Trakeobronşiyal yaralanma

Özet

Künt göğüs travması, penetran yaralanma veya entübasyon girişimi trakea, karina ya da ana bronşta yırtılmaya neden olabilir. Toraks BT, duvar kesintisinin yerini ve eşlik eden pnömomediastinum, pnömotoraks ve akciğer kollapsını gösterir; çok düzlemli rekonstrüksiyonlar ince yaralanmaları bulmayı kolaylaştırır. Havayolu çevresindeki dokular kesintiyi maskeleyebildiğinden normal görünen hava sütunu yaralanmayı dışlamaz. Tam bronş kopmasında kontrol edilemeyen hava kaçağı veya entübasyon tüpü balonunun defekt hizasından dışarı taşması hızla fark edilmezse ventilasyon ve akciğer ekspansiyonu bozulabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Trakea ve ana bronş duvarındaki kesinti, lümene uzanan flep ve ekstraluminal hava ile pnömomediastinum/pnömotoraks toraks BT'de değerlendirilebilir; travma protokolünde eşlik eden damar yaralanması şüphesi varsa IV kontrastlı inceleme ek olarak uygulanmalıdır.

Önerilen pencereler: Mediasten (G 350 / M 50), Akciğer (G 1500 / M -600), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Duvar devamlılığında kesinti — trakea veya bronş konturunda fokal açıklık, basamaklanma ya da tam kopma.
• Hava yolu duvarına bağlı lüminal flep — yırtık hizasında hava sütununa doğru ince yumuşak doku çıkıntısı görülebilir.
• Hava yolu komşuluğunda ekstraluminal hava — paratrakeal veya peribronşiyal hava cepleri duvar defektiyle aynı seviyede kümelenir.
• Pnömomediastinum ve servikal yumuşak doku amfizemi — yaralanmanın yayılımını gösteren dolaylı bulgular.
• Persistan pnömotoraks ve akciğer kollapsı — drenaja rağmen devam eden plevral hava, merkezi hava yolu kesintisini düşündürür.
• Fallen-lung işareti — kopmuş ana bronş tarafındaki kollabe akciğer hilustan uzaklaşıp hemitoraksın bağımlı bölümüne yerleşir.
• Manşonun herniasyonu veya aşırı geniş görünümü — entübasyon tüpü balonu trakeal duvar defekti hizasında lümenden dışarı taşabilir.
• Bronşta ani kesilme — özellikle karina yakınında bronşun hava sütunu beklenmedik biçimde kesilir.

Normalde

Normal trakea karinaya kadar kesintisiz hava sütunu şeklinde izlenir; ana bronşlar düzgün konturlarla lobar dallarına devam eder ve çevre mediastinal yağ planlarında hava bulunmaz. Aynı seviyelerde hava yolu duvarının bütünlüğünü, bronşların hilusa devamını ve tüp manşonunun tüm çevresinin trakea lümeni içinde kalıp kalmadığını kontrol edin.

Ayırıcı tanı

Macklin etkisi

interstisyel hava pulmoner damar-kılıfları boyunca hilustan mediastene ilerler; hava yolu duvarında fokal kesinti beklenmez.

Özofagus perforasyonu

paraözofageal hava ve sıvı, duvar kalınlaşması veya kontrast kaçağı eşlik edebilir; bronş lümeni süreklidir.

Akciğer laserasyonu

parankim içinde hava-sıvı düzeyi veya kavite vardır; trakeobronşiyal duvar kesintisi olmayabilir.

İntübasyona bağlı trakeal yalancı yol

tüp ucu gerçek lümen dışında izlenir; tüpün seyri ve balon konumu kesitsel olarak takip edilir.

Tuzaklar

• Pnömomediastinum tek başına bronş kopması göstermez; parankimal Macklin etkisi de mediastinal hava yapabilir, bu nedenle duvarı doğrudan izleyin.
• Küçük defekt çevresindeki ödem veya sekresyon duvar kesintisini örtebilir; ince kesitleri koronal-sagittal rekonstrüksiyon ve MinIP ile yeniden gözden geçirin.
• Supin BT'de kopmuş bronş tarafındaki akciğer posteriora ve bağımlı alana düşebilir; bunu sıradan atelektazi konumuyla karıştırmayın.

Kendini dene

1. Künt travmada sağ ana bronşta kesinti var; sağ akciğer supin BT'de hilustan ayrılıp posteriora düşmüş. Hangi işaret görülüyor?

   • Fallen-lung işareti
   • Macklin etkisi
   • Deep sulcus işareti
   • Luftsichel işareti
   Cevabı göster

   Fallen-lung işareti. Ana bronş kopmasında akciğer hilustan ayrılarak supin hastada posterior ve bağımlı alana düşebilir. Macklin etkisi bronkovasküler kılıflar boyunca hava ilerlemesidir; diğer işaretler bu kopma paternini tanımlamaz.

2. Travma BT'sinde pnömomediastinum var, ancak hava yolu duvarı kesintisiz ve hava damar kılıfları boyunca ilerliyor. En olası neden nedir?

   • Macklin etkisi
   • Trakeal transeksiyon
   • Özofagus perforasyonu
   • Ana bronş yabancı cismi
   Cevabı göster

   Macklin etkisi. Akciğer interstisyumundan bronkovasküler kılıflar boyunca mediastene uzanan hava ve korunmuş hava yolu duvarı Macklin etkisini destekler. Transectionda hava yolu duvarında doğrudan kesinti izlenir; özofagus perforasyonunda ise paraözofageal hava ve mediastinal kontur bozukluğu gibi özofagus çevresi bulgular aranır.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 35 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 4 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Traumatic injuries to the trachea and bronchi: a narrative reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. CT imaging of blunt chest traumapmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. [Tracheobronchial Injuries].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Management of tracheobronchial injuries.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Multidisciplinary management of tracheobronchial injury.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Traumatic Airway Injuries: Role of Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. CT findings of non-neoplastic central airways diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Emergency repair of blunt traumatic bronchus injury presenting with massive air leak.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Lung Parenchymal and Airway Injuries: Differential Diagnosis and Severity Grading.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. [Tracheobronchial Injury].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. [Tracheobronchial Injury].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. The application of MDCT in the diagnosis of chest trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Pneumomediastinum following intubation in COVID-19 patients: a case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Blunt Traumatic Tracheobronchial Injury: a Clinical Pathway.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Tracheobronchial injuries following endotracheal intubation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Contemporary management strategies of blunt tracheobronchial injuries.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. War-related penetrating cervicothoracic trauma managed in a resource-limited hospital in Syria: a case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Injuries of the Posterior Tracheal Wall: Insights from a High-Volume Single-Centre Experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Emergency repair of complete right main bronchial transection after blunt chest trauma: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Postoperative Pulmonary Complications: Clinical and Imaging Insightspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Tracheobronchial injury after blunt thoracic trauma-lessons to learn in diagnosis, treatment, and postoperative care: a case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. International Society of Paediatric Surgical Oncology (IPSO) Minimally Invasive Surgery (MIS) Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. International Society of Paediatric Surgical Oncology (IPSO) Surgical Practice Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. A Hidden Airway Injury: Delayed Diagnosis of Tracheal Disruption After Penetrating Neck Trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.