Klinik Atölye

Akciğer enfeksiyonları · Patoloji · Orta öncelik

Tüberkülom

Tuberculoma

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez.

Tüberkülom: yayımlanmış olgu görüntüsü, aksiyel kesit
Görüntü konuyu kısmen gösteriyor; bulgunun bir bölümü seçilebilir.

5 adım

Görüntü: Zhuo Y, Zhan Y, Zhang Z ve ark., “Clinical and CT Radiomics Nomogram for Preoperative Differentiation of Pulmonary Adenocarcinoma From Tuberculoma in Solitary Solid Nodule.” 2021, Figure 1. PMC8546326 · doi:10.3389/fonc.2021.701598 · CC BY 4.0. Değişiklik: yeniden boyutlandırıldı.

Özet

Tüberkülom, tüberküloz granülomlarının birleşmesiyle oluşan, çoğu kez iyi sınırlı ve kitleyi taklit edebilen parankimal nodüldür. İnce kesit BT, nodülün iç kalsifikasyonunu, çevresindeki küçük uydu odakları ve eşlik eden üst lob fibrozisi ya da bronkojenik yayılımı akciğer grafisinden daha iyi gösterir. Bu işaretler tüberküloz olasılığını artırsa da kanserden veya başka granülomatöz enfeksiyonlardan tek başına ayırmaz. Tümör sanılıp gereksiz girişime gidilmesi veya tümörün tüberkülom kabul edilip izlenmesi klinik açıdan önemli sonuç doğurabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal
İnce kesit akciğer BT'de yuvarlak, iyi sınırlı solid nodül/kitle, çevresindeki küçük uydu nodüller ve komşu parankimal skar/fibrotik bantlar değerlendirmeye alınır. Parankimal morfoloji kontrastsız BT’de değerlendirilebilir; kontrastlanma ölçümleri ayırıcı tanıya katkı sağlayabilse de BT bulguları tek başına tüberkülozu maligniteden kesin olarak ayıramaz.

Önerilen pencereler: Akciğer (G 1500 / M -600), Mediasten (G 350 / M 50).

BT bulguları

  • İyi sınırlı yuvarlak nodül — tek veya birleşmiş çoklu granülomlardan oluşan kitle görünümü verebilir.
  • Uydu nodüller — ana nodülün hemen çevresinde dağılmış küçük ayrı odaklar tüberküloz olasılığını yükseltir.
  • İç kalsifikasyon — merkezî veya kaba kalsifik odak bulunabilir; yokluğu tüberkülomu dışlamaz.
  • Bronkojenik yayılım — aynı lobda sentrilobüler dallanan nodüller ve tomurcuklanan ağaç aktif hava yolu yayılımını düşündürür.
  • Üst lob fibrotik bantları — hacim kaybı ve çekintiyle birlikte eski ya da eşlik eden tüberküloz değişikliğini gösterebilir.
  • Kavite veya hava boşluğu — bazı olgularda granülom nekrozu/aktif hastalıkla ilişkili olabilir; yalnız kavite görünümü etkene özgü değildir.
  • Hiler-mediastinal lenf nodları — eşlik eden büyüme veya kalsifikasyon tüberküloz bağlamına katkıda bulunabilir.

Normalde

Normal akciğer penceresinde aynı lobun parankimi homojen havalıdır; pulmoner damarlar dallanır ve çevrelerinde ayrı yuvarlak nodül ya da dallanan sentrilobüler odak görülmez. Nodülün kenarını, çevresindeki uydu odakların dağılımını ve üst lob hacmini karşı tarafın aynı seviyesindeki akciğerle kıyaslayın.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s1278; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Primer akciğer karsinomu
spiküle/lobüle kenar, bronş tıkanması veya patolojik lenf nodu olabilir; uydu nodüller tüberkülozu destekler ama kesin ayırmaz.
Histoplazmoz veya başka granülom
kalsifiye nodül yapabilir; eşlik eden dağılım ve mikrobiyolojik/epidemiyolojik bağlam gerekir.
Hamartom
içindeki makroskopik yağ ve kaba 'patlamış mısır' kalsifikasyonu tanıyı destekler.
Metastaz
çoğunlukla çoklu, farklı boyutlarda ve rastgele dağılmış nodüller; tek baskın nodül çevresindeki uydu düzeni daha az tipiktir.
Akciğer apsesi
kalın duvarlı kavite, hava-sıvı seviyesi ve çevresel konsolidasyon gösterebilir; solid granülom morfolojisinden ayrılır.

