Travma sonrası splenik psödoanevrizma

Özet

Künt dalak yaralanması sonrası gelişen psödoanevrizma, parankim içinde sınırlı vasküler kontrast odağı olarak izlenir. Arteriyel fazda damarlarla eş yoğunluklu kontrastlanır; sonraki fazlarda odağın büyümemesi ve kontrastın azalması içerilmiş vasküler yaralanmayı aktif ekstravazasyondan ayırmaya yardımcı olur. AAST 2018 revizyonunda dalak psödoanevrizması vasküler yaralanma ölçütüyle derece IV olarak sınıflanır. Küçük odaklar parankim kontrastlanması veya aktif ekstravazasyonla karışabileceğinden arteriyel ve portal fazlardaki boyut/kontrast davranışını birlikte değerlendirin.

Okuma sırası

1. İntrasplenik arter dalları. Arteriyel fazda dalak hilusundan üst ve alt pol segmentlerine giden dalları izleyin; parankim içindeki yuvarlak, damar yoğunluğunda keseyi bulun.
2. Psödoanevrizma boynu ve besleyici dal. Koronal veya ardışık aksiyel kesitlerde varsa kesenin bağlantısını hilustan gelen arter dalına kadar izleyin; damarın yalnız enine kesitini dışlayın.
3. Fazlar arası kese konturu. Portal veya gecikmiş fazda aynı keseyi karşılaştırın; boyut ve kontur sabit mi, yoksa çevre hematoma doğru kontrast birikimi genişliyor mu belirleyin.
4. Dalak parankimi ve perisplenik alan. Kesenin çevresindeki laserasyon, hematom ve hemoperitoneumu; ayrıca dalakta başka vasküler odak olup olmadığını son taramada değerlendirin.

Bu konu için açık lisanslı ve doğrulanmış bir olgu görüntüsü henüz bulunamadı.

Faz ve pencere

Arteriyel tanısal

Dalak parankimi içindeki sınırlı yuvarlak/oval odak arteriyel fazda kan havuzuna benzer biçimde opaklaşır; varsa besleyici dal bağlantısını çok düzlemli rekonstrüksiyonlarda arayın.

Portal tanısal

Portal venöz fazda parankim kontrastlanırken psödoanevrizma odağı daha az görünür hale gelebilir; odağın belirgin büyümemesi içerilmiş vasküler yaralanma lehinedir. Aktif ekstravazasyon sonraki fazda genişleyebilir ve hematom ya da peritoneal alana yayılabilir.

Gecikmiş tanısal

Gecikmiş faz elde edilmişse psödoanevrizma odağının atenüasyonu azalabilir veya kan havuzunu izleyebilir; boyutunun artmaması aktif ekstravazasyondan ayrımda yardımcıdır.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Batın (G 400 / M 50).

BT bulguları

• Yuvarlak/oval sınırlı arteriyel odak — dalak parankimi içinde, arteriyel fazda arter kan havuzuna benzer kontrastlanan vasküler odak.
• Besleyici dal bağlantısı — psödoanevrizma doğrudan arter ağacıyla bağlantılıdır; bu ilişki çok düzlemli rekonstrüksiyonlarda görülebilir.
• Fazlar boyunca sınırlı kontur — sonraki fazlarda odak büyümez ve kontrast atenüasyonu azalabilir; serbestçe genişleyen kontrast birikimi beklenmez.
• Eşlik eden laserasyon — psödoanevrizma komşuluğunda hipodens parankim yarığı veya subkapsüler hematom bulunabilir.
• Perisplenik kan — çevre hematom ve hemoperitoneumun varlığı, miktarı ve yayılımı ayrıca kaydedilir.
• Birden fazla psödoanevrizma odağı bulunabilir; dalak hilusu ve segmental arter dalları bütünüyle gözden geçirilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

AAST Organ Injury Scale — dalak, 2018 revizyonu

AAST 2018’e göre dalakta herhangi bir vasküler yaralanma (psödoanevrizma veya arteriyovenöz fistül) varlığı derece IV ölçütüdür. Vasküler yaralanmayla ilişkili aktif kanama dalağın dışına peritona uzanıyorsa derece V ölçütü karşılanır; yalnızca kapsül içinde sınırlı kanama derece IV kapsamındadır.

