Subkutan amfizem (cerrahi amfizem)

Özet

Travma, dren yerleştirilmesi, cerrahi veya hava yolu/özofagus hasarı sonrasında cilt altı dokuda hava görülebilir. BT, havanın doku planları ve kompartımanlar içindeki dağılımını, pnömotoraks ya da pnömomediastinumla ilişkisini ve eşlik eden yaralanmaları gösterir. Hava yalnızca cilt altı dokuda sınırlı kalabilir veya fasya ve kas planları boyunca boyuna ve mediastene uzanabilir. Süren pnömotoraks veya hava kaçağı ile özofagus çevresi bulguları, eşlik eden hava yolu ya da özofagus yaralanması olasılığını gündeme getirir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Hava, yağ dokusu içinde çok düşük atenüasyonlu dallanan veya çizgisel odaklar olarak izlenir; subkutan planlar, pektoral/interkostal kaslar, plevral boşluk ve mediastinal hava arasındaki dağılım değerlendirilir. Subkutan hava kontrastsız BT’de de görülebilir; damar veya organ yaralanmasının değerlendirilmesinde kontrast kullanımı ayrı klinik görüntüleme endikasyonuna bağlıdır.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Akciğer (G 1500 / M -600), Mediasten (G 350 / M 50), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Cilt altı yağ planlarında hava — ince çizgiler veya yağ lobülleri arasında küçük gaz odakları şeklinde görülür.
• Fasya ve kas arası hava — derin göğüs duvarı katmanlarına yayılımı ve olası giriş yolunu çevre bulgularıyla birlikte değerlendirin.
• Pnömotoraksla birliktelik — plevral havaya akciğer kontüzyonu, laserasyonu veya kaburga kırığı eşlik edebilir.
• Pnömomediastinumla birliktelik — mediastinal hava boyun ve göğüs duvarı yumuşak dokularına ilerleyebilir.
• Macklin dağılımı — alveoler yırtılma sonrası hava bronkovasküler kılıflar boyunca akciğerden hilusa ve mediastene ilerleyebilir.
• Tüp veya cerrahi hattı boyunca hava — cilt giriş yeri, tüpün seyri ve yan deliklerinin/ucunun konumu ile hava dağılımını birlikte değerlendirin.
• Hava yolu yaralanması ipuçları — trakea/bronş duvarında kesinti, drenaj sonrasında süren pnömotoraks veya hilustan uzağa çökmüş akciğer şüphe uyandırır.
• Özofagus yaralanması ipuçları — özofagus çevresinde hava veya sıvı, plevral koleksiyon ve özofagus duvarı düzensizliği araştırılır.

Normalde

Normal göğüs duvarında subkutan yağ lobülleri ile pektoral ve interkostal kaslar yumuşak doku atenüasyonundadır; bu planların içinde hava bulunması normal değildir. Hava odağının tüp giriş yeri, plevral boşluk ve mediastenle ilişkisini komşu kesitlerde izleyin.

Ayırıcı tanı

Nekrotizan yumuşak doku enfeksiyonu

fasya boyunca hava ile birlikte derin fasyal sıvı, kalınlaşma, ödem veya kontrastlanma azalması görülebilir; gaz tek başına tanı koydurmaz.

Macklin etkisi

alveoler yırtılma sonrası hava akciğer interstisyumundan bronkovasküler kılıflar boyunca mediastene ilerler; göğüs duvarı cilt altı havasından farklı dağılımdadır.

Trakeobronşiyal yaralanma

hava yolu duvarında doğrudan defekt, drenaj sonrasında süren pnömotoraks veya hilustan uzağa çökmüş akciğer gibi dolaylı bulgular aranır.

Özofagus perforasyonu

özofagus çevresinde hava/sıvı, mediastinal inflamasyon ve plevral efüzyon veya hidropnömotoraks eşlik edebilir.

İatrojenik hava

kateter, dren veya cerrahi insizyon çevresinde görülebilir; dağılım işlem alanıyla ilişkili olabilir.

Tuzaklar

• Tek başına yaygın subkutan hava trakea yırtığını kanıtlamaz; hava yolu duvarını ve eşlik eden plevral/mediastinal bulguları doğrudan inceleyin.
• Macklin etkisindeki çizgisel hava bronkovasküler kılıfları izler; bunu göğüs duvarı fasyası içindeki hava ile karıştırmayın.
• Girişim sonrası hava dren veya cerrahi kesi yakınında bulunabilir; tüpün ucu ve yan deliklerinin konumu ile plevral ve yumuşak doku havasının dağılımını birlikte değerlendirin.

Kendini dene

1. Künt travma sonrası mediastinal hava, akciğer bronkovasküler kılıflarından hilusa doğru uzanıyor; trakea duvarı kesintisiz. Havanın en olası kaynağı nedir?

   • Macklin etkisi
   • Özofagus perforasyonu
   • Nekrotizan fasiit
   • Göğüs duvarı hernisi
   Cevabı göster

   Macklin etkisi. Bronkovasküler kılıflar boyunca akciğerden hilusa ve mediastene ilerleyen hava Macklin etkisiyle uyumludur. Bu dağılım eşlik eden trakeobronşiyal veya özofagus yaralanmasını tek başına dışlamaz.

2. Künt travma sonrası dren ucu plevra içinde ve tüp patent olduğu halde pnömotoraks sürüyor; akciğer hilustan uzağa düşmüş görünüyor. Hangi yaralanma özellikle araştırılmalıdır?

   • Trakeobronşiyal yaralanma
   • Kostal metastaz
   • Enkondrom
   • Akciğer hernisi
   Cevabı göster

   Trakeobronşiyal yaralanma. Doğru konumlu ve patent drene rağmen süren pnömotoraks ve hilustan uzağa çökmüş akciğer, trakeobronşiyal yaralanmayı düşündüren dolaylı bulgulardır.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 27 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Abnormal Gas at Chest Radiography: A Primer with CT and 3D Reconstruction Correlationpubs.rsna.org
2. Imaging Manifestations of Chest Traumapubs.rsna.org
3. Lung Parenchymal and Airway Injuries: Differential Diagnosis and Severity Gradingpmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Esophageal emergencies: WSES guidelineslink.springer.com
5. Tube Thoracostomy: Complications and Its Managementpmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Imaging of Musculoskeletal Soft-Tissue Infections in Clinical Practice: A Comprehensive Updated Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. Spontaneous pneumomediastinum and Macklin effect: Overview and appearance on computed tomographypmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Thoracic abnormal air collections in patients in the intensive care unit: radiograph findings correlated with CTpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Chest Wall and Diaphragmatic Injuries: Imaging Evaluation and Clinical Considerationsjksronline.org
10. pmc.ncbi.nlm.nih.govpmc.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.