Splenik arter anevrizması ve psödoanevrizması

Özet

Splenik arter anevrizması, arter duvarının tüm katmanlarının devamlılığını koruduğu gerçek anevrizmadır (gerçek damar genişlemesi); psödoanevrizma ise damar duvarı bütünlüğünün bozulmasıyla oluşan ve adventitia ya da çevre hematom/dokularca sınırlanan kontrast dolu boşluktur. Psödoanevrizma pankreatit, travma veya girişim sonrası gelişebilir ve rüptüründe yaşamı tehdit eden kanama yapabilir. Arteriyel fazlı BT anjiyografi kese ile damar bağlantısını, mural trombüsü, çevresel inflamasyonu ve aktif ekstravazasyonu gösterir. Yalnız portal venöz fazda çekilmiş BT psödoanevrizmayı gözden kaçırabilir; pankreatik kitle ya da kistik oluşum komşuluğundaki damarsal odakta arter bağlantısı özellikle aranmalıdır.

Faz ve pencere

BTA tanısal

Arteriyel fazda splenik arterle doğrudan bağlantılı, arter kan havuzuyla aynı yoğunlukta kontrastlanan anevrizmal kese izlenir; psödoanevrizma sakküler dışa çıkıntı biçiminde görülebilir. Kısmi mural tromboz kesenin yalnız bir bölümünün kontrastlanmasına yol açabilir; psödoanevrizma çevresinde hematom veya pankreatik inflamasyon görülebilir.

Portal

Çok fazlı incelemede portal venöz seri pankreatit, hematom, psödokist ve splenik ven trombozu gibi eşlik eden bulguları değerlendirmeye yardımcı olur. Damar-kese bağlantısı ve aktif ekstravazasyon için arteriyel faz daha bilgilendiricidir.

Gecikmiş

Şüpheli kontrast odağının büyüyüp sınırlarının yayılması aktif devam eden kanamayı destekler; boyutu sabit ve sınırlı kalan kese psödoanevrizma lehinedir.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Batın (G 400 / M 50).

BT bulguları

• Splenik arter duvarından sakküler olarak çıkan, arter lümeniyle bağlantılı kontrast dolu kese izlenir; damarı aksiyel ve multiplanar (MPR/MIP) görüntülerde takip et.
• Gerçek anevrizma arter duvarının devamlı genişlemesi görünümündedir; kese duvarında kalsifikasyon bulunabilir.
• Psödoanevrizma düzensiz boyun veya kontur gösterebilir; pankreatit, travma, cerrahi ya da girişim öyküsü eşlik edebilir.
• Kısmi trombozda kese yalnız kısmen kontrastlanabilir; kesenin tüm dış sınırı ile içindeki açık lümen birbirinden ayrılarak değerlendirilir.
• Psödoanevrizmaya perivasküler hematom veya peripankreatik yağ dokuda kirlenme eşlik edebilir; pankreatik nekroz çevresindeki arter duvarı hasarıyla ilişkili olabilir.
• Aktif ekstravazasyon arteriyel kan havuzundan çıkarak komşu hematom içinde yayılır ve gecikmiş seride genişleyebilir.
• Aynı incelemede splenik ven açıklığını, dalak parankim perfüzyonunu ve hemoperitoneumu ara.

Normalde

Normal splenik arter pankreasın üst kenarı boyunca kıvrımlı, ancak normal çapını koruyarak süreklidir ve dallarına ayrılır; odaksal sakküler genişleme, kontrast dolu ekstra damar kesesi veya mural trombüs bulunmaz. Arterin doğal kıvrımını farklı düzlemlerde izle; gerçek kese damarla devam ederken komşu pankreatik lezyon damar lümeninden ayrı kalır.

Ayırıcı tanı

Pankreatik nöroendokrin tümör

arteriyel fazda hipervasküler olabilir, ancak splenik arter lümeniyle kesintisiz devamlılık göstermez.

Pankreatik psödokist

komplike psödokist içinde fokal kontrastlanma görülmesi psödoanevrizma şüphesi doğurur.

Aktif arteriyel ekstravazasyon

düzensiz kontrast birikimi gecikmiş seride genişler; psödoanevrizma konturlu ve boyutu daha sabit bir kese olarak kalır.

Splenik arter kıvrımlı kesiti

multiplanar rekonstrüksiyonda tübüler damar devamlılığı gösterir ve ayrı bir sakküler kese oluşturmaz.

Splenik arteriyovenöz fistül

arteriyel fazda erken venöz dolum ile birlikte genişlemiş drenaj damarları izlenir.

Tuzaklar

• Yalnız portal venöz fazda çekilmiş BT splenik arter psödoanevrizmasını göstermede yetersiz kalabilir; pankreatit veya kanama şüphesinde arteriyel BTA serisi tanısal değerlendirmeyi tamamlar.
• Kısmen tromboze kesede kontrastlanan lümen küçüktür; lezyonun dış sınırını ve tromboze bölümünü birlikte değerlendir.
• Pankreatik kuyruk komşuluğundaki hipervasküler kitleyi damar devamlılığını kontrol etmeden nöroendokrin tümör olarak adlandırma.
• Psödoanevrizma ile aktif ekstravazasyon aynı parlak odağı verebilir; gecikmiş seride kese konturunun sabit kalıp kalmadığını izle.

