Klinik Atölye

Retroperiton · Patoloji · Yüksek öncelik

İliopsoas apsesi

Iliopsoas abscess

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez.

İliopsoas apsesi: yayımlanmış olgu görüntüsü, aksiyel kesit

5 adım

Görüntü: Al-Sadhan NA, Liebmann O, Dwyer KH., “Point-of-care Ultrasound Identification of Iliopsoas Abscess in Emergency Department: A Case Report.” 2020, Image 3. PMC7434260 · doi:10.5811/cpcem.2020.5.45255 · CC BY 4.0. Değişiklik: kırpıldı, yeniden boyutlandırıldı.

Özet

İliopsoas apsesi, psoas veya iliakus içinde irin birikimidir; komşu bağırsak, üriner sistem, omurga ya da sakroiliak eklem enfeksiyonundan doğrudan yayılabilir. Sekonder yayılımın mı yoksa primer hematojen yayılımın mı baskın olduğu coğrafya ve hasta grubuna göre değişir. Ateş, bel-kasık ağrısı ve kalça hareket kısıtlılığı özgül olmayabildiğinden BT, kas içi koleksiyonu doğrularken kaynağı da araştırır. Kontrastlı BT koleksiyonun sınırını, gazı ve çevre yapılara yayılımını göstererek hastalık haritasını kurar. Bağırsak perforasyonu, spondilodiskit veya eklem odağının atlanması enfeksiyonun gerçek yaygınlığını ve olası komplikasyonlarını gözden kaçırabilir.

Faz ve pencere

Portal tanısal
Psoas veya iliakusta genişleme içinde düşük atenüasyonlu merkez, çevresel kontrastlanan duvar ve çevre yağda çizgilenme görülebilir; gaz varsa enfekte koleksiyon içinde odaklar veya hava-sıvı seviyesi seçilir. Aynı incelemede apandiks, kolon, böbrek çevresi, vertebra ve sakroiliak eklemde olası kaynak aranır.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

  • Kas içi sıvı odağı — psoas ya da iliakus lifleri arasında düşük atenüasyonlu, tek veya çok odacıklı koleksiyon.
  • Çevresel duvar boyanması — kontrastlı kesitlerde sıvı merkezini çevreleyen belirgin veya düzensiz kontrastlanan sınır.
  • Kas-kompartıman genişlemesi — koleksiyon tarafındaki psoas/iliakus hacminin karşı tarafa göre artması ve normal kas konturunun silinmesi.
  • İntrakoleksiyonel gaz — koleksiyon içindeki gaz kabarcıkları veya hava-sıvı seviyesi; bağırsakla fistül varsa komşu lümenle devamlılık araştırılır.
  • Perifasyal inflamasyon — iliopsoas fasyası boyunca yağ planlarında bulanıklık ve retroperitoneal yağ dokusunda çizgilenme.
  • Komşu kaynak — apandisit, divertikülit, Crohn hastalığı, perinefrik enfeksiyon veya vertebral enfeksiyonla doğrudan temas/uzanım.
  • Kemik-eklem komşuluğu — vertebra son plaklarında destrüksiyon, sakroiliak eklem çevresinde erozyon ya da kalça eklemine uzanan koleksiyon eşlik edebilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Etiyolojik sınıflama
Primer apse komşu odak olmaksızın hematojen/lenfatik yayılımla; sekonder apse ise bağırsak, üriner sistem, omurga veya başka komşu enfeksiyon odağından doğrudan yayılımla oluşur.

Normalde

Normal BT'de psoas majör kasları T12-L5 omur transvers süreçlerinin iki yanında simetrik, homojen yumuşak doku yoğunluğunda ve keskin sınırlıdır; iliakus kasları iliak kanatların iç yüzünü düzgün biçimde izler. Karşı taraf kas hacmini, kas-fasya sınırını ve vertebra, böbrek, kolon ile sakroiliak eklem arasındaki korunmuş yağ planlarını kıyaslayın.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0119; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

