Kronik pankreatit

Özet

Kronik pankreatit, tekrarlayan hasarın pankreas dokusunda geri dönüşsüz fibrozis ve kanal bozulması oluşturduğu bir hastalıktır. Erken kronik pankreatitteki ince kanal ve parankim değişiklikleri BT'de fark edilmeyebilir; bu nedenle normal BT erken veya hafif hastalığı dışlamaz. Kontrastlı BT, pankreatik kalsifikasyonları ve psödokist, benign safra yolu darlığı ya da pankreatik kitle gibi yerel bulguları değerlendirmeye; BT anjiyografi ise psödoanevrizmayı göstermeye yardımcı olur. Kronik pankreatit ile pankreas kanserini görüntülemeyle ayırmak her zaman mümkün değildir; psödoanevrizma ve splenik/portal ven trombozu da görülebilen damar komplikasyonlarıdır.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Pankreatik parankim ve kanal kalsifikasyonları BT'de görülebilir; kontrastlı BT, pankreatik parankim ve kanal değişiklikleri ile yerel komplikasyonların değerlendirilmesine de katkı sağlar.

Portal tanısal

Parankim atrofisi, ana kanal ve yan dal düzensizliği, psödokist, safra yolu daralması, splenik/portal ven trombozu ve kollateraller değerlendirilir; kanal içi kalsifikasyonlar da görülebilir.

Arteriyel

Psödoanevrizma şüphesinde arteriyel fazda kontrastlanan kese ve komşu besleyici arterle ilişkisi değerlendirilir; lümen kısmen tromboze ise kontrastlanma eksik olabilir.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40), Anjiyo (G 600 / M 150).

BT bulguları

• Pankreatik kanal içinde veya parankime dağılmış kaba veya kümeli kalsifikasyonlar; intraduktal yerleşim kronik pankreatit için özellikle destekleyicidir
• Ana pankreatik kanalda düzensiz, kesintili genişleme ve araya giren darlıklar; kanal konturu segmentler boyunca değişebilir.
• Ana kanal ve yan dallarda düzensiz genişleme-darlıklar; duktal morfoloji MRCP'de BT'den daha iyi değerlendirilir.
• Pankreas gövde-kuyrukta incelme ve lobüle kontur; atrofi tek başına özgül değildir
• Kanal içi taşın proksimalinde segmental kanal genişlemesi görülebilir.
• Psödokist ya da peripankreatik sıvı koleksiyonu
• Splenik ven trombozu, kısa gastrik damar kollateralleri veya splenomegali
• Pankreatik ya da gastroduodenal arter psödoanevrizması; kontrastlı incelemede komşu besleyici arterle ilişkili kontrastlanan kese

Normalde

Normal pankreas homojen parankimli ve düzgün lobüle konturlu görünür; ana pankreatik kanal ince ve düzgündür. BT'de pankreatik kalsifikasyonları, kanal ve parankim değişikliklerini, splenik ven trombozu ile kollateral oluşumunu birlikte değerlendir.

Ayırıcı tanı

Pankreatik duktal adenokarsinom

kronik pankreatit ve pankreas kanserini görüntülemeyle ayırmak güç olabilir; kronik pankreatit zemininde gelişen tümörde duyarlılık düşer.

Yaşa bağlı pankreatik incelme

normal pankreas kalınlığı yaşla değişir; atrofi tek başına kronik pankreatite özgü değildir.

Otoimmün pankreatit

diffüz veya fokal pankreas büyümesi, erken fazda azalmış ve gecikmiş fazda homojen kontrastlanma gösterebilir.

Akut pankreatit

interstisyel ödemli tipte fokal veya diffüz pankreatik büyüme görülebilir; koleksiyonlar nekroz varlığı ve içeriklerine göre sınıflandırılır.

Pankreatik psödokist

akut interstisyel ödemli pankreatit sonrası gelişebilen, sıvı içerikli koleksiyondur.

Tuzaklar

• Kalsifikasyonlar kontrastlı BT'de de görülebilir; incelemede pankreatik parankim ve kanal kalsifikasyonlarını ara.
• Kanal genişlemesi veya atrofi tek başına kronik pankreatite özgü değildir; yaş, kanal konturu ve eşlik eden kalsifikasyonlarla birlikte değerlendir.
• Kronik pankreatit ile kanserin görüntüleme bulguları örtüşebilir; fokal pankreatik kitle veya komplikasyon varlığını özellikle değerlendir.
• Psödoanevrizma kistik koleksiyon gibi algılanabilir; kontrastlanan odağın komşu besleyici arterle bağlantısını ve damar lümenini değerlendir.

Kendini dene

1. Epigastrik ağrılı hastada kontrastsız BT, kanal boyunca kaba taşlar ve boncuk dizisi biçiminde genişleme gösteriyor. En olası tanı nedir?

   • Kronik pankreatit
   • Pankreatik adenokarsinom
   • Otoimmün pankreatit
   • Akut interstisyel pankreatit
   Cevabı göster

   Kronik pankreatit. İntraduktal kaba kalsifikasyon ve düzensiz kanal genişlemesi kronik pankreatit örüntüsüdür. Kronik pankreatit zemininde kanserle ayrım zor olabilir; otoimmün pankreatitte diffüz/fokal büyüme ve gecikmiş homojen kontrastlanma, akut pankreatitte ise pankreatik büyüme ve akut koleksiyon örüntüsü görülebilir.

2. Kronik pankreatit zemininde splenik ven lümeni seçilemiyor ve mide çevresinde kıvrımlı damarlar görülüyor. Hangi komplikasyon düşünülür?

