Santral venöz kateter ucu malpozisyonu

Özet

Santral venöz kateter ucu, kullanım amacına ve kateter tipine uygun santral venöz dolaşımda sonlanmalıdır; özellikle sol taraftan giriş ve venöz anatomik varyantlar kateterin beklenmeyen bir yola yönelmesine neden olabilir. Malpozisyon önemlidir: küçük kalibreli/düşük akımlı damara yerleşim perforasyon ve venöz tromboz riskini artırabilir; damar dışı kateter konumunda kontrast kaçağı, hematom veya plevral komplikasyon gelişebilir. BT, kateterin göğüs içindeki seyrini, ana venlerle ilişkisini ve olası damar dışı konum veya komplikasyonları kesitsel olarak gösterebilir. Fark edilmeyen malpozisyon, damar duvarı erozyonu veya perforasyonu, venöz tromboz, mediastinal ya da plevral komplikasyonlar ve tamponad gibi ciddi sonuçlarla ilişkili olabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Toraks BT'sinde kateterin göğüs içindeki seyri, brakiyosefalik ven ve SVC ile ilişkisi, azygos/interkostal dallara yönelimi, kıvrılması ve uç düzeyi izlenebilir. Kontrastsız BT'de de ekstravasküler konum gösterilebilir; kateterin damar içi/dışı ilişkisi çevre damar anatomisi ve ardışık kesitlerle değerlendirilmelidir.

Kontrastlı tanısal

Venöz opasifikasyonun yeterli olduğu kontrastlı seride opak damar lümeninin kateter ucu ile ilişkisi ve kateter çevresinde varsa kontrast kaçağı değerlendirilebilir.

Önerilen pencereler: Mediasten (G 350 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40), Akciğer (G 1500 / M -600).

BT bulguları

• Kateter ucunun üst SVC veya brakiyosefalik vende kalması, hedeflenen distal santral konuma ulaşmadığını gösterir; klinik kullanım uygunluğu kateter türü ve amacına göre yorumlanır.
• Azygos malpozisyonu — kateter, SVC'ye açıldığı bölgede azygos arkına döner ve azygos sistemi boyunca sağ paravertebral hatta uzanabilir.
• İnternal torasik veya interkostal ven yönelimi — kateter beklenen santral venöz yola katılmak yerine göğüs duvarı boyunca uzanan küçük bir venöz dalı izler.
• Sol brakiyosefalik ven içindeki ters yönelim — kateter ucu SVC'ye doğru ilerlemek yerine sol internal juguler veya subklavyen vene ya da başka bir venöz dala dönebilir.
• Kateter ucunun sağ atriyumun alt kesiminde ya da sağ ventrikülde bulunması hedefe göre aşırı ilerlemeyi düşündürür; kalp içine derin ilerleme aritmi ve damar/kalp duvarı yaralanmasıyla ilişkili olabilir.
• Ekstravasküler uç — kateter damar dışına çıkarak mediasten veya plevral boşlukta sonlanabilir; perforasyona kontrast kaçağı, hematom ya da plevral sıvı eşlik edebilir.
• Santral ven darlığı/oklüzyonu — kateterin beklenmedik kollateral yola sapmasına eşlik eden daralmış lümen ve genişlemiş göğüs duvarı venleri görülebilir.

Normalde

Normal yerleşimde kateter brakiyosefalik venlerden SVC'ye damar uzun eksenine yakın ve duvarla paralel ilerler; ucu çoğunlukla alt SVC, kavoatriyal bileşke veya kateter türüne göre üst sağ atriyum düzeyindedir. Azygos arkı SVC’nin posterioruna açılan ayrı bir venöz yapı olarak kalır; kateter ucunun bu dala dönüp dönmediğini ardışık aksiyel ve koronal kesitlerde karşılaştır.

Ayırıcı tanı

Azygos veninin normal açılımı

azygos arkı SVC'ye katılır; kateterin bu ark üzerinden azygos sistemine dönüp paravertebral hatta devam etmesi malpozisyonu destekler.

SVC varyantı veya persistan sol SVC

sol mediastinal venöz seyir koroner sinüse devam edebilir ve tek kesitte damar dışı yerleşim izlenimi verebilir; damar bağlantısını ardışık kesitlerde izle.

Pulmoner arter kateteri

sağ kalp boşluklarından pulmoner trunkus ve pulmoner arterlere ilerleyen, santral venöz kateterden farklı amaç ve seyirdeki kateterdir.

Damar dışı kılavuz tel/kateter

damar konturunu terk ederek yumuşak doku düzleminde ilerleyebilir; eşlik eden kanama veya kontrast kaçağı damar yaralanmasını destekler.

Venöz kollateral

kronik santral ven darlığı veya tıkanıklığında genişlemiş kollateraller kateterin beklenen ana damar seyrinden sapmasını açıklayabilir.

Tuzaklar

• Aksiyel tek kesitte kateter ucu damar merkezinde görünse de üst-alt kesitlerde damar duvarı dışına çıkmış olabilir; kateteri giriş noktasından ucuna kadar multiplanar izle.
• Radyografide karina veya vertebra gibi işaretler kavoatriyal bileşke düzeyini yaklaşık gösterir; BT'de bileşke ve kateter ilişkisini doğrudan anatomik sınırlarla değerlendir.
• PICC gibi kateterlerde kol pozisyonu veya hastanın hareketi uç düzeyini etkileyebilir; görüntüdeki konumu klinik yerleştirme ve takip koşullarıyla ilişkilendir.
• SVC içindeki erken venöz faz karışım artefaktı dolum defekti görünümüyle trombüsü taklit edebilir; yeterli venöz opasifikasyon ve gecikmiş fazdaki değişim gerçek dolum defektiyle ayrımına yardımcı olur.

