Klinik Atölye

İnterstisyel akciğer hastalıkları · Patoloji · Orta öncelik

Silikozis

Silicosis

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez.

Silikozis: yayımlanmış olgu görüntüsü, aksiyel kesit

4 adım

Görüntü: Akçiçek E, Durhan G, Düzgün SA ve ark., “Non-metastatic causes of multiple pulmonary nodules.” 2024, Fig. 5. PMC11607223 · doi:10.1186/s13244-024-01856-9 · CC BY 4.0. Değişiklik: kırpıldı, yeniden boyutlandırıldı, odak işaretleri eklendi.

Özet

Silikozis, kristalin silika tozunun solunmasına bağlı gelişen mesleki pnömokonyozdur; taş, maden, döküm ve benzeri işlerde maruziyet öyküsü görüntüyle birlikte sorgulanır. Kontrastsız HRCT küçük nodüllerin dağılımını, nodal kalsifikasyonu ve nodüllerin birleşerek progresif masif fibrozise ilerlemesini gösterir. Silikoziste üst loblarda progresif masif fibrozis ve hiler-mediastinal lenf nodu kalsifikasyonları görülebilir. Plevral efüzyon silikozise doğrudan bağlanabilse de bu bildirimler seyrektir. İleri fibrotik kitleler akciğer kanserini taklit edebilir; eşlik eden kavite ya da yeni semptomlarda tüberküloz gibi enfeksiyonlar ayrıca düşünülmelidir.

Faz ve pencere

HRCT tanısal
Kontrastsız ince kesit BT'de üst zon ve posterior ağırlıklı küçük nodüller, subplevral nodüler plaklar, hiler-mediastinal lenf nodu kalsifikasyonu ve ilerlemiş olguda birleşik fibrotik kitleler değerlendirilir. Nodül veya kitle içi kalsifikasyon ile çevresel paracicatricial amfizem seçilebilir; silikozis parankim örüntüsü için kontrast gerekmez.

Önerilen pencereler: Akciğer (G 1500 / M -600), Mediasten (G 350 / M 50), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

  • İki taraflı üst lob baskın nodüler ve fibrotik lezyonlar silikozisin tipik radyolojik dağılımını oluşturur.
  • Silikoziste interlobüler septalar nodüler biçimde kalınlaşabilir.
  • Silikoziste parankimal nodüllerde kalsifikasyon görülebilir.
  • Hiler-mediastinal lenfadenopati — silika maruziyetinde nodlar büyüyebilir ve kalsifiye olabilir.
  • Yumurta kabuğu kalsifikasyonu — lenf nodu korteksinde ince periferik kalsifik halka; klasik fakat her olguda bulunmayan görünüm.
  • Progresif masif fibrozis — nodüllerin birleşmesiyle üst loblarda düzensiz konglomere kitleler ve hiler yönde çekilme.
  • Silikoziste progresif masif fibrozis gelişebilir.
  • Kavite — fibrotik kitlede iskemiyle veya eşlik eden tüberkülozla gelişebilir; yeni kavite enfeksiyon yönünden uyarıcıdır.
  • Kronik silikoziste karakteristik nodüller birleşerek progresif masif fibrozise ilerleyebilir. Yapay taşla ilişkili silikoziste HRCT’de buzlu cam opasiteleri görülebilir.

Normalde

Normal üst loblarda ince bronkovasküler dallar ve sekonder lobüller korunur; rastgele dağılmış küçük nodüller, kalsifiye lenf nodları veya kitle benzeri fibrozis bulunmaz. Apikal ve posterior nodül yükünü alt loblarla, hilus çevresindeki nodları karşı tarafla kıyaslayın; progresif masif fibroziste kitle kenarının hiler çekilmesini ve çevresindeki paracicatricial amfizemi izleyin.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s1278; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Kömür işçisi pnömokonyozu
üst zon nodülleri ve progresif masif fibrozis yapabilir; kömür tozu maruziyeti ve nodüllerin daha belirsiz sınırlı görünümü öyküyle birlikte değerlendirilir.
Sarkoidoz
üst zon nodülleri ve kalsifiye hiler nodlar benzer olabilir; fissür ve bronkovasküler demet boyunca perilenfatik mikronodüller ile tipik simetrik adenopati yardımcıdır.
Tüberküloz
apikal nodül, skar veya kavite yapabilir; tree-in-bud yayılımı, aktif konsolidasyon ve klinik bağlam enfeksiyonu destekler.
Akciğer kanseri
progresif masif fibrozis kitle benzeri görünür; yeni büyüyen asimetrik kitle, spikülasyon veya lenf nodu yayılımı şüpheyi artırır.
Metastatik nodüller
rastgele dağılım ve bilinen primer tümör ipucudur; üst zon ağırlıklı perilenfatik küçük nodül örüntüsü daha az tipiktir.

