Crohn hastalığında striktür ve obstrüksiyon

Özet

Crohn striktürleri inflamasyon, fibrozis ve düz kas hipertrofisi/hiperplazisinin değişen bileşimleriyle oluşur; yinelenen inflamasyon ve doku onarımı bu sürece katkıda bulunur. BT enterografi dar segmentin yerini ve uzunluğunu, duvar kalınlığını, proksimal dilatasyonu ve eşlik eden inflamasyon/obstrüksiyon bulgularını gösterir. İV kontrastlı inceleme mural kontrastlanma ve mezenterik inflamasyonu; yeterli enterik distansiyon lümen daralmasını değerlendirmeye yardım eder, ancak tek görüntüde geçici spazm ile sabit darlığı her zaman ayırmaz. Kapalı ans ve iskemi bulguları acil obstrüksiyon komplikasyonlarını düşündürür; striktür değerlendirmesinde eşlik eden penetran hastalığı da araştırın.

Faz ve pencere

Portal tanısal

Portal venöz fazda uygun distandü ansın dar Crohn segmentindeki lümen daralması ve duvar kalınlaşmasını; mural kontrastlanma, çevre mezenter ve proksimal dilatasyonu birlikte değerlendirin.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Fokal veya segmental lümen daralması — İleoçekal valf ya da başka bir Crohn segmentinde kalıcı daralma; darlığın yeri ve yaklaşık uzunluğu raporlanır.
• Striktürde duvar kalınlaşması — Uygun distandü anslarda duvar kalınlığı >3 mm olabilir; aktif inflamasyon eşlik edebilir, ancak görüntüleme bileşenlerin fibrozis ve düz kas payını tek başına güvenilir biçimde ayıramaz.
• Prestenotik dilatasyon — Dar segmentin proksimalindeki ince barsak çapı artar; en geniş ansın lümene dik çapı obstrüksiyonun derecesini değerlendirmeye yardım eder.
• İnce barsak fekalizasyonu — Lümen daralması ve duvar kalınlaşmasının proksimalindeki dilate ans içinde gaz kabarcıklarıyla karışık partiküllü içerik, yavaş geçişi gösterir ve SAR 2025'e göre olası striktürü destekler.
• Aktif inflamasyon eşliği — Mural kontrastlanma artışı, stratifikasyon, tarak belirtisi (comb sign) ve perienterik ödem darlıkta aktif inflamasyonu destekleyebilir.
• Fibrozis ve düz kas bileşeni — Striktürde inflamasyon, fibrozis ve düz kas değişiklikleri bir arada olabilir; rutin görüntülemede kontrastlanma paterni bunların baskınlığını tek başına güvenilir biçimde belirlemez.
• Obstrüksiyon komplikasyonu — Kapalı ans, mezenterik ya da peritoneal sıvı, azalmış mural kontrastlanma ve pnömatozis iskemi/strangülasyon şüphesini artırabilir; bu işaretler tek başına tanı koydurmaz.

Ölçütler ve sınıflamalar

Uygun distandü barsakta duvar kalınlaşması

>3 mm

Komşu normal barsağa göre lümen çapı azalması

>%50

Yeni SAR tanımında proksimal dilatasyon

≥2,5 cm

Endoskopik geçiş başarısızlığıyla striktür

Lümen daralması ve duvar kalınlaşmasıyla birlikte; proksimal dilatasyon şart değil

Normalde

Uygun distandü normal ince barsak ansları duvar kalınlaşması veya dilatasyon göstermez. Darlık şüphesinde lümen daralmasını komşu normal ansla karşılaştırın ve maksimum proksimal dilatasyonu lümen eksenine dik ölçün.

Ayırıcı tanı

Adezyon

Mekanik obstrüksiyonda tek geçiş zonu oluşturabilir; aynı bölgede mural Crohn inflamasyonu varsa Crohn striktürü de değerlendirilmelidir.

İnce barsak adenokarsinomu

Kısa, asimetrik ya da nodüler daralma ve komşu mezenterik yumuşak doku uzanımı neoplaziyi düşündürebilir; Crohn striktüründen ayırın.