Tuzaklar

  • Uydu nodüller ve kalsifikasyon tüberküloza özgü değildir; nodülü yalnız bu işaretlerle kanser dışı ilan etmeyin.
  • Kalsifikasyon saptanmaması tüberkülomu dışlamaz; birçok tüberkülom tamamen solid ve kalsifikasyonsuz olabilir.
  • Kontrastlanma paterni farklı inflamasyon evrelerinde değişebilir ve maligniteyle örtüşebilir; etken tanısı olarak sunmayın.
  • Eski fibrotik iz yanında yeni tomurcuklanan ağaç varsa tüm bulguları 'sekeller' diye geçiştirmeyin; aktif bronkojenik yayılım olasılığını ayrıca belirtin.

Kendini dene

  1. Üst lobda iyi sınırlı bir nodülün hemen çevresinde küçük uydu nodüller görülüyor. Bu örüntü hangi tanıyı destekler?

    Cevabı göster

    Tüberkülom. Tüberküloma komşu küçük uydu nodüller görülebilir; postprimer tüberküloz üst lobları tercih eder. Bu bulgular tanıyı destekler ancak tek başına kesinleştirmez.

  2. Nodülün BT'de kalsifiye olması hangi çıkarımı destekler?

    Cevabı göster

    Granülomatöz nodül olasılığı. Kalsifikasyon granülomatöz süreç olasılığına katkı sağlar, ancak tüberküloza özgü değildir ve tek başına maligniteyi dışlamaz. Aktif yayılım için bronkojenik nodüller gibi ek bulgular ve klinik/mikrobiyoloji gerekir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 37 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 4 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

