Klinik Atölye

İnterstisyel akciğer hastalıkları · Kavram · Orta öncelik

Hava hapsi

Air trapping

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez.

Hava hapsi: yayımlanmış olgu görüntüsü, koronal kesit

5 adım

Görüntü: Oikonomou A, Prassopoulos P., “Mimics in chest disease: interstitial opacities.” 2013, Fig. 44. PMC3579994 · doi:10.1007/s13244-012-0207-7 · CC BY-NC 4.0. Değişiklik: kırpıldı, yeniden boyutlandırıldı, odak işaretleri eklendi.

Özet

Hava hapsi, ekspirasyonda normal olarak boşalması gereken akciğer birimlerinde havanın kalmasını gösteren fizyolojik ve BT bulgusudur; en sık küçük hava yolu obstrüksiyonunu düşündürür. Tanı için inspirasyon ile ekspirasyondaki aynı lobüler bölgelerin karşılaştırılması gerekir, çünkü inspiratuvar düşük atenüasyon tek başına amfizem, hipoperfüzyon veya teknik farklılıktan kaynaklanabilir. Ekspiratuvar HRCT bronşiolit, astım ve diğer obstrüktif süreçlerin parankim etkisini görünür kılar. İnce kesitli inspiratuvar ve ekspiratuvar BT, küçük hava yolu hastalığının dolaylı bulguları olan hava hapsi ve mozaik atenüasyonu göstermede en yararlı yöntemdir.

Faz ve pencere

HRCT tanısal
Eşleştirilmiş inspiratuvar ve ekspiratuvar ince kesit serilerinde aynı lobüller karşılaştırılır. Ekspirasyonda normal akciğerin atenüasyonu artıp hacmi azalırken obstrükte lobül lucent kalır ve göreceli hacmini korur; IV kontrast gerekmez.

Önerilen pencereler: Akciğer (G 1500 / M -600).

BT bulguları

  • Ekspirasyonda persistan lobüler lucens — normal akciğer opaklaşırken etkilenen lobülün düşük atenüasyonda kalması temel görsel bulgudur.
  • Mozaik atenüasyon farklı radyolojik bulguları kapsayabilir; ekspiratuvar BT, hava hapsi alanlarını değerlendirmeye yardımcı olur.
  • Ekspirasyon sırasında hacim korunması — çevre parankim küçülüp yoğunlaşırken hava hapsi olan birim görece geniş kalabilir.
  • İnspiratuvar mozaik atenüasyon — hava hapsi inspirasyonda da yamalı yoğunluk farkı yaratabilir; ekspirasyon bu farkı büyütür.
  • Azalmış damar belirginliği — kronik hipoksik vazokonstriksiyon nedeniyle lucent lobülde damarlar ince veya seyrek görünebilir.
  • Primer antikor eksikliği olanlarda tekrarlayan akciğer enfeksiyonlarına hava yolu yeniden yapılanmasıyla birlikte bronş duvarı kalınlaşması, bronşiektazi ve mukus tıkaçları eşlik edebilir.
  • Bölgesel hava hapsi, küçük hava yolu hastalığının dolaylı BT bulgularından biri olabilir.
  • Ekspiratuvar BT hava hapsi alanlarını belirlemeye yardımcı olur; mozaik atenüasyon ise hava hapsi dahil farklı radyolojik bulguları kapsar.

Normalde

HRCT'de inspiratuvar ve ekspiratuvar taramalar, akciğer alanı ve parankim yoğunluğunun değerlendirilmesini sağlar. Aynı sekonder lobülleri eşleştirerek normal bölgelerin beyazlaşıp küçülmesine karşın lucent lobülün yoğunluk ve hacim değişikliğinin sınırlı kalıp kalmadığını arayın; yalnız inspirasyon görüntüsü bu karşılaştırmayı sağlayamaz. HRCT’de inspiratuvar ve ekspiratuvar taramalar akciğer alanı ile parankim yoğunluğunu değerlendirmeye olanak verir; ekspiratuvar BT hava hapsi alanlarını belirlemeye yardımcı olur.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s1278; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Mozaik perfüzyon
inspirasyonda düşük atenüasyon ve damar seyrekliği yapar, ancak ekspirasyonda aynı lobülün normal akciğere göre kalıcı lucens göstermesi beklenmez.
Amfizem
düşük atenüasyon inspirasyonda da vardır ve damar incelmesine eşlik eden parankim yıkımı/low-attenuation boşluklar bulunabilir; sadece ekspiratuvar ortaya çıkan lobüler fark değildir.
Çocuklarda toraks BT'sinde solunum hareketi görüntü kalitesini düşüren bir hareket artefaktı oluşturabilir; ekspiratuvar görüntüleri bu sınırlılığı dikkate alarak değerlendirin.
Bağımlı atelektazi
özellikle posterior alt lobda ekspirasyonla lucent kalan lobül yerine artmış dansiteli, hacim kaybettiren subplevral bant veya üçgensi opasite görülür.
Swyer-James-MacLeod sekeli
tek akciğer/lobda küçük damarlar ve hiperlusensi ile belirgin asimetri yaratabilir; hava hapsi seri görüntülerde ve klinik geçmişte desteklenir.

