu temporal lob konturu — herniasyon şüphesinde beyin yüzeyinin defekte doğru uzanımı ve çevre ekstraaksiyel alan değerlendirilir.
  • Eşlik eden pnömosefali veya kemik erozyonu — kafa içi iletişim, enfeksiyon ya da ek kronik kulak hastalığı açısından ayrıca aranır.

Normalde

Normal koronal temporal kemik BT'sinde tegmen tympani orta kulak tavanını, tegmen mastoideum ise mastoid hücrelerin üst sınırını kesintisiz ince bir kortikal çizgiyle örter; üzerlerinde temporal lob tabanı yer alır. Aynı tarafı karşı tarafla ve komşu koronal kesitlerle kıyaslayarak fokal açıklığın gerçek olup olmadığını, altında opasite bulunup bulunmadığını ve beyin konturunun defekte uzanıp uzanmadığını belirleyin.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0103; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Kolesteatom
orta kulakta yumuşak doku opasitesine ek olarak scutum köşesi veya kemikçik erozyonu yapar.
Orta kulak/mastider efüzyonu
orta kulak ve mastider hava boşluklarını yumuşak doku dansitesiyle opaklaştırır.
Granülasyon dokusu
kronik inflamasyonlu kulakta yumuşak doku oluşturur; BT dansitesiyle ensefaloselden güvenilir ayrım yapılamaz.
Tegmen travmatik kırığı
keskin lineer kırık hattı ve başka travma bulguları eşlik edebilir; kronik, düzgün kenarlı defekt izlenimi vermez.
İzole meningosel
nadir görülür; BT ve cerrahi deneyimler çoğunlukla beyin parankimi herniasyonunun eşlik ettiğini gösterir.

Tuzaklar

  • Tegmen tympani aksiyel düzleme paralel uzandığından küçük açıklık aksiyel seride kaybolabilir; koronal reformasyonu mutlaka gözden geçirin.
  • Orta kulak opasitesiyle tegmen defekti birlikteliği meningoensefalosel için şüphelidir ama tanı koydurmaz; beyin ve BOS devamlılığını MR ile doğrulayın.
  • İnce tegmen kemik korteksi kısmi hacim nedeniyle kesintili görünebilir; defekti ardışık kesitlerde ve dik düzlemde teyit etmeden raporlamayın.

Kendini dene

  1. Kronik berrak otoreli hastada tegmen açıklığı altındaki orta kulak opasitesi BT'de seçiliyor. İçeriğin beyinle devamlılığını en iyi ne doğrular?

    Cevabı göster

    MR'da doku ve BOS devamlılığı. MR, beyin parankimi ve BOS'un defektten orta kulağa uzanımını gösterir. Yumuşak doku dansitesi BT'de özgül değildir; kemikçik aralığı ve mastoid septalar bu devamlılığı kanıtlamaz.

  2. Aksiyel temporal kemik BT'de tegmen hattı kuşkulu ancak seçilemiyor. Hangi düzlem özellikle eklenmelidir?

    Cevabı göster

    Koronal reformasyon. Tegmen aksiyel düzleme paralel seyrettiğinden küçük defektler aksiyel kesitte gözden kaçabilir; koronal plan kemik çatıyı dik açıyla gösterir. Diğer seçenekler tegmen bütünlüğünü daha iyi ortaya koymaz.

İlgili konular

Kaynaklar

Bu sayfadaki 37 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 3 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