  1. Imaging of thoracic tuberculosis: pulmonary and extrapulmonarypmc.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Tuberculous meningitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Central Nervous System Tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Stroke in tuberculous meningitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  5. MRI in intracranial tuberculosis: Have we seen it all?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  6. Surgery for brain tuberculosis: a review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  7. Solitary cysticercus granuloma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Imaging in Tubercular Choroiditis: Current Concepts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Liver Calcifications and Calcified Liver Masses: Pattern Recognition Approach on CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  10. Positron emission tomography in the diagnosis and treatment management of tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  11. Dilemmas in the diagnosis and treatment of intracranial tuberculomas.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Central nervous system and spinal cord tuberculosis: Revisiting an important disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  13. Cerebral tuberculoma in pregnancy: overview of the literature and report of a case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. Ulnar nerve tuberculoma: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Intramedullary Tuberculoma Combined with Abscess: Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Stepwise diagnostic algorithm for high-attenuation pulmonary abnormalities on CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. Typical imaging finding of hepatic infections: a pictorial essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Pediatric solitary pulmonary tuberculoma mimicking peripheral pulmonary hamartoma with extensive pleural adhesions: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Calcified Lung Nodules: A Diagnostic Challenge in Clinical Daily Practice.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. Diagnostic and therapeutic strategies for solitary pulmonary nodules mimicking malignancy: Insights from two cases of pulmonary tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Non-metastatic causes of multiple pulmonary nodules.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. Immunocyte count combined with CT features for distinguishing pulmonary tuberculoma from malignancy among non-calcified solitary pulmonary solid nodules.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. Cardiac Tuberculosis: A Case Series from Ethiopia, Italy, and Uganda and a Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. Image-guided percutaneous biopsy and pathological diagnosis in atypical tuberculous spondylitis: a case series and clinical outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Insects as hosts for mutualistic bacteria.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. The differential computed tomography features between small benign and malignant solid solitary pulmonary nodules with different sizes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Evaluation of the solitary pulmonary nodule: size matters, but do not ignore the power of morphology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. Coupled mixed-dimensional multiphase porous media approach for modeling airflow, blood flow, and gas exchange in the human lungs.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. Lung ultrasound in a nutshell. Lines, signs, some applications, and misconceptions from a radiologist's point of view. Part 2.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Pediatric lung ultrasonography: current perspectives.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Glomus Tumors of Uncertain Malignant Potential Arising in the Endobronchus and Lung Parenchyma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. Primary pulmonary meningioma: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. Combined anatomical MRI differentiates pulmonary invasive adenocarcinoma from tuberculoma in noncalcified nodule: a retrospective comparison of CT with MRI.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Pleural Calcified Tumor Misdiagnosed as Peripheral Lung Cancer: A Case Report and Analysis of Imaging Differential Points.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. Hidden in plain sight: Extrapulmonary manifestations of tuberculosis in Asia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. Multiple organ tuberculomas in infant.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  37. Bacterial Granulomatous Lung Diseases: Radiological Findings and Differential Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  38. Imaging of thoracic tuberculosis: pulmonary and extrapulmonary.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  39. Active pulmonary tuberculosis: something old, something new, something borrowed, something blue.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  40. Aftermath of pulmonary tuberculosis: computed tomography assessment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  41. CT and MRI in Urinary Tract Infections: A Spectrum of Different Imaging Findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  42. Pulmonary tuberculosis and the surgeon.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  43. Acute and chronic complications of cesarean delivery: An update for the general radiologist.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  44. Diagnostic Imaging of Extrapulmonary Tuberculosis Across Organ Systems.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  45. Clinical and imaging features of co-existent pulmonary tuberculosis and lung cancer: a population-based matching study in China.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  46. Clinical and CT Radiomics Nomogram for Preoperative Differentiation of Pulmonary Adenocarcinoma From Tuberculoma in Solitary Solid Nodule.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  47. Pulmonary Tuberculosis Confirmed by Percutaneous Transthoracic Needle Biopsy: Analysis of CT Findings and Review of Correlations with Underlying Lung Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  48. Pulmonary histoplasmoma: a disguised malady.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  49. Pulmonary Hamartoma Initially Misdiagnosed as Adenocarcinoma: A Case Report and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  50. The diagnostic value of CT-guided percutaneous lung biopsy in atypical pulmonary hamartoma and pulmonary sclerosing pneumocytoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  51. Pulmonary Hamartomas: A Single-Center Analysis of 59 Cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  52. Development and validation of a habitat-based computed tomography radiomics model for differentiating isolated lung cancer, isolated tuberculoma, and coexistence of tuberculosis with lung cancer: a dual-center retrospective study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  53. Hybrid Deep Learning-Machine Learning Fusion of Clinical, Radiomic and Deep Learning Features for Preoperative Differentiation of Solitary Pulmonary Mucinous Adenocarcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  54. MRI quantitative imaging biomarkers in differentiating brain parenchymal tuberculoma and lung cancer brain metastases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  55. Clinical features, diagnostic test performance, treatment and outcome of pulmonary tuberculosis patients with chronic pulmonary aspergillosis in China: a retrospective, observational study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  56. Cystic lung tuberculosis in children: A series of five cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  57. The Diagnostic Deceiver: Radiological Pictorial Review of Tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  58. Tuberculosis revisted: classic imaging findings in childhood.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  59. Neuroimaging Patterns of Intracranial Infections: Meningitis, Cerebritis, and Their Complications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  60. Emerging and re-emerging infectious disease in otorhinolaryngology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  61. Optical Coherence Tomography in Inflammatory and Neoplastic Lesions Deforming the Choroidal Profile.