Klinik Atölye

Periton ve mezenter · Patoloji · Yüksek öncelik

Tüberküloz peritoniti

Tuberculous peritonitis

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez.

Tüberküloz peritoniti: yayımlanmış olgu görüntüsü, aksiyel kesit
Görüntü konuyu kısmen gösteriyor; bulgunun bir bölümü seçilebilir.

6 adım

Görüntü: Subhaschandra Singh, Y. Sobita Devi, Shw, “CT of fibrotic type of tuberculous peritonitis.jpg”, Wikimedia Commons · CC BY 4.0. Değişiklik: yeniden boyutlandırıldı.

Özet

Peritoneal tüberküloz, çoğu kez asit ve karın yakınmalarıyla seyreden ekstrapulmoner enfeksiyondur ve malign peritoneal yayılımı taklit edebilir. Portal venöz kontrastlı BT, peritonun düzgün kontrastlanan kalınlaşmasını, omental-mezenterik örüntüyü ve nekrotik lenf nodlarını birlikte göstererek olasılıkları daraltır. Görüntüleme tek başına etkeni kanıtlamaz; klinik, sıvı incelemesi veya doku örneklemesiyle korelasyon gerekir. Tüberkülozun kanser olarak yanlış sınıflandırılması gereksiz girişimlere yol açabilir; tanının gecikmesi morbiditeyi artırabilir.

Faz ve pencere

Portal tanısal
Peritonun belirgin ve düzgün kontrastlanması, serbest/loküle asit, omental bulanıklık, mezenterik damar demetlerinde sıkışma ve santrali düşük dansiteli halka kontrastlanan lenf nodları araştırılır.

Önerilen pencereler G genişlik, M merkez; değerler Hounsfield birimi (HU)

  • BatınG 400 / M +50
  • Yumuşak dokuG 400 / M +40

BT bulguları

  • Düzgün peritoneal kalınlaşma — parietal periton boyunca kesintisiz veya yaygın, görece düzgün konturlu ve belirgin kontrastlanan yüzey izlenir.
  • Asit örüntüsü — serbest veya loküle asit görülebilir; buna düzgün peritoneal kalınlaşma eşlik edebilir.
  • Omentum bulanıklığı — omentumda yaygın infiltrasyon veya dansite artışı izlenebilir.
  • Mezenterik kalabalıklaşma — kök yağında bulanıklık ve damarların birbirine yaklaşması, mezenterik inflamasyon/fibrozis görünümü oluşturur.
  • Santral nekrozlu lenf nodu — düşük dansiteli merkez ve çevresel kontrastlanan nod, özellikle eşlik eden peritoneal paternle birlikte şüphe uyandırır.
  • Kalsifiye lenf nodu veya dalak odakları — eşlik eden kalsifikasyonlar geçirilmiş ya da yaygın granülomatöz hastalık lehine ek bağlam sağlar.
  • İleoçekal duvar tutulumu — terminal ileum ve çekumda kalınlaşma, karın içi tüberkülozun eşlik eden bağırsak bileşenini gösterebilir.
  • Asit dansitesi hastalığın evresine bağlı olarak değişken olabilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Wet (ıslak) tip
Serbest veya loküle asit baskındır; düzgün kontrastlanan peritoneal kalınlaşma eşlik edebilir.
Dry (kuru) tip
Peritoneal ve mezenterik kalınlaşma, nodüller, lenf nodları ve yapışık anslar ön plandadır.
Fibrotik tip
Belirgin omental kalınlaşma ve sarılı/kümelenmiş bağırsak ansları kitle benzeri görünüm oluşturabilir.

Normalde

Tüberküloz peritonitinde peritoneal kalınlaşma düzgün olup belirgin kontrastlanabilir; omentumda yaygın infiltrasyon veya dansite artışı görülebilir. Düzgün ve belirgin kontrastlanan peritoneal kalınlaşma tüberkülozu destekleyebilir, nodüler implantlar karsinomatoziste sık görülür; ancak paternler örtüşür ve tek başına tanısal değildir.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0119; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Peritoneal karsinomatoziste nodüler implantlar ve düzensiz kalınlaşma sık görülür; tüberkülozda düzgün kalınlaşma ve nekrotik lenf nodları destekleyici olabilir. Bulgular örtüştüğünden görüntüleme tek başına ayrım yaptırmayabilir.
Lenfoma
tüberküloz lenf nodu tutulumunun ayırıcı tanıları arasındadır; santral düşük dansite ve periferik kontrastlanma kazeöz nekroz için tipik olmakla birlikte patognomonik değildir.
Bakteriyel peritonit
tüberküloz peritoniti için başlıca ayırıcı tanılarından biridir ancak granülomatöz hastalık özelliği göstermez.
Psödomiksoma peritonei, düşük dansiteli peritoneal lezyonlar ve visseral yüzeylerde çentiklenme ile görülebilir; tüberküloz peritonitinde ise düzgün peritoneal kalınlaşma ve santral nekrozlu lenf nodları görülebilir.
Peritoneal mezotelyoma
tüberküloz peritonitinin başlıca ayırıcı tanıları arasındadır.