  1. Posttraumatic iatrogenic meningoencephalocele following tympanoplasty: illustrative casepmc.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Middle Fossa Craniotomy With Hydroxyapatite Cement as a Structural Repair for Noniatrogenic Cranial Cerebrospinal Fluid Leaks: A Case Seriespmc.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Multiple Spontaneous CSF Leaks in a Patient With Turner Syndrome: A Case Studypmc.ncbi.nlm.nih.gov
  4. The preoperative temporal bone CT: a mnemonic for reducing surgical riskpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  5. Tegmen dehiscence precipitated by barotrauma in idiopathic intracranial hypertensionpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  6. Piezosurgery for the repair of middle cranial fossa meningoencephaloceles.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  7. Management of Massive Iatrogenic Temporal Lobe Meningoencephalocele and Bacterial Meningitis Following Pediatric Cochlear Implant Surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Middle Fossa Craniotomy With Hydroxyapatite Cement as a Structural Repair for Noniatrogenic Cranial Cerebrospinal Fluid Leaks: A Case Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Tegmen dehiscence precipitated by barotrauma in idiopathic intracranial hypertension.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  10. Exploratory operation in a patient with spontaneous temporal bone cerebrospinal fluid leaks: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  11. The preoperative temporal bone CT: a mnemonic for reducing surgical risk.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Multiple Spontaneous CSF Leaks in a Patient With Turner Syndrome: A Case Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  13. Role of the Ear in Meningitis: A Narrative Review of Neuroimaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. A retrospective study comprising 228 cases of pediatric scalp and skull lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Middle ear malformations combined with cerebrospinal fluid otorrhea: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Spontaneous Cerebrospinal Fluid Otorrhea Secondary to Tegmen Tympani Dehiscence: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. Transethmoidal encephalocele associated with granulomatosis with polyangiitis: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Sternberg's canal defect: meningitis as the initial presentation in a patient with choroid plexus cyst incidentaloma. Illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Post-Traumatic Pseudomeningocele Presenting as a Pulsatile Cyst of the External Auditory Canal.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. Comparison of different computed tomography post-processing modalities in assessment of various middle ear disorders.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Spontaneous external auditory canal cholesteatoma in a young male: Imaging findings and differential diagnoses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. Contemporary Trends in the Management of Posttraumatic Cerebrospinal Fluid Leaks.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. Beyond Tympanomastoidectomy: A Review of Less Common Postoperative Temporal Bone CT Findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. Posttraumatic iatrogenic meningoencephalocele following tympanoplasty: illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Techniques for Repairing Tegmen Defects When the Ossicles Protrude Above the Floor of the Middle Fossa.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. Sternberg canal defect and intracranial hypertension: a synergistic etiopathology in spontaneous cerebrospinal fluid rhinorrhea. Illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Extra-dural repair of symptomatic tegmen defects through mini-temporal craniotomy: Our institutional experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. A rare combination of a meningioma and an ethmoidal meningoencephalocele with osteo-dural defect: Diagnostic and therapeutic challenges.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. Key pre-operative CT parameters for cochlear implantation: a focused radiologic review with surgical relevance.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Cerebellar abscess complicating chronic suppurative otitis media: An unusual route of intracranial spread.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Rare Cause of Congenital Unilateral Facial Palsy: High-Resolution Computed Tomography (HRCT) Findings of Isolated Facial Canal Hypoplasia and Aplasia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. Objective Structured Assessment of Technical Skills in Mastoidectomy Using 3D-Printed Temporal Bones.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. More Than Meets the Ear: Incidental Cerebrospinal Fluid Leak During Myringotomy in a Child With Common Cavity Deformity.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Uncommon Nasal Mass Presentation: A Radiological Case Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. Giant Arachnoid Granulations: A Systematic Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. A Case of Pneumocephalus on Valsalva Maneuver: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  37. Delayed Post-Traumatic Temporal Bone Encephalocele With Lateral Ventricle Herniation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  38. Congenital/primary clival meningocele: A systematic review and surgical approach based on a new proposed classification.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  39. Occipital Bone Defect With Meningoencephalocele and Plexiform Neurofibroma in Neurofibromatosis-1.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  40. Skull Base CSF Leaks: Potential Underlying Pathophysiology and Evaluation of Brain MR Imaging Findings Associated with Spontaneous Intracranial Hypotension.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  41. Spontaneous Middle Cranial Fossa Cerebrospinal Fluid Leaks and Intracranial Hypertension: Systematic Review With Meta-Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  42. Brazilian Society of Otology task force - Vestibular Schwannoma ‒ evaluation and treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  43. 3D HRCT Analysis of Supratubal Recess Volume in Chronic Otitis Media: A Case-Control Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  44. Anatomical Step-by-Step Dissection of Complex Skull Base Approaches for Trainees: Surgical Anatomy of the Middle Fossa Approaches and Anterior Petrosectomy, Surgical Principles, and Illustrative Cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  45. Multimodal imaging in conductive hearing loss: Optimising CT, MRI and CTA for accurate diagnosis and management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  46. MRI features to aid the identification of lateral temporal bone cephaloceles.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  47. What's that smell? A pictorial review of the olfactory pathways and imaging assessment of the myriad pathologies that can affect them.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  48. <i>Actinomyces urogenitalis</i> and <i>Peptoniphilus asaccharolyticus</i> brain abscess in an immunocompetent patient: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  49. Successful surgical management of a complex temporal bone defect with brain contusion, meningocele, and CSF leak: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.