Kendini dene

1. Pankreatitli kişide pankreas kuyruğu yanında arteriyel kan havuzuyla aynı şekilde kontrastlanan kese, splenik arterden boyunla devam ediyor. Tanı?

   • Pankreatik psödokist
   • Splenik arter psödoanevrizması
   • Nöroendokrin tümör
   • Splenik ven varisi
   Cevabı göster

   Splenik arter psödoanevrizması. Arterle devamlı kontrast dolumu ve pankreatit zemini psödoanevrizma tanısını destekler. Psödokist arterle doğrudan bağlantılı kontrast dolu kese değildir; pankreatik nöroendokrin tümör arteriyel fazda hipervasküler olsa da splenik arter lümeniyle doğrudan devamlılık göstermez, venöz varis ise venöz sistemle ilişkilidir.

2. Arteriyel fazdaki kontrast odağı gecikmiş seride büyüyüp sınırları belirsizleşiyor. Hangi bulgu daha olası?

   • Aktif ekstravazasyon
   • Mural kalsifikasyon
   • Stabil anevrizma
   • Dalak granülomu
   Cevabı göster

   Aktif ekstravazasyon. Zaman içinde kontrast birikiminin büyümesi ve dağılması aktif kanamayı destekler. Gecikmiş seride şekli koruyan sınırlı kese anevrizma veya psödoanevrizmayı destekler; aktif kanamada kontrast birikimi artar ve şekli değişir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 40 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 14 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Splenic Artery Pseudoaneurysms: The Role of ce-CT for Diagnosis and Treatment Planningpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Algorithm-based approach to hypervascular pancreatic lesionspmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Imaging findings of splenic emergencies: a pictorial reviewlink.springer.com
4. Anatomy of the splenic artery: what does the surgeon need to know?pmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Vascular Diseases of the Spleen: A Reviewxiahepublishing.com
6. Hemorrhagic pancreatic pseudocyst: A rare complication.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Imaging of vascular pseudoaneurysms in the thorax and abdomen.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Longitudinal Evaluation of Segmental Arterial Mediolysis in Splanchnic Arteries: Case Series and Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Open versus Endovascular Treatment of Visceral Artery Aneurysms and Pseudoaneurysms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Obscure upper gastrointestinal haemorrhage: haemosuccus pancreaticus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Arterial Pseudoaneurysm within a Pancreatic Pseudocyst.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Celiac trunk segmental arterial mediolysis: a rare cause of arteriopathy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Endovascular and percutaneous transabdominal embolisation of pseudoaneurysms in pancreatitis: an experience from a tertiary-care referral centre.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Gastrointestinal bleeding complication of gastric fistula after sleeve gastrectomy: consider pseudoaneurysms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Endovascular Treatment of Visceral Artery Pseudoaneurysms in Patients with Chronic Pancreatitis: Our Single-Center Experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Endovascular management of pancreatitis-related pseudoaneurysms: A review of techniques.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Hemorrhagic Shock Revealing Rupture of Splenic Artery Pseudoaneurysm Three Years After Post-Traumatic Pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Effectiveness of the Conservative Therapy for Symptomatic Isolated Celiac Artery Dissection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Selective embolization for bleeding visceral artery pseudoaneurysms in patients with pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Endovascular management of visceral arterial aneurysms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Visceral artery aneurysms: evolving interdisciplinary management and future role of the abdominal surgeon.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. The Minimally Invasive Treatment of Visceral Artery Pseudoaneurysms: A Retrospective Observational Single Centre Cohort Study on Glue Embolization.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. [Visceral artery aneurysms].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Visceral Arterial Pseudoaneurysms-A Clinical Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. An Undiagnosed Case of Chronic Pancreatitis With Multiple Visceral Arteries Pseudoaneurysm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Spontaneous accessory renal artery aneurysm rupture as a first presentation of polyarteritis nodosa: a case report and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Hemosuccus Pancreaticus: A Rare Cause of Gastrointestinal Bleeding.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Is close radiographic and clinical control after repair of acute type A aortic dissection really necessary for improved long-term survival?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Relationship Between Morphological Remodeling and Angiographic Types of Spontaneous Isolated Superior Mesenteric Artery Dissection After Conservative Management: Determinant Affecting Serial Radiologic Courses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Risk factors of incomplete thrombosis in the false lumen after endovascular treatment of extensive acute type B aortic dissection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Atypically Taut Superior Polar Splenic Artery Discovered in a Human Cadaver.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Atypical arterial supply to the spleen by polar branches of splenic artery and accessory splenic artery - a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Blood in the belly: CT findings of hemoperitoneum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Splenic Artery Pseudoaneurysms: The Role of ce-CT for Diagnosis and Treatment Planning.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Pancreatic and peri-pancreatic lesions mimic pancreatic islet cell tumor in multidetector computed tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Combined endovascular and percutaneous approach to the management of spontaneous splenic arteriovenous fistula.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Delayed splenic pseudoaneurysm identification with surveillance imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.