Tuzaklar

  • Omentum keklenmesi tüberkülozda da görülebilir; peritoneal yüzeyin düzgün ve düzenli olup olmadığını ve eşlik eden nekrotik lenf nodlarını değerlendirin.
  • Asit tek başına özgül değildir; basit sıvı yoğunluğundan hastalık etkeni çıkarılamaz ve peritoneal/mezenterik bulgularla birlikte yorumlanmalıdır.
  • Santrali nekrotik lenf nodları metastaz veya lenfomayla örtüşebilir; dağılım, eşlikçi ileoçekal tutulum ve mikrobiyolojik doğrulama gereksinimi göz önünde tutulmalıdır.
  • Düzgün peritoneal kalınlaşma tüberkülozda, nodüler ve düzensiz kalınlaşma ise karsinomatoziste görülebilir; görüntüleme bulguları örtüşebildiğinden bu paternler tek başına tanı koydurmaz.

Kendini dene

  1. BT'de asit, düzgün ve belirgin kontrastlanan peritoneal kalınlaşma, omental infiltrasyon ve santrali düşük dansiteli lenf nodları birlikte görülüyor. Bu görüntüleme bulgularıyla en çok hangi süreç düşünülmelidir?

    Cevabı göster

    Tüberküloz peritoniti. Düzgün kontrastlanan peritoneal kalınlaşma, asit ve nekrotik görünümlü lenf nodlarının birlikteliği tüberküloz peritonitini düşündürür; bulgular karsinomatozisle örtüştüğünden tanı mikrobiyolojik veya histolojik olarak doğrulanır.

  2. Peritoneal tüberkülozu düşündüren asit ve düzgün peritoneal kalınlaşmaya terminal ileum tutulumu da eşlik ediyor. Bu tabloda önemli malign taklitçi hangisidir?

    Cevabı göster

    Peritoneal karsinomatozis. Tüberküloz peritonitinde düzgün ve düzenli peritoneal kalınlaşma görülebilir; ancak peritoneal karsinomatozisle görüntüleme bulguları örtüşebilir. Kesin tanı için mikrobiyolojik veya patolojik doğrulama gerekir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 45 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 22 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