İskemik barsak hasarı

Obstrüksiyonda azalmış mural kontrastlanma, mezenterik ödem/sislenme, sıvı veya pnömatozis iskemiyle ilişkili olabilir; tek bir işaret kesin tanı koydurmaz.

NSAİİ ilişkili diyafram hastalığı

İnce, kısa ve konsantrik mukozal halkalar fokal darlıklar yapabilir; Crohn striktürleri ise çoğunlukla daha uzun, kalın duvarlı ve inflamatuvardır.

Geçici peristaltik kasılma

Tek görüntüde spazm ile sabit darlık güvenilir biçimde ayrılamayabilir; ek sekans, multiplanar veya seri görüntülerde kalıcılığı değerlendirin.

Tuzaklar

• Yetersiz distandü anslarda daralma yorumu belirsiz olabilir; tek görüntüde spazm ile sabit darlık güvenilir biçimde ayrılamayabilir.
• Proksimal dilatasyon yokluğu striktürü dışlamaz: SAR 2025 tanımında lümen daralması ve duvar kalınlaşmasına eşlik eden başarısız endoskop geçişi, dilatasyon olmasa da striktür ölçütüdür. Kompleks fistül proksimal ansı dekomprese edebilir.
• Kontrastlanma paterni inflamasyon ile fibrozisi tek başına güvenilir biçimde ayıramaz; aynı striktürde iki bileşen birlikte bulunabilir.

Kendini dene

1. Crohn hastalığı olan kişide uygun distandü ileumda 4 mm duvar kalınlaşması, komşu normal ansa göre %60 lümen daralması ve 2,8 cm proksimal dilatasyon var. Güncel uzlaşıya göre en uygun yorum nedir?

   • Crohn striktürü
   • Geçici peristaltizm
   • Enterolit
   • İnvajinasyon
   Cevabı göster

   Crohn striktürü. SAR 2025 uzlaşısında duvar kalınlaşması, lümen daralması ve en az 2,5 cm proksimal dilatasyon ince barsak Crohn striktürü ölçütleridir; çap lümene dik ve en geniş ans üzerinden ölçülmelidir. Tek görüntüde spazmı sabit darlıktan ayırmak zor olabilir; sorudaki sabit daralma ve nicel eşikler SAR striktür tanımını karşılar.

2. Crohn hastalığı olan erişkinde kısa, asimetrik ve nodüler ileal daralma neoplazi kuşkusu uyandırıyor; Crohn ile ilişkili ince barsak kanserlerinde en sık görülen histolojik tip hangisidir?

   • Adenokarsinom
   • Nöroendokrin tümör
   • Sarkom
   • Lenfoma
   Cevabı göster

   Adenokarsinom. Crohn ilişkili adenokarsinomlarda kısa, şiddetli darlık ve düzensiz/asimetrik kalınlaşma tarif edilmiştir; adenokarsinom bu kanserler içinde en sık histolojik tiptir. Bununla birlikte, görüntüleme adenokarsinomu benign fibrotik veya akut inflamatuvar striktürden her zaman ayıramaz.

İlgili konular

• Crohn hastalığında aktif ince barsak tutulumu
• Penetran Crohn hastalığı: fistül ve apse

Kaynaklar

Bu sayfadaki 40 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 31 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. SAR Consensus Recommendations for Defining Small Bowel Crohn Disease Strictures at CT and MR Enterographypubs.rsna.org
2. Consensus Recommendations for Evaluation, Interpretation, and Utilization of Computed Tomography and Magnetic Resonance Enterography in Patients With Small Bowel Crohn’s Diseasepubs.rsna.org
3. Small Bowel Crohn Disease at CT and MR Enterography: Imaging Atlas and Glossary of Termspubs.rsna.org
4. Inflammatory bowel disease cross-sectional imaging: What's new?onlinelibrary.wiley.com
5. Adhesive Small Bowel Obstruction: Predictive Radiology to Improve Patient Managementpubs.rsna.org
6. Imaging of Drug-induced Complications in the Gastrointestinal Systempubs.rsna.org
7. Small bowel adenocarcinoma in Crohn disease: CT-enterography features with pathological correlationpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Small Bowel Cancer in Crohn’s Diseaseddicme.com

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.