Mozaik atenüasyon paterni

Özet

Mozaik atenüasyon, tam inspirasyonda komşu akciğer bölgelerinin farklı yoğunlukta görünmesidir ve tek başına etiyolojik tanı koydurmaz. Patern küçük hava yolu obstrüksiyonunda bölgesel havalanma ve perfüzyon farkından, pulmoner damar hastalığında hipoperfüzyondan ya da yamalı infiltrasyondan kaynaklanabilir. İnce kesit HRCT'de damar kalibresi, yüksek atenüasyonlu bölgelerin niteliği ve ekspiratuvar değişim bu mekanizmaları ayırmaya yardım eder. Paterni otomatik olarak hava hapsi saymak, kronik damar hastalığını veya eşlik eden interstisyel hastalığı gözden kaçırabilir.

Faz ve pencere

HRCT tanısal

Tam inspirasyonda elde edilmiş ince kesit akciğer görüntülerinde lobüler ya da coğrafi düşük ve yüksek atenüasyon alanları aranır. Düşük atenüasyonlu alanlarda damar dalları azalmış olabilir; ekspiratuvar seri varsa aynı bölgelerin yoğunluk ve hacim yanıtı karşılaştırılır. Mozaik atenüasyon paterni yüksek çözünürlüklü BT'de değerlendirilebilir.

Önerilen pencereler: Akciğer (G 1500 / M -600), Mediasten (G 350 / M 50).

BT bulguları

• Lobüler yoğunluk değişimi — farklı atenüasyondaki alanlar sekonder lobül sınırlarına uyabilir veya coğrafi yamalar oluşturabilir.
• Hipolüsent alanlarda damar seyrekliği — düşük atenüasyonlu bölgelerde pulmoner damar dalları komşu akciğere göre ince ya da daha az görünür olabilir.
• Ekspirasyonda belirginleşen lobüler atenüasyon farkı — normal parankimin atenüasyonu artarken hava hapsi olan lobüller görece düşük atenüasyonlu kalır; iki alan arasındaki fark belirginleşiyorsa hava yolu kaynaklı bileşen desteklenir.
• Ekspirasyonda benzer yoğunluk gradyanı — inspirasyondaki bölgesel fark büyük ölçüde korunuyorsa vasküler perfüzyon bozukluğu düşünülür; bu özellik tek başına tanı koydurmaz.
• Yüksek atenüasyonlu alanın karakteri — bu bölgede damarlar seçilmeye devam ediyor ve buzlu cam görünümü varsa yamalı parankimal infiltrasyon olasılığı artar.
• Üç yoğunluk paterni — normal akciğer, buzlu cam yoğunluğundaki lobüller ve düşük atenüasyonlu, damarları seyrek lobüller keskin sınırlarla yan yana bulunur; fibrotik hipersensitivite pnömonisi için anlamlıdır.
• Mekanizmayı daraltan eşlikçiler — sentrilobüler nodüller ve hava hapsi küçük hava yolu sürecine; retikülasyon veya traksiyon bronşiektazisi eşlik eden fibrozise; pulmoner arter değişiklikleri vasküler sürece yöneltir.
• Mozaik atenüasyon paterni HRCT’de, özellikle ekspiratuvar görüntülerde daha iyi görülür; hava hapsi ekspirasyon görüntülerinde değerlendirilir.

Normalde

Sağ ve sol eş düzeyleri karşılaştırırken yoğunluk sınırlarının lobüler geometriyi izleyip izlemediğine, koyu alanlardaki damar kalibresine ve ekspirasyonda komşu parankimin bu alanlara göre daha fazla yoğunlaşıp yoğunlaşmadığına bakın.

Ayırıcı tanı

Küçük hava yolu obstrüksiyonu

ekspirasyonda bölgesel lucens belirginleşir; bronşioler duvar değişikliği, bronşiektazi veya sentrilobüler nodüller eşlik edebilir.

Kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyon

hipolüsent alanlardaki damar azalmasına pulmoner arterlerde web, bant ya da eksantrik kronik trombüs eşlik edebilir.

