Klinik Atölye

Safra kesesi ve safra yolları · Patoloji · Kritik

Amfizematöz kolesistit

Emphysematous cholecystitis

Amfizematöz kolesistit: yayımlanmış olgu görüntüsü, aksiyel kesit

4 adım

Görüntü: Sunnapwar A, Raut AA, Nagar AM ve ark., “Emphysematous cholecystitis: Imaging findings in nine patients.”, 2011, Figure 6. PMC3137852 · doi:10.4103/0971-3026.82300 · CC BY-NC-SA 4.0. Değişiklik: kırpıldı, yeniden boyutlandırıldı, odak işaretleri eklendi.

Özet

Amfizematöz kolesistit, safra kesesi duvarı içinde gazla karakterize; lümen veya perikolesistik gazın eşlik edebildiği, çoğunlukla gaz oluşturan mikroorganizmalar ve duvar iskemisiyle ilişkili ağır enfeksiyondur. Diyabet önemli bir yatkınlık durumudur; BT, ultrason gaz gölgelenmesi nedeniyle sınırlı kaldığında duvar gazını gösterip yayılımı haritalayabilir. Duvar gazı tanıyı güçlü biçimde destekler; duvar kontrastlanma kusuru, kese dışı gaz veya koleksiyon saptanması gangren ya da perforasyon kuşkusunu artırır. Tanının gecikmesi duvar nekrozu, peritonit ve sepsis gibi ağır komplikasyonların gözden kaçmasına yol açabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal
Duvar içinde ince çizgisel ya da kabarcıklı çok düşük atenüasyonlu gaz, kese lümeninde gaz-sıvı seviyesi ve perikolesistik gaz odakları aranır; gazı taş içindeki hava ve safra yollarındaki pnömobiliden anatomik dağılımla ayır.
Portal tanısal
Kalınlaşmış duvarın kontrastlanması, segmental kontrastlanma kaybı, perikolesistik yağlı doku reaksiyonu, sıvı, karaciğer yatağına uzanan koleksiyon ve perforasyon bulguları değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

  • Safra kesesi duvarı içinde lümenden ayrı, duvarı izleyen çizgisel veya kabarcıklı gaz odakları
  • Kese lümeninde gaz kabarcıkları ya da gaz-sıvı seviyesi; hava sıvının üstünde konumlanır
  • Duvar kalınlaşması ve çevre yağ dokuda bulanıklık veya perikolesistik sıvı
  • Duvarın bir bölümünde azalmış ya da kaybolmuş kontrastlanma, gangrenöz nekrozu düşündürür
  • Duvar dışına uzanan gaz, keseyle ilişkili sıvı koleksiyonu veya fokal duvar defekti varsa perikolesistik yayılım ya da perforasyon düşünülür.
  • Safra yollarında eşlik eden pnömobili; kesenin duvarı ve lümen gazından ayrı dağılım gösterir

Normalde

Normal safra kesesi duvarı ince ve düzgün sınırlıdır; kese lümeni ve safra yolları genellikle gaz içermez. Gazın safra kesesi duvarı, kese lümeni ya da safra yollarındaki yerleşimini ayır; girişim veya fistül öyküsü lümen ya da kanal gazını açıklayabilir.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0541; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Pnömobili
hava safra yollarında dallanır ve kese lümenine de uzanabilir; amfizematöz kolesistitteki temel bulgu olan safra kesesi duvarı gazı pnömobilide bulunmaz.
Safra kesesi içi hava taşı
gaz tek bir kalkülüs içinde çizgisel veya yıldız biçimli kalır; kese duvarında gaz oluşturmaz.
Kolesistoenterik fistül
lümen gazı ve bazen bağırsakla doğrudan temas veya fistül yolu görülebilir; duvar içi gaz şart değildir.
Yakın zamanda girişim sonrası hava
ERCP, sfinkterotomi veya perkütan biliyer işlem sonrasında safra yollarında ya da kese lümeninde gaz görülebilir; duvar içi gazın yerini ayrıca doğrula.

Tuzaklar

  • Lümen gazını tek başına amfizematöz kolesistit sayma; gazın duvar içinde olup olmadığını ince kesitlerde ve çok düzlemli rekonstrüksiyonlarda doğrula.
  • Pnömobilide hava safra ağacı boyunca ve bazen kese lümeninde izlenir; bu gazı safra kesesi duvarı gazı olarak adlandırma.
  • Taş içi gaz lümen havası gibi görünebilir; gaz odağının kalkülüs konturuyla sınırlı olup olmadığını kontrol et.

