Penetran Crohn hastalığı: fistül ve apse BT bulguları

Özet

Penetran Crohn komplikasyonları transmural inflamasyonla ilişkilidir; sinüs traktı, fistül, inflamatuvar kitle, apse ve seyrek olarak serbest intraperitoneal perforasyon şeklinde görülebilir. İnce barsak fistülleri komşu anslara veya başka epitelli yapılara; örneğin kolona, mesaneye ya da cilde bağlanabilir. İV kontrastlı BT enterografi barsak duvarını, ekstralüminal traktı ve koleksiyonları birlikte değerlendirmeye yarar; koronal ve sagittal düzlemler bağlantıların takibini kolaylaştırabilir. Raporlamada fistülün konumunu ve bağlantı türünü belirtin; apseyi ve serbest perforasyonu ayrıca arayın.

Okuma sırası

Terminal ileum. Koronal portal fazda terminal ileumu çekuma kadar izleyin ve duvarı kalınlaşmış, mezenterik yağla çevrili aktif segmenti belirleyin.
Ekstralüminal trakt. Hastalıklı ans duvarını aşan traktı takip edin; kör sonlanıp sonlanmadığını veya başka bir epitel yapıya bağlanıp bağlanmadığını gösterin.
Komşu ans/organ bağlantısı. Traktın ulaştığı komşu barsak ansını ya da organı bulun ve bağlantının iki ucunu aksiyel, koronal ve sagittal düzlemlerde doğrulayın.
Ekstralüminal koleksiyon. Trakt çevresindeki sıvı koleksiyonunu ve çevresel kontrastlanan duvarını işaretleyin.
Komşu Crohn segmenti ve periton. Son olarak komşu Crohn segmentinde sabit darlık ve peritoneal kavitede serbest gaz bulgularını araştırın.

Bu konu için açık lisanslı ve doğrulanmış bir olgu görüntüsü henüz bulunamadı.

Faz ve pencere

Portal tanısal: Fistüllerin çoğunda trakt içinde hava veya sıvı görülmez; bu bulguların yokluğu fistülü dışlamaz.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

Sinüs traktı — Barsak duvarını geçip mezenterik yağda kör sonlanan, komşu epitel yüzeye ulaşmayan inflamatuvar trakt.
Enteroenterik fistül — İki barsak ansını bağlayan ekstralüminal trakt; tutulan anslar çoğu kez açılanmış veya birbirine çekilmiş görünür.
Enterokolik fistül — İnce barsak ile kolonu bağlayan trakt; iki bağlantı ucunu multiplanar kesitlerde izleyerek tanımlayın.
Ekstralüminal apse — Çevresel kontrastlanması bulunan sıvı koleksiyonu; barsak bağlantısı varsa ayrıca tanımlayın.
İnflamatuvar kitle — Şiddetli mural inflamasyon komşuluğunda yoğun mezenterik inflamasyon; belirgin sıvı komponenti yoksa apse olarak adlandırmayın.
Fistül çevresindeki anslar — Tutulan anslar angüle ve birbirine çekilmiş görünebilir; fistülün kaynaklandığı Crohn segmentinde inflamasyon ve eşlik eden darlık aranır.
Serbest perforasyon — Crohn hastalığının penetran bulguları arasında seyrek görülen bir komplikasyondur.

Normalde

Uygun distandü normal ince barsak anslarında duvar kalınlaşması ve dilatasyon görülmez. Şüpheli bölgede traktın barsak duvarını geçip geçmediğini ve başka bir epitel yapıya ulaşıp ulaşmadığını aksiyel, koronal ve sagittal görüntülerde izleyin; kör sonlanan traktı fistülden ayırın.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin normal bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0119; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Postoperatif anastomoz kaçağı: Ameliyat sonrası fistül anastomoz hattında veya yakınında gelişebilir; bu bölgedeki traktı Crohn fistülü olarak sınıflamadan önce cerrahi bağlantıyı değerlendirin.
Divertikülit perforasyonu: Divertikülit, Crohn dışında penetran bulgu oluşturabilen nedenlerdendir; traktın başlangıç barsağını ve Crohn segmentiyle ilişkisini gösterin.
Apandisit ve periappendiküler apse: Sağ alt kadran koleksiyonunun apendiksle ilişkisini değerlendirin; Crohn hastalığında ileoapendiküler fistül de görülebileceğinden ileum-apendiks bağlantısını izleyin.
İnflamatuvar kitle: Yoğun mezenterik inflamasyon belirgin sıvı komponenti olmadan görülebilir; bunu apseyle eş anlamlı kullanmayın.

Tuzaklar

Bir traktın yalnızca duvar dışına çıkması fistül değildir; ikinci bir organ/lümen bağlantısı yoksa kör sonlanan sinüs traktı olarak tanımlayın.
Ekstralüminal traktı fistül olarak sınıflamadan önce başlangıç ansını ve bağlandığı diğer epitel yapıyı multiplanar görüntülerde doğrulayın.
İnflamatuvar kitle ile apseyi ayırırken belirgin sıvı komponenti ve çevresel kontrastlanan duvarı değerlendirin; “flegmon” terimi belirsiz olduğundan kullanmayın.
Penetran komplikasyonların neredeyse tamamına striktür eşlik eder; kompleks fistül proksimal ansı dekomprese edebileceğinden fistül odağındaki barsak segmentinde daralma arayın.

Kendini dene

Kalınlaşmış ileumdan mezenter yağında kör sonlanan kontrastlı trakt uzanıyor; başka bir epitel yüzeye veya organa bağlantı göstermiyor. Bu yapı nedir?
Cevabı göster
Sinüs traktı. Kör sonlanan ve ikinci bir epitel yapıya bağlanmayan trakt sinüs traktıdır; fistül iki epitel yapıyı bağlar, apse ise çevresel kontrastlanan sıvı koleksiyonudur.
İki yapışık ileal ans arasında kontrastlı kanal ve yanında çevresel kontrastlanan sıvı koleksiyonu görülüyor. En uygun tanımlama nedir?
Cevabı göster
Fistül ve apse. İki ans arasındaki trakt fistülü, çevresel kontrastlanan sıvı koleksiyonu ise apseyi destekler. Diğer seçenekler bu iki penetran bulguyu birlikte açıklamaz.

İlgili konular

Kaynaklar

Bu sayfadaki 35 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 31 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.