Özet
Silikozis, kristalin silika tozunun solunmasına bağlı gelişen mesleki pnömokonyozdur; taş, maden, döküm ve benzeri işlerde maruziyet öyküsü görüntüyle birlikte sorgulanır. Kontrastsız HRCT küçük nodüllerin dağılımını, nodal kalsifikasyonu ve nodüllerin birleşerek progresif masif fibrozise ilerlemesini gösterir. Silikoziste üst loblarda progresif masif fibrozis ve hiler-mediastinal lenf nodu kalsifikasyonları görülebilir. Plevral efüzyon silikozise doğrudan bağlanabilse de bu bildirimler seyrektir. İleri fibrotik kitleler akciğer kanserini taklit edebilir; eşlik eden kavite ya da yeni semptomlarda tüberküloz gibi enfeksiyonlar ayrıca düşünülmelidir.
Faz ve pencere
- HRCT tanısal
- Kontrastsız ince kesit BT'de üst zon ve posterior ağırlıklı küçük nodüller, subplevral nodüler plaklar, hiler-mediastinal lenf nodu kalsifikasyonu ve ilerlemiş olguda birleşik fibrotik kitleler değerlendirilir. Nodül veya kitle içi kalsifikasyon ile çevresel paracicatricial amfizem seçilebilir; silikozis parankim örüntüsü için kontrast gerekmez.
Önerilen pencereler: Akciğer (G 1500 / M -600), Mediasten (G 350 / M 50), Kemik (G 1800 / M 400).
BT bulguları
- İki taraflı üst lob baskın nodüler ve fibrotik lezyonlar silikozisin tipik radyolojik dağılımını oluşturur.
- Silikoziste interlobüler septalar nodüler biçimde kalınlaşabilir.
- Silikoziste parankimal nodüllerde kalsifikasyon görülebilir.
- Hiler-mediastinal lenfadenopati — silika maruziyetinde nodlar büyüyebilir ve kalsifiye olabilir.
- Yumurta kabuğu kalsifikasyonu — lenf nodu korteksinde ince periferik kalsifik halka; klasik fakat her olguda bulunmayan görünüm.
- Progresif masif fibrozis — nodüllerin birleşmesiyle üst loblarda düzensiz konglomere kitleler ve hiler yönde çekilme.
- Silikoziste progresif masif fibrozis gelişebilir.
- Kavite — fibrotik kitlede iskemiyle veya eşlik eden tüberkülozla gelişebilir; yeni kavite enfeksiyon yönünden uyarıcıdır.
- Kronik silikoziste karakteristik nodüller birleşerek progresif masif fibrozise ilerleyebilir. Yapay taşla ilişkili silikoziste HRCT’de buzlu cam opasiteleri görülebilir.
Normalde
Normal üst loblarda ince bronkovasküler dallar ve sekonder lobüller korunur; rastgele dağılmış küçük nodüller, kalsifiye lenf nodları veya kitle benzeri fibrozis bulunmaz. Apikal ve posterior nodül yükünü alt loblarla, hilus çevresindeki nodları karşı tarafla kıyaslayın; progresif masif fibroziste kitle kenarının hiler çekilmesini ve çevresindeki paracicatricial amfizemi izleyin.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s1278; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- Kömür işçisi pnömokonyozu
- üst zon nodülleri ve progresif masif fibrozis yapabilir; kömür tozu maruziyeti ve nodüllerin daha belirsiz sınırlı görünümü öyküyle birlikte değerlendirilir.
- Sarkoidoz
- üst zon nodülleri ve kalsifiye hiler nodlar benzer olabilir; fissür ve bronkovasküler demet boyunca perilenfatik mikronodüller ile tipik simetrik adenopati yardımcıdır.
- Tüberküloz
- apikal nodül, skar veya kavite yapabilir; tree-in-bud yayılımı, aktif konsolidasyon ve klinik bağlam enfeksiyonu destekler.
- Akciğer kanseri
- progresif masif fibrozis kitle benzeri görünür; yeni büyüyen asimetrik kitle, spikülasyon veya lenf nodu yayılımı şüpheyi artırır.
- Metastatik nodüller
- rastgele dağılım ve bilinen primer tümör ipucudur; üst zon ağırlıklı perilenfatik küçük nodül örüntüsü daha az tipiktir.
Tuzaklar
- Yumurta kabuğu biçimli hiler-mediastinal lenf nodu kalsifikasyonları silikoziste görülebilir; görüntüleme bulgularını mesleki maruziyet öyküsüyle birlikte değerlendirin.