Tuzaklar

  • İnspiratuvar mozaik atenüasyonu doğrudan hava hapsi olarak adlandırmayın; ekspirasyonda kalıcı lucens gösterilmeden yalnızca atenüasyon paterni tarif edilebilir.
  • Ekspiratuvar nefes yetersizse normal akciğer de yoğunlaşmaz ve tanısal kontrast kaybolur; tüm parankimde hacim azalmasını ve atenüasyon artışını kontrol edin.
  • Amfizem ve hava hapsi birlikte bulunabilir; amfizematöz yıkımı gösteren inspiratuvar düşük yoğunluklu alanları, ekspirasyonla belirginleşen lobüler obstrüksiyondan ayrı tarif edin.
  • Damarların az görünmesi küçük hava yolu hastalığına özgü değildir; pulmoner damar çapı ve kronik embolik bulgular ayırıcı tanıda kalmalıdır.

Kendini dene

  1. Bronşiolit şüphesinde hava hapsini göstermek için inspiratuvar ince kesitlere hangi seri eklenir?

    Cevabı göster

    Ekspirasyon. Küçük hava yolu hastalıklarının HRCT protokolüne ekspiratuvar ince kesitler dahil edilmelidir.

  2. KOAH'ta ekspiratuvar BT hangi bulguyu belirlemeye yardımcı olur?

    Cevabı göster

    Hava hapsi. Ekspiratuvar BT, küçük hava yolu tutulumunun dolaylı göstergesi olan hava hapsi alanlarını belirlemeye yardımcı olur.

İlgili konular

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 7 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