   • Splenik ven trombozu
   • Pankreatik psödoanevrizma
   • Koledok taşı
   • Duodenal divertikül
   Cevabı göster

   Splenik ven trombozu. Splenik ven trombozu kronik pankreatitte splenoportal ve gastroepiploik kollaterallerle ilişkili olabilir. Psödoanevrizma ise kontrastlı incelemede besleyici arterle ilişkili kontrastlanan kese olarak aranır.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 40 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 26 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. United European Gastroenterology evidence-based guidelines for the diagnosis and therapy of chronic pancreatitis (HaPanEU)europeanpancreaticclub.org
2. Reporting Standards for Chronic Pancreatitis by Using CT, MRI, and MR Cholangiopancreatographypubs.rsna.org
3. ACG Clinical Guideline: Chronic Pancreatitispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Imaging of Fibrosis in Chronic Pancreatitisfrontiersin.org
5. Vascular complications of chronic pancreatitis and its managementpmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Imaging diagnosis of autoimmune pancreatitis: computed tomography and magnetic resonance imagingd-nb.info
7. Acute Pancreatitis: Clinical and Morphologic Classificationpubs.rsna.org
8. Imaging in Chronic Pancreatitispancreapedia.org
9. Etiology, diagnosis, and management of chronic pancreatitis associated primary complications: a narrative reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. All-cause and cause-specific mortality in chronic pancreatitis: A systematic reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Idiopathic chronic pancreatitis: clinical highlightspmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. Chronic Pancreatitis: Role of Endoscopic Procedurespmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. Chronic pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Chronic pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Chronic pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Diagnosis and Management of Chronic Pancreatitis: A Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Hemosuccus Pancreaticus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Autoimmune pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Pancreatitis-imaging approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. MR imaging of the pancreas.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Etiology, Diagnosis, and Modern Management of Chronic Pancreatitis: A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Chronic pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Advanced MR Imaging of the Pancreas.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. State-of-the-art pancreatic MRI.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Biliary cysts: etiology, diagnosis and management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. ABCG2 and ABCC2 Expression Levels and Their Relationship With Disease Severity in Acute Pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Black Elderberry Exposure in Apparent Idiopathic Mild Acute Pancreatitis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Dorsal Pancreatic Agenesis Associated With New-Onset Diabetes Mellitus and Acute Pancreatitis in an 18-Year-Old Man: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Splenic pathologies: A pictorial review of common, wandering, twisting and rare presentations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Role of Multiphasic Computed Tomography in the Evaluation of Neoplastic Pancreatic Masses: A Single-Center Observational Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Spilling the beans: an inside scoop on the imaging of renal parenchymal disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Cosmic Signs in Radiology: A Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Cystic lesions and their mimics involving the intrahepatic bile ducts and peribiliary space: diagnosis, complications, and management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Incidence and risk of pancreatic cancer in patients with chronic pancreatitis: defining the optimal subgroup for surveillance.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Beyond LAMS: Innovative EUS-Guided Needle Drainage With Wall-Apposed Suction Strategy for a Giant Perisplenic Pancreatic Pseudocyst.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Walled-off necrosis with portal vein fistula and arterial bleeding successfully treated without collection drainage: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Massive Esophagogastric Variceal Bleeding from Chronic Portal Vein Thrombosis in a Non-Cirrhotic Young Man: A Resource-Limited Endoscopic Management Dilemma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Hemosuccus Pancreaticus from Large Inferior Pancreaticoduodenal Artery Pseudoaneurysm Complicating Chronic Pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. AEG-AESPANC-OPGE-SIED-SPG Ibero-Latin American Guidelines on Acute Pancreatitis (iLATAM-AP).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Portomesenteric Venous Thrombosis Presenting as Bowel Gangrene.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. EUS <i>versus</i> magnetic resonance imaging for the diagnosis of focal pancreatic lesion in patients with chronic pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. The Fatty Pancreas: Current Evidence, Treatment Implications, and Future Directions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Clinical, Radiological, and Endoscopic Features of Pancreatic Pseudocyst and Walled-Off Necrosis: How to Diagnose and How to Drain Them.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Spontaneous Bacterial Peritonitis as a Rare Complication of a Pancreatic Duct Leak in a Patient Without Cirrhosis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Quantitative classification of pancreatic atrophy: the İstanbul morphometric pancreatic atrophy classification based on CT and MRI measurements.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Appearance of Pancreas Predictive of Cancer Presence: Utility of Computed Tomography Volumetry.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Upper gastrointestinal hemorrhage due to splenic artery pseudoaneurysm combined with pancreatic pseudocyst recurrence: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Endovascular management of hemosuccus pancreaticus secondary to splenic artery pseudoaneurysm: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Visceral artery aneurysms: a literature review of etiology, natural history, diagnosis and treatment paradigms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. Extensive Calcific Chronic Pancreatitis Developing Within Three Years After Acute Pancreatitis and Incidentally Detected During Urologic Evaluation in a 34-Year-Old Man: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Guidelines for endoscopic treatment of postinflammatory pancreatic and peripancreatic fluid collections. Recommendations of the Endoscopic Surgery Section of the Association of Polish Surgeons, the Endoscopy Section of the Polish Society of Gastroenterology, the Polish Pancreatic Club, the Laparoscopic and Robotic Surgery Section of the Association of Polish Surgeons, and the Pancreatic Surgery Section of the Association of Polish Surgeons; formulated by an expert panel led by Prof. Mateusz Jagielski, MD, PhD.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. Rare pancreatic ductal adenocarcinoma variants and other malignant epithelial tumors: a comprehensive clinical and radiologic review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. Pancreatic cancer, autoimmune or chronic pancreatitis, beyond tissue diagnosis: Collateral imaging and clinical characteristics may differentiate them.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. Intraductal Papillary Mucinous Neoplasm of Pancreas.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.