Normalde

Normal dalak parankiminde arter dalları ince, dallanan kontrast sütunları olarak izlenir; parankim içinde bunlardan ayrı yuvarlak kontrast kesesi bulunmaz. Şüpheli odağı aksiyel, koronal ve arteriyel fazda hilustan gelen dal ile kıyaslayın; portal/gecikmiş fazda konturunun çevre hematoma doğru genişleyip genişlemediğini kontrol edin.

Ayırıcı tanı

Aktif ekstravazasyon

damar dışı kontrast odağı sonraki fazda büyüyebilir ve hematom ya da peritoneal alana yayılabilir.

Arteriyovenöz fistül

BT’de psödoanevrizmadan güvenilir biçimde ayrılamayabilir; ikisi de travmatik içerilmiş vasküler yaralanma kapsamında değerlendirilir.

Dalak damar kesiti

ardışık kesitlerde damar lümeni boyunca devam eder ve parankim içinde yuvarlak bağımsız odağa dönüşmez.

Kontrastlanan solid dalak lezyonu

kontrastlanma görünümü lezyon tipine göre değişir; psödoanevrizmada ise arteriyel kan havuzuyla eşleşen odak ve damar dalıyla ilişki aranır.

Dalak kisti

suya yakın atenüasyonda, kontrastlanmayan, düzgün sınırlı ve arteriyel dal bağlantısı olmayan oluşumdur.

Tuzaklar

• Portal venöz tek fazlı travma BT'si küçük psödoanevrizmayı kaçırabilir; arteriyel görüntü varsa hilus dallarını ve laserasyon çevresini ayrıca incele.
• Küçük psödoanevrizma gecikmiş seride soluklaşabilir; tanıyı tek geç faz görüntüsündeki parlaklığa değil arteriyel bağlantı ve sınırlı kese şekline dayandır.
• Psödoanevrizma ile aktif ekstravazasyonu karıştırma: sabit konturlu kese içerilmiş damar yaralanmasını, genişleyen düzensiz birikim serbest kanamayı destekler.
• Odağı tek aksiyel kesitte değerlendirmeyin; ardışık kesit ve multiplanar rekonstrüksiyonlarda arter dalının devamlılığını kontrol ederek enine damar kesitini dışlayın.

Kendini dene

1. Dalak laserasyonu yanında arteriyel fazda yuvarlak, arterle aynı yoğunlukta kese var; portal fazda konturu değişmiyor. En olası tanı nedir?

   • Psödoanevrizma
   • Aktif ekstravazasyon
   • Dalak infarktı
   • Dalak apsesi
   Cevabı göster

   Psödoanevrizma. Arteriyel kan havuzuyla eş zamanlı opaklaşan ve fazlar boyunca sınırlı kalan kese psödoanevrizmadır. Aktif kaçak genişler; infarkt kontrastlanmayan kama biçimli alan; apse sıvı koleksiyonudur.

2. Travmatik psödoanevrizma, aktif kanama peritona yayılmadan saptanmış. AAST 2018'de vasküler bulgu hangi derece ölçütüne karşılık gelir?

   • AAST derece I
   • AAST derece II
   • AAST derece III
   • AAST derece IV
   Cevabı göster

   AAST derece IV. Psödoanevrizma AAST 2018 sınıflamasında dalak vasküler yaralanmasıdır ve derece IV ölçütüdür.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 40 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 19 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Comparison of MDCT protocols in trauma patients with suspected splenic injury: superior results with protocol that includes arterial and portal venous phase imagingpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Organ injury scaling 2018 update: Spleen, liver, and kidneygeiselmed.dartmouth.edu
3. Grading Abdominal Trauma: Changes in and Implications of the Revised 2018 AAST-OIS for the Spleen, Liver, and Kidneypubs.rsna.org
4. Spleen Imaging - StatPearlsncbi.nlm.nih.gov
5. Active Hemorrhage and Vascular Injuries in Splenic Trauma: Utility of the Arterial Phase in Multidetector CTpubs.rsna.org
6. Blunt Splenic Trauma: Delayed-Phase CT for Differentiation of Active Hemorrhage from Contained Vascular Injury in Patientspubs.rsna.org
7. Emergency Radiology of the Abdomen and Pelvislink.springer.com
8. Computed tomography of the spleen: how to interpret the hypodense lesionlink.springer.com
9. American Society of Emergency Radiology Multicenter Blunt Splenic Trauma Study: CT and Clinical Findingspubs.rsna.org
10. Follow-up strategies for patients with splenic trauma managed non-operatively: the 2022 World Society of Emergency Surgery consensus documentlink.springer.com

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.