Akciğer apsesi

Özet

Akciğer apsesi, pnömoni odağında gelişebilen, irinle dolu parankimal kavitedir. BT, kavitenin akciğer dokusu içindeki yerini, duvarını, hava-sıvı içeriğini ve komşu plevrayla ilişkisini göstererek ampiyemden ayırmaya yardım eder. İntravenöz kontrastla çevresel duvar kontrastlanması ve merkezde kontrastlanmama apse lehine morfolojiyi belirginleştirir. Ampiyem akciğer apsesiyle, nekrotizan pnömoni de tek kaviteyle karışabilir; ayrımda yerleşim ve kavite sayısı değerlendirilir.

Okuma sırası

1. Sağ alt lob kavitesi. Akciğer parankimi içindeki kaviteyi bulun; lokalizasyonunu plevral koleksiyondan ayırarak değerlendirin.
2. Kavite lümeni. Boşluğun içinde üstte gaz ve altta sıvı olup olmadığını aynı kesitte doğrulayın; seviye yoksa duvar ve içerik yine de izlenmelidir.
3. Perikaviter parankim. Kaviteyi saran parankimde konsolidasyonun dağılımını inceleyin; kalın-düzensiz duvarlı boşluk ile daha yaygın parankim opasitelerini ayırın.
4. Kavite-plevra arayüzü. Plevral temasta koleksiyonun açı ve konturunu, plevra yapraklarının ayrışıp kontrastlanmasını ve komşu akciğerde basıyı inceleyin; plevral hava varsa bronkoplevral fistül olasılığını değerlendirin.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Parankim içinde yuvarlak/oval kavite, sıvı veya hava-sıvı içeriği ve çevresel konsolidasyon belirlenir. Kontrastsız görüntü kavitenin yerini gösterir; apse duvarının çevresel kontrastlanmasını değerlendirmek için ayrıca intravenöz kontrastlı göğüs BT gerekir.

Kontrastlı tanısal

İntravenöz kontrast sonrası kavite duvarının çevresel boyanması ve merkezde sıvı/nekrozun kontrastlanmaması görülebilir. Plevra yapraklarının ayrı kontrastlanması ve koleksiyonun parankim ya da plevra merkezli oluşu ampiyem ayrımını destekler; bu işaretler klinik ve diğer morfolojiyle birlikte yorumlanır.

Önerilen pencereler: Akciğer (G 1500 / M -600), Mediasten (G 350 / M 50).

BT bulguları

• Parankim içi kavite — akciğer dokusu içinde yer alan, yuvarlak veya oval nekrotik boşluk.
• Kalın, düzensiz kavite duvarı — nekrotik boşluğu çevreleyen, kontrast sonrasında belirginleşebilen kalın ve düzensiz kontur.
• Hava-sıvı seviyesi — boşluğun üst bölümünde gaz, alt bölümünde sıvı/nekrotik içerik.
• Çevresel konsolidasyon — apse kavitesi çevresinde eşlik edebilen parankimal opasite.
• Çevresel duvar kontrastlanması — intravenöz kontrastlı BT’de kontrastlanan periferik duvar ve merkezde kontrastlanmayan sıvı/nekroz.
• Plevrayla açı — akciğer apsesi plevrayla sıklıkla dar, ampiyem çoğunlukla geniş açı yapar; şekil, yerleşim ve split-pleura bulgusuyla birlikte değerlendirilmelidir.
• Bronkoplevral fistül — akciğer kavitesi ile plevral aralık arasında doğrudan hava içeren ileti gösterilmesi fistülü destekler.

Normalde

Akciğer apsesinde normal parankim paterninden ayrılan duvarlı kavite ve çevresel konsolidasyon görülebilir. Kavitenin parankim içinde mi yoksa plevral aralık boyunca mı yerleştiğini; duvarını, plevrayla ilişkisini ve komşu akciğerin basıya uğrayıp uğramadığını birlikte değerlendirin.