Tuzaklar

  • Yumurta kabuğu biçimli hiler-mediastinal lenf nodu kalsifikasyonları silikoziste görülebilir; görüntüleme bulgularını mesleki maruziyet öyküsüyle birlikte değerlendirin.
  • Progresif masif fibrozis kitleleri akciğer kanserini taklit edebilir; önceki incelemelerle büyüme, iki taraflılık, iç kalsifikasyon ve çevre nodüllerin devamlılığını kıyaslayın.
  • Kaviteli fibrotik kitleyi otomatik olarak silikozise bağlamayın; tüberküloz ve diğer mikobakteriyel enfeksiyonlar için yeni kaviteyi ve çevresindeki aktif yayılımı inceleyin.
  • Silika maruziyetini yalnız meslek adıyla dışlamayın; taş kesme, kumlama, döküm ve tezgâh yüzeyi işleme gibi görevleri özellikle sorun.

Kendini dene

  1. Taş kesme işinde çalışan hastada üst zonlarda küçük nodüller, kalsifiye hiler nodlar ve iki taraflı konglomere fibrotik kitleler görülüyor. Tanı nedir?

    Cevabı göster

    Silikozis. Silika maruziyeti, üst lob nodülleri, nodal kalsifikasyon ve progresif masif fibrozis silikozisini düşündürür; sarkoidoz, tüberküloz ve akciğer kanseri ayırıcı tanıda göz önünde bulundurulmalıdır. Sarkoidozda fissür ve bronkovasküler perilenfatik nodüller öne çıkar; tüberküloz aktif yayılım yapabilir; tek taraflı spiküle kitle kanser kuşkusunu artırır.

  2. Bilinen silikozisli hastada fibrotik kitlede yeni kavite ve çevresinde tomurcuklanma gelişirse öncelikle hangi durum akla gelmelidir?

    Cevabı göster

    Tüberküloz. Kristalin silika maruziyeti mikobakteriyel hastalıklar ile ilişkilidir; bu hastalarda gelişen yeni kavite veya nodüler lezyonlar siliko-tüberküloz açısından değerlendirilmelidir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 10 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