  1. Abdominal tuberculosis: a radiological review with emphasis on computed tomography and magnetic resonance imaging findings *pmc.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Tuberculous Peritonitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Evidence-based approach to diagnosis and management of abdominal tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Multimodality imaging of common and uncommon peritoneal diseases: a review for radiologists.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  5. Imaging pearls and differential diagnosis of encapsulating peritoneal sclerosis: Emphasis on computed tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  6. [Tuberculous peritonitis during etanercept therapy for rheumatoid arthritis].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  7. Primary small intestinal natural killer/T cell lymphoma mimicking tuberculous peritonitis: report of a case and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Atypical tuberculous peritonitis presenting as a peritoneal pseudocyst in an immunocompetent adult: insights from a case and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Tuberculous peritonitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  10. [Tuberculous peritonitis. 'Forgotten' disease].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  11. Peritoneal sarcoidosis: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Pulse granuloma presenting as a complex pelvic cyst.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  13. Diagnosis of Peritoneal Tuberculosis from Primary Peritoneal Cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. Peritoneal lymphomatosis. A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Laparoscopy and Peritoneal Biopsy in the Diagnosis of Peritoneal Tuberculosis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Peritoneal Tuberculosis in a Female Patient Mimicking Peritoneal Carcinomatosis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. An Atypical Presentation of Tuberculous Ascites, Severe Hyponatremia, and Acute Kidney Injury in a Young Male.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Clinical and Radiological Parameters to Discriminate Tuberculous Peritonitis and Peritoneal Carcinomatosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Differentiating peritoneal tuberculosis and peritoneal carcinomatosis based on a machine learning model with CT: a multicentre study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. The Diagnostic Deceiver: Radiological Pictorial Review of Tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Lymphocyte-Predominant Ascites as a Clue to Peritoneal Tuberculosis: Two Case Reports and a Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. Elevated Cancer Antigen 125 (CA125) Levels in an Indian Male: A Diagnostic and Therapeutic Marker in Extrapulmonary Tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. Research progress on abdominal cocoon syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. Epidemiological Features, Etiopathogenesis, Diagnostic Evaluation, and Management Protocol of Splenic Tuberculosis: A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Infected Thoracic Aneurysm with Progressive Exudative Unilateral Pleural Effusion: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. Postpancreatitis extrapancreatic necrosis mimicking peritoneal carcinomatosis: A pediatric diagnostic pitfall.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Characteristic CT Imaging Features of Atraumatic Peritoneal and Subperitoneal Pathologies in Emergency Settings: A Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. Hidden in plain sight: Extrapulmonary manifestations of tuberculosis in Asia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. Peritoneal tuberculosis mimicking peritoneal carcinomatosis in a patient with T-cell lymphoma: Diagnostic pitfalls and radiologic correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Thoracoabdominal endometriosis mimicking pulmonary tuberculosis in a TB-endemic setting: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Sclerosing encapsulating peritonitis (cocoon bowel) presenting after laparotomy for splenic abscess.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. An intra-abdominal abscess or "rind" as a consequence of peritoneal dialysis-associated pseudomonas peritonitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. Diagnostic Imaging of Extrapulmonary Tuberculosis Across Organ Systems.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Bacterial Granulomatous Lung Diseases: Radiological Findings and Differential Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. Liver Tuberculosis Presenting As Fever of Unknown Origin: A Case Report and Imaging Spectrum With a Review of Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. Comments and Illustrations of Ultrasound Findings in Extrapulmonary Tuberculosis Manifestations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  37. Paradoxical ileocecal perforation during early anti-tuberculosis therapy: A rare case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  38. A very rare presentation of extra-pulmonary tuberculosis discovered through acute appendicitis: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  39. Peritoneal Tuberculosis Mimicking Pseudomyxoma Peritonei: A Diagnostic Challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  40. Recurrent Abdominal Wall Abscess as an Atypical Presentation of Peritoneal Tuberculosis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  41. The Many Faces of the Angry Peritoneum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  42. Intraperitoneal tuberculous abscess mimicking a para-gastric mass: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  43. Primary and secondary tumors of the peritoneum: key imaging features and differential diagnosis with surgical and pathological correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  44. Extrapulmonary tuberculosıs: an old but resurgent problem.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  45. Role of Imaging in Peritoneal Surface Malignancies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  46. A review of the oral health of individuals with disabilities in Puerto Rico and among U.S. Hispanics.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  47. Successful Management of Septic Splenitis in an Abyssinian Cat.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  48. Non-Sexually Transmitted Infection (STI)-Related Pelvic Inflammatory Disease (PID).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  49. Atypical Presentations in Melioidosis: A Case-Based Review from Endemic Regions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  50. Pseudomyxoma Peritonei Presenting With Progressive Abdominal Distension and Abdominal Hernia: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  51. Primary diffuse malignant epithelioid peritoneal mesothelioma of the greater omentum in an asbestos-naive patient: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  52. Evaluation of diagnostic laparoscopy results in Turkish patients with unexplained ascites.