- Progresif masif fibrozis kitleleri akciğer kanserini taklit edebilir; önceki incelemelerle büyüme, iki taraflılık, iç kalsifikasyon ve çevre nodüllerin devamlılığını kıyaslayın.
- Kaviteli fibrotik kitleyi otomatik olarak silikozise bağlamayın; tüberküloz ve diğer mikobakteriyel enfeksiyonlar için yeni kaviteyi ve çevresindeki aktif yayılımı inceleyin.
- Silika maruziyetini yalnız meslek adıyla dışlamayın; taş kesme, kumlama, döküm ve tezgâh yüzeyi işleme gibi görevleri özellikle sorun.
Kendini dene
Taş kesme işinde çalışan hastada üst zonlarda küçük nodüller, kalsifiye hiler nodlar ve iki taraflı konglomere fibrotik kitleler görülüyor. Tanı nedir?
Cevabı göster
Silikozis. Silika maruziyeti, üst lob nodülleri, nodal kalsifikasyon ve progresif masif fibrozis silikozisini düşündürür; sarkoidoz, tüberküloz ve akciğer kanseri ayırıcı tanıda göz önünde bulundurulmalıdır. Sarkoidozda fissür ve bronkovasküler perilenfatik nodüller öne çıkar; tüberküloz aktif yayılım yapabilir; tek taraflı spiküle kitle kanser kuşkusunu artırır.
Bilinen silikozisli hastada fibrotik kitlede yeni kavite ve çevresinde tomurcuklanma gelişirse öncelikle hangi durum akla gelmelidir?
Cevabı göster
Tüberküloz. Kristalin silika maruziyeti mikobakteriyel hastalıklar ile ilişkilidir; bu hastalarda gelişen yeni kavite veya nodüler lezyonlar siliko-tüberküloz açısından değerlendirilmelidir.
Kaynaklar
Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 10 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).
- Silicosis history: from antiquity to the anthropocenepmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Artificial stone and silicosis: the Korean experiencepmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Silicosis and silica dust sampling in mineral mining across 30 countries: a systematic review and meta-analysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Diagnostic accuracy of chest X-ray screening for silicosis: a systematic review, meta-analysis and modelling studypmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Stem cell-based therapies for silicosis: mechanisms, sources, clinical translation, and emerging strategiespmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Silicosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Artificial stone silicosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Silicosis in artificial stone workers: Spectrum of radiological high-resolution CT chest findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Histiocytic disorders of the chest: imaging findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Silica: a lung carcinogen.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Computed Tomography of Contemporary Occupational Lung Disease: A Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of Occupational Lung Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- [Occupational interstitial lung diseases].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- [Pneumoconiosis: high-resolution CT characteristics and patho-physiology].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Silicotuberculosis: a critical narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Progressive massive fibrosis: An overview of the recent literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Silica-associated lung disease in developing countries.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- ACR Appropriateness Criteria Review ACR Appropriateness Criteria® Occupational Lung Diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Artificial stone and silicosis: the Korean experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Comparative health risk assessment of occupational dust exposure in industrial sectors using multiple models and monte carlo simulation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Serum concentrations of Krebs von den Lungen-6 as prognostic biomarker in patients with silicosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Silicosis, Sarcoidosis, and Silicosarcoidosis Are Overlapping Diagnoses and Difficult to Differentiate.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- AWMF S2k Guideline: Diagnosis and Assessment of Lung Disease Caused by Occupational Silica Dust Exposure (Silicosis) - Disease No. 4101 as per Occupational Diseases Ordinance (BKV) Annex 1.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Case Series: Alarming Cases of Acute Silicosis with Severe Lung Involvement from Brief Silica Exposure.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Multimodality Imaging for the Diagnosis and Evaluation of Pulmonary Sarcoidosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Silicosarcoidosis: Histologic and Clinical Features of an Occupational Granulomatous Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Calcified Lung Nodules: A Diagnostic Challenge in Clinical Daily Practice.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Clinical features, diagnostic test performance, treatment and outcome of pulmonary tuberculosis patients with chronic pulmonary aspergillosis in China: a retrospective, observational study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The role of pathologists in the diagnosis of occupational lung diseases: an expert opinion of the European Society of Pathology Pulmonary Pathology Working Group.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Spectrum of high-resolution computed tomography imaging in occupational lung disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pictorial essay of radiological features of benign intrathoracic masses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Spectrum of high resolution computed tomography findings in occupational lung disease: experience in a tertiary care institute.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Variable Manifestations of Progressive Massive Fibrosis on Chest CT: A Pictorial Essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Clinical Characteristics and Interstitial Findings on High-Resolution Computed Tomography in Patients with Coal Workers' Pneumoconiosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A review of silicosis and other silica-related diseases in the engineered stone countertop processing industry.