  1. Silicosis history: from antiquity to the anthropocenepmc.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Artificial stone and silicosis: the Korean experiencepmc.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Silicosis and silica dust sampling in mineral mining across 30 countries: a systematic review and meta-analysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Diagnostic accuracy of chest X-ray screening for silicosis: a systematic review, meta-analysis and modelling studypmc.ncbi.nlm.nih.gov
  5. Stem cell-based therapies for silicosis: mechanisms, sources, clinical translation, and emerging strategiespmc.ncbi.nlm.nih.gov
  6. Silicosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  7. Artificial stone silicosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Silicosis in artificial stone workers: Spectrum of radiological high-resolution CT chest findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Histiocytic disorders of the chest: imaging findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  10. Silica: a lung carcinogen.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  11. Computed Tomography of Contemporary Occupational Lung Disease: A Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Imaging of Occupational Lung Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  13. [Occupational interstitial lung diseases].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. [Pneumoconiosis: high-resolution CT characteristics and patho-physiology].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Silicotuberculosis: a critical narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Progressive massive fibrosis: An overview of the recent literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. Silica-associated lung disease in developing countries.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. ACR Appropriateness Criteria Review ACR Appropriateness Criteria® Occupational Lung Diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Artificial stone and silicosis: the Korean experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. Comparative health risk assessment of occupational dust exposure in industrial sectors using multiple models and monte carlo simulation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Serum concentrations of Krebs von den Lungen-6 as prognostic biomarker in patients with silicosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. Silicosis, Sarcoidosis, and Silicosarcoidosis Are Overlapping Diagnoses and Difficult to Differentiate.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. AWMF S2k Guideline: Diagnosis and Assessment of Lung Disease Caused by Occupational Silica Dust Exposure (Silicosis) - Disease No. 4101 as per Occupational Diseases Ordinance (BKV) Annex 1.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. Case Series: Alarming Cases of Acute Silicosis with Severe Lung Involvement from Brief Silica Exposure.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Multimodality Imaging for the Diagnosis and Evaluation of Pulmonary Sarcoidosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. Silicosarcoidosis: Histologic and Clinical Features of an Occupational Granulomatous Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Calcified Lung Nodules: A Diagnostic Challenge in Clinical Daily Practice.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. Clinical features, diagnostic test performance, treatment and outcome of pulmonary tuberculosis patients with chronic pulmonary aspergillosis in China: a retrospective, observational study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. The role of pathologists in the diagnosis of occupational lung diseases: an expert opinion of the European Society of Pathology Pulmonary Pathology Working Group.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Spectrum of high-resolution computed tomography imaging in occupational lung disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Pictorial essay of radiological features of benign intrathoracic masses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. Spectrum of high resolution computed tomography findings in occupational lung disease: experience in a tertiary care institute.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. Variable Manifestations of Progressive Massive Fibrosis on Chest CT: A Pictorial Essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Clinical Characteristics and Interstitial Findings on High-Resolution Computed Tomography in Patients with Coal Workers' Pneumoconiosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. A review of silicosis and other silica-related diseases in the engineered stone countertop processing industry.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. CT Imaging Features of Pulmonary Sarcoidosis: Typical and Atypical Radiological Features and Their Differential Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  37. Systemic sclerosis associated with silicosis in an agricultural worker: A case of Erasmus syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  38. Not So Crystal Clear: Pulmonary Crystal-Storing Histiocytosis Without Haematological Disease: A Unique Radiological Manifestation and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  39. Single versus double lung transplantation in patients with pneumoconiosis: a retrospective cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  40. Interstitial Lung Disease in a Dental Technician Diagnosed Through an Integrated Multidisciplinary Approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  41. Korean Guidelines for the Diagnosis and Management of Interstitial Lung Diseases: Sarcoidosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  42. Bilateral giant progressive massive fibrosis mimicking lung cancer in a rubber factory worker: A rare presentation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  43. Stepwise diagnostic algorithm for high-attenuation pulmonary abnormalities on CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  44. Progressive Massive Fibrosis Mimicking Lung Cancer: Two Case Reports with Potentially Useful CT Features for Differential Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  45. Non-Infectious Granulomatous Lung Disease: Imaging Findings with Pathologic Correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  46. Occupational Lung Diseases: Spectrum of Common Imaging Manifestations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  47. Syndrome of Combined Pulmonary Fibrosis and Emphysema: An Official ATS/ERS/JRS/ALAT Research Statement.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  48. Advanced accelerated silicosis misdiagnosed as tuberculosis in a 24-year-old gold miner: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  49. Pulmonary cavity with black sputum in COVID-19-Pneumoconiosis: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  50. Fleischner Society: Glossary of Terms for Thoracic Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  51. New insights into imaging of pulmonary metastases from extra-thoracic neoplasms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  52. Lung imaging methods: indications, strengths and limitations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  53. The Pneumoconiosis Renaissance: Revisiting the Pulmonary Pathology of Poorly Soluble Low Toxicity Particles: Insights from Rodent Inhalation Studies on Titanium Dioxide Nanoparticles.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  54. Coal Worker's Pneumoconiosis Mimicking Lung Cancer in a 75-Year-Old Woman With a History of Breast Cancer: A Clinical Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  55. Consensus statement on thoracic radiology terminology in Portuguese used in Brazil and in Portugal.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  56. Mimics in chest disease: interstitial opacities.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  57. Active pulmonary tuberculosis: something old, something new, something borrowed, something blue.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  58. Symptomatic diffuse pulmonary meningotheliomatosis with persistent diffusing-capacity impairment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  59. Incidental pulmonary findings on CT in daily practice: the nodule and the interstitial lung abnormalities - what's old, what's new.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  60. Uncommon Causes of Interlobular Septal Thickening on CT Images and Their Distinguishing Features.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  61. Non-metastatic causes of multiple pulmonary nodules.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  62. International Society of Paediatric Surgical Oncology (IPSO) Surgical Practice Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  63. Patterns of injury and violence in Yaoundé Cameroon: an analysis of hospital data.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  64. Radiological features of chronic pulmonary histoplasmosis: Easily mistaken for tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  65. The Intricate Process of Calcification in Granuloma Formation and the Complications Following <i>M. tuberculosis</i> Infection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  66. Treatment course of cavitary pulmonary tuberculosis combined with tuberculosis in a parotid Warthin's tumor: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  67. Silico-Tuberculosis Mimicking Malignancy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  68. Tips and Tricks in Thoracic Radiology for Beginners: A Findings-Based Approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  69. Chest imaging using signs, symbols, and naturalistic images: a practical guide for radiologists and non-radiologists.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  70. Challenges in pulmonary fibrosis. 3: Cystic lung disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  71. Splenic Silicosis: A Rare Cause of Splenic Calcifications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  72. Differential diagnosis of pulmonary sarcoidosis: a review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  73. Imaging in the COVID-19 era: Lessons learned during a pandemic.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  74. Pulmonary cavitary lesions: a captivating visual review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  75. Imaging of congenital lung diseases presenting in the adulthood: a pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  76. Splenic silicosis, a rare extrapulmonary manifestation of occupational silica exposure: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  77. A 30-year-old male with innumerable millimetric pulmonary nodules: tunnelling thoughts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  78. Primary Lymphoproliferative Lung Diseases: Imaging and Multidisciplinary Approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  79. Diagnosing Pleural Effusion Caused by Silicosis in a Long-Term Quarry Worker: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  80. Unilateral "white lung" in a child revealing plastic bronchitis: A reversible cause of airway obstruction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  81. Primary Pulmonary Angiosarcoma: Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  82. Healed Varicella Pneumonia: A Case of Diffuse Pulmonary Microcalcifications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  83. Pulmonary fibrosis in patients with autoimmune pulmonary alveolar proteinosis: a retrospective nationwide cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  84. Artificial stone-associated silicosis with concurrent Cryptococcus infection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.