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  53. Lupus enteritis and peritonitis presenting as initial manifestations of systemic lupus erythematosus: diagnostic challenge in tuberculosis-endemic regions - case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  54. Peritoneal lymphomatosis mimicking complicated hydatid cyst on imaging: A rare presentation of diffuse large B-cell lymphoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  55. Coexistence of rectal adenocarcinoma and rectal and lymph node tuberculosis: a case report with a limited narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  56. Diagnosis and Management of Sarcoidosis-like Reaction in Adjuvant Immunotherapy: A Comprehensive Review and Clinical Implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  57. Pigtail Catheter for Treatment of Massive Postpartum Ascites: A Rare Case Report in Somalia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  58. Best Practice Recommendations for Infertility Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  59. Peritoneal mesothelioma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  60. An Integrated Review of Conventional and Emerging Diagnostic and Therapeutic Modalities to Reduce the Risk of Surgical Resections in Intestinal Tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  61. A Diagnostic Puzzle: Unveiling Tuberculosis Peritonitis in an Immunocompromised Patient.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  62. Role of Computed Tomography in the Evaluation of Peritoneal Carcinomatosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  63. Abdominal Tuberculosis Mimicking Ovarian Cancer: A Diagnostic Dilemma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  64. Differential Diagnosis of Abdominal Tuberculosis in the Adult-Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  65. Surgical Management of Complicated Abdominal Tuberculosis: The First Systematic Review-New Treatments for an Ancient Disease and the State of the Art.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  66. Tuberculosis meningoencephalitis mimicking lung cancer with metastasis: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  67. Image-guided puncture for differentiating malignant from benign peritoneal lesions: a systematic review and meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  68. Common peritoneal disorders: what the physician should know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  69. Hidden in Plain Sight: Peritoneal Tuberculosis Mimicking Ovarian Neoplasm-A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  70. Non-Tuberculous Mycobacterium Peritoneal Dialysis-Associated Peritonitis: A Case Report of <i>Mycobacterium neoaurum</i>.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  71. Case Report: A case of refractory tuberculous peritonitis mimicking and complicating suspected encapsulating peritoneal sclerosis in a long-term peritoneal dialysis patient.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  72. A Case of Pancreatic Cancer Complicated by Active Pulmonary Tuberculosis Successfully Managed through a Multidisciplinary Treatment Strategy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  73. Non-Hodgkin Lymphoma Presenting as Peritoneal Lymphomatosis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  74. Eosinophilic Duodenitis and Jejunitis with Ascites and Peripheral Eosinophilia: A Diagnostic Challenge-Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  75. Disseminated Tuberculosis Presenting With a Nodo-Colonic Fistula in a Newly Diagnosed HIV-Positive Patient: A Case Report From Tanzania.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  76. Peritoneal disease: key imaging findings that help in the differential diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  77. Diagnostic value of computed tomography and magnetic resonance imaging in ovarian malignant mesothelioma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  78. Malignant Peritoneal Mesothelioma with Latent Tuberculosis Infection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  79. Investigating the causes and pattern of peritoneal involvement in CT scan and comparison with ultrasound findings in peritoneal conditions: A two-center, cross-sectional study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  80. Cecal Perforation Presenting as Apparent Peritoneal Carcinomatosis: Distinguishing Acute Peritonitis From Malignant Mimicry.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  81. Diffuse peritoneal mesothelioma presenting with the appearance of mesenteric panniculitis: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  82. Bilateral ovarian masses, massive ascites, and prior appendectomy: must it be ovarian cancer? --a case report of pseudomyxoma peritonei 24 years after appendectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  83. The Great Mimicker: Acute Obstructive Uropathy as a Rare Manifestation of Long-Standing Pseudomyxoma Peritonei.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  84. Pseudomyxoma peritonei originating from transverse colon mucinous adenocarcinoma: CT and MRI insights from a rare case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  85. Primary Peritoneal High-Grade Serous Carcinoma Presenting With Diffuse Carcinomatosis and No Ovarian Mass: A Case of Exceptional Response.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  86. <sup>18</sup>F-FDG PET/CT diagnosis of gastric-type endocervical adenocarcinoma: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  87. Case Report: Strangulated transverse colon inguinal hernia complicated by cecal perforation in a patient with sclerosing mesenteritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  88. CT and MR in peritoneal malignancies: pearls and pitfalls at preoperative examination.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  89. Pretreatment CT differential diagnosis of tuberculous peritonitis from peritoneal carcinomatosis of advanced epithelial ovarian cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  90. Peritoneal Carcinomatosis and Its Mimics: Review of CT Findings for Differential Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  91. Diagnostic Yield of Ultrasound-Guided Omental Biopsy for Omental Thickening Using Histopathology As the Reference Standard.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  92. Gastrointestinal tuberculosis: A systematic review of epidemiology, presentation, diagnosis and treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  93. The Imaging of Primary Fallopian Tube Carcinoma: A Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  94. Ultrasound and computed tomography in the evaluation of mesenteric lesions: A pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  95. Comprehensive Computed Tomography Evaluation of Gastric Cancer: 2026 Consensus Recommendation From the Korean Society of Abdominal Radiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  96. Protecting organs-at-risk in cancer therapies through temporary organ displacement: a comprehensive review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  97. Peritoneal Carcinosis: What the Radiologist Needs to Know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.