  1. Hypersensitivity pneumonitis: new concepts and classifications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Four-Dimensional Thoracic CT in Free-Breathing Children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Occupational causes of constrictive bronchiolitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Update on Nonsurgical Lung Volume Reduction Procedures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  5. [Environmental causes of the distal airways disease. Hypersensitivity pneumonitis and rare causes].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  6. Quantitative computed tomography imaging in chronic obstructive pulmonary disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  7. Primary immunodeficiency diseases of adults: a review of pulmonary complication imaging findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  8. [Bronchiolar disorders: clinical-radiological assessment and classification].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Morphology of the Aging Lung on Computed Tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  10. Chest CT findings in patients with dysphagia and aspiration: a systematic review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  11. Hypersensitivity pneumonitis: insights in diagnosis and pathobiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Assessing and accessing the small airways; implications for asthma management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  13. [Lung imaging in severe asthma].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. Postinfectious bronchiolitis obliterans in children: lessons from bronchiolitis obliterans after lung transplantation and hematopoietic stem cell transplantation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. COPD beyond proximal bronchial obstruction: phenotyping and related tools at the bedside.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Techniques for assessing small airways function: Possible applications in asthma and COPD.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. [Imaging techniques in the examination of the distal airways: asthma and COPD].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Findings on High Resolution Computed Tomography in Symptomatic Veterans with Deployment-Related Lung Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Variable utility of mosaic attenuation to distinguish fibrotic hypersensitivity pneumonitis from idiopathic pulmonary fibrosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. High resolution CT (HRCT) of the lung in adults. Defining the limits between normal and pathologic findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. CT Findings of Asthma and Asthma-Mimicking Conditions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. CT findings in biomass smoke-associated interstitial lung disease: A retrospective analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. Contemporary 0.55 T MRI for Lung Disease Assessment in Children and Young Adults with Cystic Fibrosis: A Proof-of-Concept Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. The lung in acute respiratory failure: insights from synchrotron radiation imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. CT Imaging Features of Pulmonary Sarcoidosis: Typical and Atypical Radiological Features and Their Differential Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. ESR Essentials: imaging of common paediatric pulmonary diseases-practice recommendations by the European Society of Paediatric Radiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Functional micro-computed tomography requires baseline characterisation to accurately describe quantitative lung parenchymal changes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. Small airway dysfunction: a shared, early, measurable, and potentially treatable trait across COPD, asthma, and fibrotic lung disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. Quantitative CT assessment of structural and functional response to omalizumab in severe allergic asthma: a prospective real-world study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Imaging biomarkers of post-COVID dyspnea: insights from machine learning CT patterns and parametric response mapping.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Imaging Markers of Chronic Obstructive Pulmonary Disease on Computed Tomography of the Lungs: a Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. Predictors of Positive Bronchoscopy in Children with Suspected Foreign Body Aspiration: A Retrospective Cross-Sectional Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. Deep Learning Image Reconstruction Algorithm for Quantitative Assessment of Low-Dose Biphasic Chest CT in Chronic Obstructive Pulmonary Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Relapsing polychondritis: tracheobronchial involvement and differential diagnoses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. Pulmonary MRI in Newborns and Children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. Regional micro-computed tomography analysis enables longitudinal detection of compensatory ventilation effects in a mouse model of pulmonary fibrosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  37. An integrated PET/CT simulation framework for virtual imaging trials and quantitative performance evaluation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  38. Fleischner Society: Glossary of Terms for Thoracic Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  39. Cystic Fibrosis in an Adolescent: A "Miranda Warning" Against Blaming TB-A Case-Based Scholarly Update.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  40. Lung Imaging in Acute Hypoxemic Respiratory Failure: From Physics to Bedside Applications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  41. Quantitative assessment of lung mechanical properties in ARDS using X-ray computed tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  42. Identification of imaging-based pulmonary and extrapulmonary treatable traits in COPD: a review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  43. Precision treatment of COPD based on novel imaging phenotypes: a treatable traits approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  44. Imaging in animal models: bridging experimental findings and human pathophysiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  45. Elastic Fibers in the Pathogenesis of Cystic Fibrosis: Mechanisms, Consequences, and Therapeutic Implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  46. Imaging of pediatric pulmonary infections: A pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  47. Biologic Therapy Is Associated with Reduced Pleural-Line Thickness in Severe Asthma: A Prospective Transthoracic Ultrasound Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  48. Anesthetic Management of Acute Right Tension Pneumothorax in a Child With Left Main Bronchial Foreign Body: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  49. A case of breathlessness and unexpected antibodies: stating the obvious.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  50. Quantitative CT-derived lobar inter-tapering as a candidate imaging feature associated with airway-predominant non-emphysematous COPD.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  51. Emphysema in an 11-month-old boy with alpha-1 antitrypsin deficiency.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  52. False-positive asynchronous-abdominal curtain sign mimicking pneumothorax in cats with severe pulmonary hyperinflation-case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  53. Clinical significance of a flattening index derived from the flow-volume loop.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  54. Cardiothoracic Imaging Findings in Obesity Hypoventilation Syndrome (Pickwickian Syndrome): A Case Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  55. Seeing is believing-on the utility of CT in phenotyping chronic obstructive pulmonary disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  56. Chest CT in the evaluation of chronic obstructive pulmonary disease: recommendations of Asian Society of Thoracic Radiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  57. Radiologic patterns of interstitial lung disease: a pictorial review based on the 2025 European Respiratory Society/American Thoracic Society Classification.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  58. Assessment of CT quantitative characteristics derived from CT in connective tissue disease-associated interstitial lung disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  59. Clinical Implementation of Inspiratory-Expiratory Chest CT: Defining Quality Criteria for Diagnostic Quality and Detection of Concurrent FEV<sub>1</sub> Decline following Lung Transplantation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  60. Successful immunosuppressive treatment of hypersensitivity pneumonitis secondary to lycoperdonosis in a dog.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  61. Parameter response mapping does not enhance the correlations of conventional CT quantitative metrics with lung function and subjective symptoms in chronic obstructive pulmonary disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  62. Computed tomography-derived pulmonary blood volume distribution may be modifiable in asthma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  63. ESR Essentials: imaging in fibrotic lung diseases-practice recommendations by the European Society of Thoracic Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  64. Surgically Diagnosed Diffuse Idiopathic Pulmonary Neuroendocrine Cell Hyperplasia in Asymptomatic Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  65. Frequency of Radiologic Bronchiolocentric Interstitial Pneumonia Patterns and Associated Factors in Welders.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  66. Trying to disentangle the causes of dyspnea and exercise limitation in a subject with GATA2 deficiency and normal spirometry: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.