Dalak lenfoma tutulumu

Özet

Dalak lenfoma tutulumu primer splenik hastalık şeklinde veya sistemik lenfomanın parçası olarak görülebilir; sekonder tutulum daha yaygındır. Kontrastlı BT'de diffüz büyüme, milier odaklar, çoklu nodüller veya soliter kitle biçiminde ortaya çıkabilir; küçük odaklar arteriyel/erken venöz faz heterojenliğinde seçilemeyebilir. Portal faz dalak parankimindeki fokal lezyonları ve eşlik eden nodal/ekstranodal hastalığı değerlendirmede kullanışlıdır. Dalak boyutunun normal olması infiltrasyonu dışlamaz; splenomegali tek başına duyarlı veya özgül değildir.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Kontrastsız BT'de dalak boyutu ve belirgin kitleler değerlendirilebilir; normal boyut veya olağan görünüm küçük infiltrasyonu dışlamaz.

Portal tanısal

Lenfomatöz odaklar genellikle dalak parankimine göre hipoatenüasyonlu nodül veya kitle olarak belirir; diffüz infiltrasyon belirgin fokal kitle olmadan normal boyutlu ya da büyümüş dalakta bulunabilir.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Homojen diffüz splenomegali, belirgin ayrı kitle olmaksızın infiltratif tutulum paternlerinden biri olabilir.
• Dalak içinde çok sayıda küçük milier nodül veya daha büyük fokal nodüller.
• Soliter büyük hipoatenüasyonlu splenik kitle de lenfoma tutulum paternlerinden biridir.
• Portal fazda dalak parankiminden düşük atenüasyonlu solid odaklar.
• Splenik lenfomaya hiler lenfadenopati eşlik edebilir; retroperitoneal ve paraaortik lenf zinciri sistemik nodal hastalık açısından taranır.
• Karaciğer veya başka abdominal organlarda lenfomaya bağlı ek odaklar görülebilir.
• Normal boyutlu dalakta da infiltrasyon bulunabileceğinden boyut tek başına dışlama ölçütü değildir.

Normalde

Normal dalak konturu düzgün, parankimi portal fazda homojendir; hilusta damar yapıları dışında kitle veya patolojik lenf düğümü görülmez. Dalak boyutunu tek başına karar ölçütü yapmadan parankimde milier/fokal atenüasyon farklarını, hilus ve paraaortik zinciri aynı incelemede karşılaştırın.

Ayırıcı tanı

Dalak metastazı

özellikle bilinen solid malignite ve yaygın hastalık bağlamında düşünülür; lezyonlar solid veya kistik, tekli ya da çoklu ve değişken kontrastlanan olabilir.

Littoral hücre anjiyomu

sıklıkla splenomegali ve çoklu nodüller yapar; nodüller erken/portal venöz fazda hipoatenüasyonlu olup gecikmiş fazda dalağa izodens hale gelebilir.

Mikroapseler

nötropeni veya immünsüpresyon bağlamında çoklu, çoğu 1 cm’den küçük hipoatenüasyonlu odaklar şeklinde görülebilir ve lenfomayı taklit edebilir.

Splenik enfarkt

periferde kapsüle uzanan kama biçimli hipoatenüasyonlu alan tipiktir.

SANT

genellikle tek, iyi sınırlı kitle şeklindedir; radyal bantlarla çevreden merkeze ilerleyen kontrastlanma (spoke-wheel) görülebilir.

Tuzaklar

• Splenomegali lenfoma için zorunlu değildir ve tek başına özgül değildir; normal boyutlu dalakta da fokal infiltrasyonu arayın.
• Arteriyel/erken venöz fazdaki fizyolojik heterojen dalak kontrastlanması küçük lenfomatöz odakları maskeleyebilir; geç venöz fazda aynı alanları yeniden inceleyin.
• İnce milier odaklar dalak parankimine yakın atenüasyonda kalabilir; eşlik eden nodal ve ekstranodal hastalık dağılımı tanı şüphesini güçlendirir.

Kendini dene

1. Lenfoma öyküsü bulunan hastada portal venöz BT’de çoklu hipoatenüasyonlu splenik nodüller ve paraaortik lenfadenopati görülüyor. Bu görünümü en iyi açıklayan seçenek hangisidir?

   • Sekonder splenik lenfoma
   • Periferik kama biçimli splenik enfarkt
   • Çoklu basit dalak kistleri
   • Soliter SANT lezyonu
   Cevabı göster

   Sekonder splenik lenfoma. Sistemik lenfoma öyküsü, çoklu hipoatenüasyonlu dalak nodülleri ve adenopati sekonder splenik lenfomayı destekler. Enfarkt tipik olarak periferik kama biçimindedir; basit kistler sıvı atenüasyonludur; SANT ise genellikle soliter ve radyal ilerleyici kontrastlanma gösteren bir kitledir.

2. Dalak normal boyutta; ancak portal fazda çoklu hipoatenüasyonlu nodüller ve aynı hastada retroperitoneal adenopati var. Dalak tutulumu için hangisi doğrudur?

   • Lenfoma yine olasıdır
   • Boyut normalse dışlanır
   • Periferik kama biçimli enfarkt
   • Tek ve iyi sınırlı SANT lezyonu
   Cevabı göster

   Lenfoma yine olasıdır. Normal dalak boyutu lenfomatöz infiltrasyonu dışlamaz; parankimal nodüller ve lenfadenopati şüpheyi sürdürür. Enfarkt tipik olarak periferik kama biçimindedir; SANT ise genellikle tek, iyi sınırlı bir kitledir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 16 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Algorithmic Approach to the Splenic Lesion Based on Radiologic-Pathologic Correlationpubs.rsna.org
2. Non-Hodgkin Lymphoma Imaging Spectrum in Children, Adolescents, and Young Adultspubs.rsna.org
3. Spleen Imaging - StatPearlsncbi.nlm.nih.gov
4. Imaging for Staging and Response Assessment in Lymphomapubs.rsna.org
5. Computed tomography of the spleen: how to interpret the hypodense lesionlink.springer.com
6. Multimodality Imaging Features of Various Splenic Lesions: Clinical and Histopathologic Correlationjksronline.org
7. Imaging Findings of Primary Splenic Lymphoma: A Review of 17 Cases in Which Diagnosis Was Made at Splenectomyjournals.plos.org
8. Splenic pathologies: A pictorial review of common, wandering, twisting and rare presentationspmc.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.