Kendini dene

  1. Diyabetli hastada BT'de safra kesesi duvarı boyunca çizgisel gaz görülüyor. En olası tanı hangisidir?

    Cevabı göster

    Amfizematöz kolesistit. Safra kesesi duvarı içindeki gaz amfizematöz kolesistiti güçlü biçimde destekler. Pnömobilide hava safra yollarında veya kese lümeninde bulunur; duvar gazı görülmez.

  2. Biliyer stent değişiminden iki gün sonra BT’de safra yolları ve kese lümeninde gaz var; kese duvarı kontrastlanıyor, duvar içinde ve perikolesistik alanda gaz yok. Bu gazın en uygun adı nedir?

    Cevabı göster

    Pnömobili (işlem sonrası biliyer gaz). İşlem sonrası safra yolları ve kese lümeni içindeki gaz, duvar gazı veya kese dışı koleksiyon olmaksızın pnömobiliyle uyumludur.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 33 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 11 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

  1. Computed tomography imaging of complications of acute cholecystitispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Complications of cholecystitis: a comprehensive contemporary imaging reviewpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Gas Where It Shouldn't Be! Imaging Spectrum of Emphysematous Infections in the Abdomen and Pelvispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Emphysematous conditions of the abdomen and pelvis: pearls and pitfallslink.springer.com
  5. Emphysematous conditions of the abdomen and pelvis: pearls and pitfallsd-nb.info
  6. Tokyo Guidelines 2018: diagnostic criteria and severity grading of acute cholecystitisonlinelibrary.wiley.com
  7. Computed tomography manifestations for cholecystoenteric fistula: case series and literature analysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Advances in Imaging and Diagnosis of Emphysematous Cholecystitispmc.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Emphysematous Cholangitis Caused by Gas-producing Bacteria with an Initial Literature Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  10. Diabetes Mellitus and Infectious Diseases: Current Evidence and Clinical Implicationspmc.ncbi.nlm.nih.gov
  11. Enhancing the management of acute and gangrenous cholecystitis: a systematic review supported by the TriNetX databasepmc.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Emphysematous cholecystitis: Imaging findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  13. The gallbladder: uncommon gallbladder conditions and unusual presentations of the common gallbladder pathological processes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. Emphysematous cholecystitis due to Clostridium perfringens successfully treated by cholecystectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Emphysematous cholecystitis in a young male without predisposing factors: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Acute gallbladder pathologies beyond uncomplicated cholecystitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. Complicated cholecystitis: the complementary roles of sonography and computed tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. The role of nuclear medicine in the diagnosis of common and specific diabetic infections.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. CT and MRI findings of acute calculous cholecystitis and its complications in Singapore: A pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. Gas-Containing Biliary Calculi: Case Series and a Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Massive pneumoretroperitoneum arising from emphysematous cholecystitis: a case report and the literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. Advances in Imaging and Diagnosis of Emphysematous Cholecystitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. Emphysematous cholecystitis presenting as gas-forming liver abscess and pneumoperitoneum in a dialysis patient: a case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. Clostridium perfringens and Escherichia coli Bacteremia in a Patient with Acute Obstructive Suppurative Cholangitis: A Case Report and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Clinical features, diagnostic findings, and outcomes of emphysematous cholecystitis in 35 dogs: a retrospective case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. Emphysematous conditions of the abdomen and pelvis: pearls and pitfalls.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Acalculous cholecystitis- an imaging and therapeutic update.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. Imaging of acute pelvic pain.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. The Diagnosis and Treatment of Acute Cholecystitis: A Comprehensive Narrative Review for a Practical Approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Multidetector Computed Tomography (MDCT) Findings of Complications of Acute Cholecystitis. A Pictorial Essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Imaging of Acute Abdominopelvic Pain in Pregnancy and Puerperium-Part II: Non-Obstetric Complications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. Understanding Air in the Body: A Radiologic Perspective on Emphysematous and Traumatic Conditions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. Pediatric emergency medicine point-of-care ultrasound: summary of the evidence.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Patterns of injury and violence in Yaoundé Cameroon: an analysis of hospital data.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. Acute Emergent Biliary Pathologies Identified Using Point-of-Care Ultrasound.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. Emphysematous cholecystitis in a young male without predisposing factors: case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  37. Fulminant emphysematous hepatitis with pneumoperitoneum: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.