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  62. Different facets of intracranial central nervous system lymphoma and its imaging mimics.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  63. Comparative Analysis of Magnetic Resonance Spectroscopy and Post-contrast Magnetic Resonance Imaging in the Evaluation of Intracranial Ring-Enhancing Lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  64. Infiltrative and inflammatory systemic disorders involving the pituitary gland.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  65. Imaging in tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  66. Ocular TB as the only manifestation of TB: diagnostic uncertainty and treatment thresholds.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  67. An old retained sharp intrapulmonary foreign body: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  68. Actionable imaging findings in the daily PET/CT scenario.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  69. Predictive Factors and Nomogram for Malignant Pulmonary Nodules (≤ 1 cm).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  70. Application value of volumetric CT value in quantifying the activity of a pulmonary tuberculoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  71. Multimodal imaging in neuro-ophthalmology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  72. Clinical review: tuberculosis on the intensive care unit.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  73. Chronic pulmonary histoplasmosis masquerading as tuberculoma: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  74. The Long-Term Journey of a Tuberculosis Patient With Triple Organ Involvement and Rheumatological Disease: A Case Study and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  75. Differential diagnosis of pulmonary nodular mucinous adenocarcinoma and tuberculoma with dynamic CT: a retrospective study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  76. Central Nervous System Tuberculoma in Qatar: Clinical, Radiological, and Pathological Insights From a Rare Case With Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  77. Thalamic Tuberculoma Presenting as Isolated Gait Disturbance Without Systemic or Meningeal Symptoms in a 2-Year-Old Child: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  78. Acute Endobronchial Dissemination of a Tuberculoma Following EBUS-GS-Guided Transbronchial Biopsy: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  79. Magnetic resonance imaging findings of pulmonary sclerosing pneumocytoma: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  80. Pulmonary cryptococcosis with or without immunocompromise: a retrospective comparative study of clinical and CT features and influential factors for lesion absorption.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  81. Identification of imaging-based pulmonary and extrapulmonary treatable traits in COPD: a review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  82. Diffuse cystic lung diseases-a primer for radiologists.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  83. AWMF S2k Guideline: Diagnosis and Assessment of Lung Disease Caused by Occupational Silica Dust Exposure (Silicosis) - Disease No. 4101 as per Occupational Diseases Ordinance (BKV) Annex 1.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  84. Application value of high-resolution CT imaging features combined with texture analysis in patients with solitary pulmonary nodules.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  85. The first CT-based classification system for pulmonary actinomycosis: correlating imaging patterns with therapeutic strategies and prognosis in a highly misdiagnosed disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  86. Isavuconazole as an adjunctive antifungal in the multimodal management of pulmonary aspergilloma and chronic cavitary pulmonary aspergillosis: a single-centre case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  87. A Rare Case of an Intrapulmonary Teratoma Masquerading as a Pulmonary Hamartoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  88. Giant Anterior Mediastinal Hamartoma in a Middle-Aged Woman: A Rare Encounter.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  89. Lipoid Pneumonia: HRCT and MRI Spectrum, Diagnostic Pitfalls, and Imaging-Based Diagnostic Workflow.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  90. Congenital pulmonary airway malformation mimicking lung cancer in adults: a pitfall in oncologic diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  91. Evaluation of Cavitary Lung Lesions with <sup>18</sup>F-FDG PET/CT: Differentiating Benign from Malignant Lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  92. Common and Rare Radiological Findings of Pulmonary and Thoracic Hydatid Cysts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  93. Cerebral tuberculoma in pregnancy (Jan 1975-May 2025): a systematic review and descriptive analysis of 33 published cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  94. Peripheral pulmonary tuberculoma diagnosed by targeted next-generation sequencing with manual mapping navigation: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  95. Pulmonary nodules with explosive calcification were finally diagnosed as lung adenocarcinom: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  96. Radiomics-assisted unsupervised clustering and predictive modeling to identify optimal candidates for virtual navigation bronchoscopy localization and CT-guided localization in thoracoscopic lung resection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  97. Differentiating breast cancer lung metastasis from primary lung cancer using clinical and computed tomography radiomics features.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  98. Radiomics-derived classifier performance evaluation in lung nodule characterization compared with expert radiologists.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  99. Management of pneumonia by the emergency radiologist.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  100. Tuberculosis and Lung Cancer: Insights from a Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  101. Clinical and computed tomography (CT) features of nodular pulmonary histoplasmosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  102. Case Report: Pulmonary benign metastasizing leiomyoma with mild <sup>18</sup>F-FDG uptake occurring 30 years after hysterectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  103. Evaluation of benign and malignant pulmonary nodules based on clinical and contrast-enhanced computed tomography data: a multicenter study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  104. Invasive mucinous adenocarcinoma of the lung: integrating molecular landscape, imaging phenotypes, and translational therapeutic strategies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  105. Interventional oncology: A primer for clinicians on the role of ablation and embolization for solid tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  106. Chest CT features of coronavirus disease-19 (COVID-19) pneumonia: which findings on initial CT can predict an adverse short-term outcome?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  107. Radiological, Radiomics, and Metastatic Patterns Associated with Targetable Oncogenic Drivers on CT-Scan of Newly Diagnosed NSCLC Patients: A Comprehensive Radiogenomics Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  108. Pediatric pulmonary nodules: current state of knowledge, AI applications, and future directions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  109. Clinical and radiological characteristics of Mpox pneumonia in immunosuppressed HIV-infected patients: a multicenter study from China.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  110. <i>Streptococcus intermedius</i> lung abscess in children: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  111. Diagnostic Value of Non-contrast Lung CT in Evaluating Pulmonary Cavitary Lesions in Children and Adolescents: With a Specific Focus in Perforated Hydatid Cyst, Necrotizing Pneumonia, and Lung Abscess.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.