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- CT Imaging Features of Pulmonary Sarcoidosis: Typical and Atypical Radiological Features and Their Differential Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Systemic sclerosis associated with silicosis in an agricultural worker: A case of Erasmus syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Not So Crystal Clear: Pulmonary Crystal-Storing Histiocytosis Without Haematological Disease: A Unique Radiological Manifestation and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Single versus double lung transplantation in patients with pneumoconiosis: a retrospective cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Interstitial Lung Disease in a Dental Technician Diagnosed Through an Integrated Multidisciplinary Approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Korean Guidelines for the Diagnosis and Management of Interstitial Lung Diseases: Sarcoidosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Bilateral giant progressive massive fibrosis mimicking lung cancer in a rubber factory worker: A rare presentation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Stepwise diagnostic algorithm for high-attenuation pulmonary abnormalities on CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Progressive Massive Fibrosis Mimicking Lung Cancer: Two Case Reports with Potentially Useful CT Features for Differential Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Non-Infectious Granulomatous Lung Disease: Imaging Findings with Pathologic Correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Occupational Lung Diseases: Spectrum of Common Imaging Manifestations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Syndrome of Combined Pulmonary Fibrosis and Emphysema: An Official ATS/ERS/JRS/ALAT Research Statement.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Advanced accelerated silicosis misdiagnosed as tuberculosis in a 24-year-old gold miner: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pulmonary cavity with black sputum in COVID-19-Pneumoconiosis: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Fleischner Society: Glossary of Terms for Thoracic Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- New insights into imaging of pulmonary metastases from extra-thoracic neoplasms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Lung imaging methods: indications, strengths and limitations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The Pneumoconiosis Renaissance: Revisiting the Pulmonary Pathology of Poorly Soluble Low Toxicity Particles: Insights from Rodent Inhalation Studies on Titanium Dioxide Nanoparticles.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Coal Worker's Pneumoconiosis Mimicking Lung Cancer in a 75-Year-Old Woman With a History of Breast Cancer: A Clinical Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Consensus statement on thoracic radiology terminology in Portuguese used in Brazil and in Portugal.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Mimics in chest disease: interstitial opacities.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Active pulmonary tuberculosis: something old, something new, something borrowed, something blue.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Symptomatic diffuse pulmonary meningotheliomatosis with persistent diffusing-capacity impairment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Incidental pulmonary findings on CT in daily practice: the nodule and the interstitial lung abnormalities - what's old, what's new.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Uncommon Causes of Interlobular Septal Thickening on CT Images and Their Distinguishing Features.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Non-metastatic causes of multiple pulmonary nodules.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- International Society of Paediatric Surgical Oncology (IPSO) Surgical Practice Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Patterns of injury and violence in Yaoundé Cameroon: an analysis of hospital data.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Radiological features of chronic pulmonary histoplasmosis: Easily mistaken for tuberculosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The Intricate Process of Calcification in Granuloma Formation and the Complications Following <i>M. tuberculosis</i> Infection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Treatment course of cavitary pulmonary tuberculosis combined with tuberculosis in a parotid Warthin's tumor: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Silico-Tuberculosis Mimicking Malignancy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Tips and Tricks in Thoracic Radiology for Beginners: A Findings-Based Approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Chest imaging using signs, symbols, and naturalistic images: a practical guide for radiologists and non-radiologists.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Challenges in pulmonary fibrosis. 3: Cystic lung disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Splenic Silicosis: A Rare Cause of Splenic Calcifications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Differential diagnosis of pulmonary sarcoidosis: a review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging in the COVID-19 era: Lessons learned during a pandemic.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pulmonary cavitary lesions: a captivating visual review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of congenital lung diseases presenting in the adulthood: a pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Splenic silicosis, a rare extrapulmonary manifestation of occupational silica exposure: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A 30-year-old male with innumerable millimetric pulmonary nodules: tunnelling thoughts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Primary Lymphoproliferative Lung Diseases: Imaging and Multidisciplinary Approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Diagnosing Pleural Effusion Caused by Silicosis in a Long-Term Quarry Worker: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Unilateral "white lung" in a child revealing plastic bronchitis: A reversible cause of airway obstruction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Primary Pulmonary Angiosarcoma: Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Healed Varicella Pneumonia: A Case of Diffuse Pulmonary Microcalcifications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pulmonary fibrosis in patients with autoimmune pulmonary alveolar proteinosis: a retrospective nationwide cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Artificial stone-associated silicosis with concurrent Cryptococcus infection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.