Yamalı interstisyel veya alveoler infiltrasyon

anormal yüksek atenüasyonlu odaklar buzlu cam niteliğindedir; koyu alanlar görece normal akciğeri temsil edebilir.

Amfizem

özellikle panlobüler tip — azalmış atenüasyon paterninin nedenlerinden biridir ve düşük yoğunluklu akciğer alanlarıyla kendini gösterir.

Pulmoner arteriyel hipertansiyon

nadiren mozaik atenüasyonun vasküler nedenlerinden biri olabilir; mozaik atenüasyon tek başına bu tanıyı koydurmaz.

Yamalı buzlu cam opasiteleri mozaik atenüasyon görünümü oluşturabilir.

Tuzaklar

• Yalnız inspirasyonda görülen koyu lobüller hava hapsini kanıtlamaz; ekspirasyon serisinde çevre akciğerin beklenen yoğunlaşma yanıtı aranmalıdır.
• İnce damarlar yalnız bronşioler hastalığa özgü değildir; damar kalibresini değerlendirirken kronik tromboembolik bulguları ve pulmoner arter yatağını da inceleyin.
• Yetersiz ekspirasyonda sağlıklı parankim de yeterince yoğunlaşmayabilir; eşleştirilmiş kesitlerde akciğer hacmi ve yaygın atenüasyon değişimi oluştuğunu doğrulayın.
• Üç yoğunluk paterni fibrotik hipersensitivite pnömonisi şüphesini artırır, ancak tek başına tanı koydurmaz; patern adında 'üç yoğunluk' terimini tercih edin.

Kendini dene

1. İnspirasyonda yamalı yoğunluk farkı ve koyu lobüllerde azalmış damarlar var; ekspirasyonda fark belirginleşmiyor. Hangi neden grubu daha olasıdır?

   • Kronik pulmoner arter tromboembolisi
   • Konstriktif bronşiolit
   • Yamalı alveoler hemoraji
   • Akut pulmoner ödem
   Cevabı göster

   Kronik pulmoner arter tromboembolisi. Ekspirasyonda bölgesel farkın belirginleşmemesi ve damar dallarının seyrekleşmesi, havalanma kısıtlılığından çok bölgesel perfüzyon azalmasını destekler. Konstriktif bronşiolitte ekspiratuvar lucens artışı aranır; hemoraji ve ödem ise yamalı ya da yaygın parankimal opasiteler oluşturur.

2. Fibrotik akciğerde normal, buzlu cam ve damarları azalmış lucent lobüller yan yana. Hangi hastalık özellikle akla gelir?

   • HP’nin fibrotik formu
   • İdiyopatik UIP paterni
   • Fibrotik NSIP
   • Pulmoner sarkoidoz
   Cevabı göster

   HP’nin fibrotik formu. Üç yoğunluğun fibrozis zemininde, özellikle damarları azalmış lucent lobüllerle birlikteliği fibrotik hipersensitivite pnömonisi şüphesini yükseltir; görüntü tek başına kesin tanı değildir. İdiyopatik UIP ve fibrotik NSIP'de bu özgün küçük hava yolu-infiltrasyon bileşimi beklenen temel örüntü değildir; sarkoidozda perilenfatik nodüller ve lenfadenopati daha yol göstericidir.