Ayırıcı tanı

Ampiyem

plevral boşlukta lens biçimli koleksiyon, ayrışmış ve kontrastlanan plevra yaprakları (split pleura), komşu akciğer basısı ve çoğunlukla göğüs duvarıyla geniş açı görülür.

Nekrotizan pnömoni

konsolide parankimde yaygın veya yamalı düşük atenüasyon ve azalmış kontrastlanma; kaviter nekrozda çok sayıda ince duvarlı, çevresi kontrastlanmayan boşluk görülebilir.

Kaviter akciğer kanseri

enfekte nekrotik neoplazi apseyi taklit edebilir; kalın, düzensiz duvar enfeksiyona özgü değildir.

Tüberküloz kavitesi

üst lob ağırlıklı kaviteye sentrilobüler dallanan tomurcuk görünümü veya lenfadenopati eşlik edebilir.

Pulmoner pnömatosel

geçici, ince duvarlı, hava içeren parankim içi boşluk olup çoğunlukla pnömoni sonrası görülür.

Tuzaklar

• Plevra boyunca uzanan ampiyemi akciğer içi kavite sanmayın; kontrastlı kesitlerde plevra yapraklarının ayrı kontrastlanmasını ve koleksiyonun komşu akciğeri basıya uğratmasını arayın.
• Hava-sıvı seviyesi tek başına apseye özgü değildir; plevral ampiyemde de hava-sıvı görünümü olabilir ve kaviter neoplaziler apseleri taklit edebilir.
• Yerleşim ayrımı için kaviteyi aksiyel ve koronal düzlemlerde birlikte izleyin; ampiyem plevral, apse parankim içi yerleşir.
• Kalın, düzensiz duvar enfeksiyon için tek başına özgül değildir; kaviter tümör ayırıcı tanıda kalmalıdır.

Kendini dene

1. Ateşli hastada BT’de akciğer parankimi içinde tek, kalın kontrastlanan duvarı ve kontrastlanmayan merkezi olan hava-sıvı kavitesi görülüyor. En olası tanı hangisidir?

   • Akciğer apsesi
   • Ampiyem
   • Pnömatosel
   • Kistik bronşektazi
   Cevabı göster

   Akciğer apsesi. Parankim içi kavite, kalın kontrastlanan duvar ve kontrastlanmayan merkez akciğer apsesini destekler. Ampiyem plevral boşluktadır; pnömatosel ince duvarlı, çoğunlukla hava içeren geçici boşluk olur; kistik bronşektazi dallanan tübüler görünüm gösterir.

2. Pnömoni sonrası ateşli hastada tek, parankim merkezli, kalın-düzensiz çevresel duvarı kontrastlanan ve merkezi kontrastlanmayan hava-sıvı kavitesi görülüyor; diğer alanlarda yaygın nekroz ya da çok sayıda ince duvarlı kavite yok. Verilen seçenekler içinde en olası tanı nedir?

   • Plevral ampiyem
   • Akciğer apsesi
   • Nekrotizan pnömoni
   • Pulmoner pnömatosel
   Cevabı göster

   Akciğer apsesi. Tek, kalın duvarı kontrastlanan ve merkezinde kontrastlanma göstermeyen parankim içi kavite akciğer apsesini destekler; nekrotizan pnömonide konsolide akciğerde yaygın az kontrastlanma ve çok sayıda ince duvarlı kavite görülebilir. Ampiyem plevral aralıkta yerleşir; pnömatosel çoğunlukla ince duvarlı ve hava içeriklidir.

İlgili konular

• Nekrotizan pnömoni

Kaynaklar

Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 30 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Differential diagnoses of cavitary lung lesions on computed tomography: a pictorial essaylink.springer.com
2. Pictorial Review of Pleural Disease: Multimodality Imaging and Differential Diagnosispubs.rsna.org
3. Computed tomography in children with community-acquired pneumonialink.springer.com
4. Differential Diagnosis of Cavitary Lung Lesionspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. A Stepwise Diagnostic Approach to Cystic Lung Diseases for Radiologistskjronline.org

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.