Kendini dene

1. Sol üst ekstremiteden ilerleyen kateter SVC düzeyinde posteriora kıvrılıp paravertebral hatta uzanıyor. En olası konum?

   • Azygos veni
   • Sol pulmoner veni
   • Sağ atriyum
   • İnternal torasik arter
   Cevabı göster

   Azygos veni. SVC birleşiminde posteriora yönelip paravertebral hatta uzanan kateter azygos sistemini düşündürür. Pulmoner venler akciğerlerden kalbin sol atriyumuna döner; SVC düzeyindeki posterior dönüşü açıklamaz.

2. Toraks BT'sinde kateter ucunun beklenen santral yoldan saptığını ve yanlış bir damar içinde bulunduğunu gösteren en belirgin radyolojik bulgu hangisidir?

   • Azygos arkını izleyerek paravertebral hatta uzanması
   • Cilt altında port rezervuarının varlığı
   • Akciğer bazalında atelektazi varlığı
   • Fissürde ince çizgi benzeri opasite
   Cevabı göster

   Azygos arkını izleyerek paravertebral hatta uzanması. Santral venöz kateterin SVC yerine posteriora yönelip azygos arkını izleyerek paravertebral hatta uzanması, kateterin hedeflenen santral yoldan saptığını ve malpozisyon olduğunu gösterir. Diğer seçenekler kateterin venöz yerleşimini tanımlamaz.

Bu konunun yer aldığı turlar

• Tüpler, kateterler ve cihazların BT'de değerlendirilmesi

İlgili konular

• Kateter ilişkili venöz tromboz ve fibrin kılıfı
• Kateter perforasyonu ve kontrast ekstravazasyonu

Kaynaklar

Bu sayfadaki 37 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 21 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Association of Anaesthetists guidelines: safe vascular access 2025associationofanaesthetists-publications.onlinelibrary.wiley.com
2. Central Venous Catheter Intravascular Malpositioning: Causes, Prevention, Diagnosis, and Correctionwestjem.com
3. Complications of central venous port systems: a pictorial reviewlink.springer.com
4. Comprehensive Imaging Review of the Superior Vena Cavadoi.org
5. Comprehensive Cross-sectional Imaging of the Pulmonary Veinspubs.rsna.org
6. Catheter misplacement from an implantable central venous access port into the internal thoracic vein: a case descriptionpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. The contemporary pulmonary artery catheter. Part 1: placement and waveform analysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Intensive Care Imagingradiologykey.com
9. Rare central venous catheter malposition – an ultrasound-guided approach would be helpful: a case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Anatomical patterns and clinical outcomes of central venous catheter malpositions: A systematic review of published case reports and case seriespmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Tracking the tip: Preventing the malposition of central venous catheterspmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. Catheter malposition leading to superior vena cava perforation: A rare but serious complication of hemodialysis accesspmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. Misplacement of piccs following power-injected CT contrast media.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Diagnosis and management of secondary malposition of PICC into the azygos vein.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Malposition of the Central Venous Catheter: A Diagnostic Dilemma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Proper tip position of central venous catheter in pediatric patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. (Mis)placed central venous catheter in the left superior intercostal vein.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Complications of epicutaneo-caval catheters: Pericardial effusion and cardiac tamponade in three preterm infants.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Central venous catheters tip positioning: Insights from a retrospective analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Hemodialysis catheter insertion: is increased PO2 a sign of arterial cannulation? A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Cannulation of the superficial femoral vein at mid-thigh when catheterization of the superior vena cava system is contraindicated.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Malposition of the central venous catheter secondary to accessory hemiazygos vein variant.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. A rare cause of abdominal pain: Catheter in the middle hepatic vein.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Central venous catheterization for acute trauma resuscitation: Tip position analysis using routine emergency computed tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Management of a malpositioned central venous catheter in the accessory hemiazygos vein.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Inadvertent intra-arterial catheterisation using ultrasound guidance and endocavitary electrocardiography in a paediatric patient.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Radiologic Assessment of Malpositioned Indwelling Catheters and Medical Devices: A Retrospective Case Series With Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Long-term safety and effectiveness of the "OptEase" vena cava filter.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Rescue Procedure in a Rare Case of Iatrogenic Vertebral Artery Puncture and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Computed tomography and magnetic resonance imaging findings in congenital cardiovascular anomalies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Myval Beyond the Aortic Valve: Device-Anatomy Interaction, Procedural Strategy, and Clinical Evidence in Mitral, Tricuspid, and Pulmonary Positions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Spontaneous PICC migration after cardiac surgery: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Delayed innominate vein perforation and massive hemothorax following left-sided PICC placement: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Bedside peripherally inserted central catheter placement in trauma intensive care unit in South Korea: a comparative analysis of safety and tip positioning accuracy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Anatomical patterns and clinical outcomes of central venous catheter malpositions: A systematic review of published case reports and case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Incidental recognition of partial anomalous pulmonary venous return involving the left inferior pulmonary vein during central venous catheterization: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Persistent Left Superior Vena Cava Mimicking Central Venous Catheter Malposition After Left Internal Jugular Access: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.