İlgili konular

• Hava hapsi
• Fibrotik hipersensitivite pnömonisi

Kaynaklar

Bu sayfadaki 40 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 6 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Diagnosis of Hypersensitivity Pneumonitis in Adults. An Official ATS/JRS/ALAT Clinical Practice Guidelinepmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Mosaic Attenuation Pattern: A Guide to Analysis with HRCT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Imaging Spectrum of Childhood Interstitial Lung Diseases: Focus on Disorders Not Specific to Infancy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Mimics in chest disease: interstitial opacities.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Constrictive (Obliterative) Bronchiolitis as Presenting Manifestation of Connective Tissue Diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Incidental pulmonary nodules in children: characteristic features and clinical course.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. An 8-year-old boy with hypereosinophilic syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Lymphocytic interstitial pneumonia: computed tomography findings in 36 patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Air trapping in COVID-19 patients following hospital discharge: retrospective evaluation with paired inspiratory/expiratory thin-section CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Chronic lung disease in adolescents with delayed diagnosis of vertically acquired HIV infection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Dual-energy CT angiography for assessment of regional pulmonary perfusion in patients with chronic thromboembolic pulmonary hypertension: initial experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Parenchymal and pleural abnormalities in children with and without pulmonary embolism at MDCT pulmonary angiography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Quantitative CT Analysis in Chronic Hypersensitivity Pneumonitis: A Convolutional Neural Network Approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. [Bronchiolitis. Part 1--anatomic features, classification, clinical presentation and imaging].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. COMPARISON BETWEEN SEDATION AND GENERAL ANESTHESIA FOR HIGH RESOLUTION COMPUTED TOMOGRAPHIC CHARACTERIZATION OF CANINE IDIOPATHIC PULMONARY FIBROSIS IN WEST HIGHLAND WHITE TERRIERS.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. CT Findings of Asthma and Asthma-Mimicking Conditions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Lung colloid adenocarcinoma: A multidisciplinary diagnostic challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Case Report: Severe bronchiectasis in three kittens with detection of <i>Mycoplasma felis</i>: radiographic and computed tomography findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Cardiothoracic Imaging Findings in Obesity Hypoventilation Syndrome (Pickwickian Syndrome): A Case Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Pebbled mosaic-like heterogeneous echogenicity in ovarian immature teratomas and correlation of ultrasound patterns with pathological grades.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Hot Tub Lung: Misdiagnosed Hypersensitivity Pneumonitis Revealing a Mycobacterial Aetiology-A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Clinical and Radiological Outcomes of Organising Pneumonia Secondary to COVID-19: A 2-Year Longitudinal Cohort Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. "Scorched air": A narrative review of inhalational injuries in fire onboard ships.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Lung Density: A Computed Tomography Marker for Severity in Pulmonary Hypertension of Various Etiologies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. CT findings in biomass smoke-associated interstitial lung disease: A retrospective analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Computed Tomography Patterns of <i>Pneumocystis jirovecii</i> Pneumonia According to Immune Status.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Identification of imaging-based pulmonary and extrapulmonary treatable traits in COPD: a review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Fleischner Society: Glossary of Terms for Thoracic Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Reporting and management of incidental lung findings on computed tomography: beyond lung nodules.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Agenesis of the left pulmonary artery and cardiac hydatid cysts: A dual rarity.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Pseudo-obstruction on single-phase CTPA: unilateral pulmonary vein atresia as the cause of 50 years of hemoptysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Consensus statement on thoracic radiology terminology in Portuguese used in Brazil and in Portugal.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Unmasking Pulmonary Parenchymal Changes in Psoriasis Patients: A Radiological Perspective.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Chest CT in the evaluation of chronic obstructive pulmonary disease: recommendations of Asian Society of Thoracic Radiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Precision treatment of COPD based on novel imaging phenotypes: a treatable traits approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Chronic thromboembolism phenotypes after acute pulmonary embolism: identification with the SEARCH algorithm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. CT Imaging Findings of Pulmonary Artery Stenosis: A Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Artificial intelligence in COPD CT images: identification, staging, and quantitation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. CT Findings of Central Airway Lesions Causing Airway Stenosis-Visualization and Quantification: A Pictorial Essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Dermatomyositis With Necrotizing Vasculitis, Pulmonary Arterial Hypertension, and Extensive Calcinosis Following Delayed Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Higher small pulmonary artery and vein volume on computed tomography is associated with mortality in current and former smokers.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Quantitative Analysis for Lung Disease on Thin-Section CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. A case of breathlessness and unexpected antibodies: stating the obvious.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Successful immunosuppressive treatment of hypersensitivity pneumonitis secondary to lycoperdonosis in a dog.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Amiodarone-induced granulomatous lung injury mimicking organizing pneumonia: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Diagnostic, prognostic, and therapeutic challenges in patients with hypersensitivity pneumonitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Correlation of High Resolution CT Findings With Lung Function in Adolescents With Perinatally Acquired HIV on Anti-Retroviral Therapy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.