İliopsoas hematomu
akut kanama kontrastsız ve portal faz görüntülerinde homojen yüksek yoğunluklu kas genişlemesi yapar; kronik hematomlar hipojenik lezyon oluşturarak apseyi taklit edebilir ancak duvar boyanması genellikle yoktur.
Psoas piyomiyoziti/flegmonu
enfeksiyonun erken evresinde kas inflamasyonu ve şişliği, belirgin apse oluşumundan önce görülebilir; apse geliştiğinde BT’de düşük dansiteli alanlar, kas planlarında silinme ve çevresel kontrastlanan merkezi sıvı koleksiyonu izlenebilir.
İliopsoas tümörü veya metastaz
solid doku kontrastlanması, nodüler kitle bileşeni ya da komşu vertebra/lenf nodu tümör yükü enfeksiyondan çok neoplaziyi düşündürür.
İliopsoas bursiti
kalça eklemi önünde tendon boyunca yerleşen sıvı, kas liflerini merkez alan intramüsküler koleksiyon görünümü vermez.
Enfekte nekrotik lenf nodu
merkezi nekrozlu retroperitoneal lenf nodları psoasa komşu koleksiyon oluşturup kası dıştan itebilir ve kompartımana fistülize olabilir; bu koleksiyonun kas lifleri içinde merkezlenmesi beklenmez.

Tuzaklar

  • İntralezyonel gaz apseyi destekler fakat tek başına enfeksiyon kanıtı değildir; retroperitoneal bağırsak perforasyonu veya fistülünde lümenle bağlantıyı kesitler boyunca izleyin.
  • Psoas çevresindeki koleksiyon kas ve komşu yapılarla ayrılamaz biçimde komşu olabilir; yalnız en geniş aksiyel kesite bakmak yerine BT'de koleksiyonun psoas/iliakus ile ilişkisini ve kraniokaudal uzanımını tüm kesitlerde takip edin.
  • Kontrastsız incelemede küçük veya erken koleksiyon belirginleşmeyebilir; klinik şüphe sürüyorsa portal fazda kas içi merkez, duvar ve komşu odak ilişkisini yeniden değerlendirin.
  • Reaktif çekum ya da kolon duvar kalınlaşması apseye ikincil olabilir; perforasyon kaynağı olarak yorumlamadan önce apandiks/divertikül merkezini ve varsa fistül hattını arayın.

Kendini dene

  1. Ateşli hastada sol psoas içinde düşük yoğunluklu merkez ve çevresel boyanan duvar izleniyor. En olası tanı nedir?

    Cevabı göster

    İliopsoas apsesi. Kas içindeki sıvı merkezi ve kontrastlanan çevresel duvar apse morfolojisidir. Akut hematom kontrastsız BT'de daha yüksek yoğunluk gösterebilir; metastaz solid/nodüler doku, bursit ise tendon-kalça eklemi çevresinde sıvı oluşturur.

  2. Psoas koleksiyonu, apseye komşu çekumda duvar kesintisi ve gazla devamlılık gösteriyor. En olası kaynak hangisidir?

    Cevabı göster

    Çekum perforasyonu. Çekum duvarındaki kesinti ve lümenden koleksiyona devam eden gaz, bağırsak perforasyonu/fistülünü destekler. Vertebral tüberküloz omur gövdesi-son plak odağıyla ilişkilidir; kanama yüksek yoğunluklu kan ve ekstravazasyon, bursit ise tendon-komşu sıvı ile ayrılır.

İlgili konular

Kaynaklar

Bu sayfadaki 41 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 6 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

  1. Clinics in diagnostic imaging (220)pmc.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Myositis and Myonecrosispmc.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Evaluating Imaging Techniques for Diagnosing and Drainage Guidance of Psoas Muscle Abscess: A Systematic Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Imaging features of mycotic aortic aneurysms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  5. A case report of iliopsoas abscess and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  6. Clinical signs of retroperitoneal abscess from colonic perforation: Two case reports and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  7. Invasive liver abscess syndrome accompanied by spondylodiscitis: a case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Management of infected caval filter with simultaneous aortic pseudoaneurysm and retroperitoneal perforation: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Emphysematous Osteomyelitis: Novel Use of PET-MRI and a Review of Characteristic Imaging Findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  10. Iliopsoas Hematoma and Abscess Formation as a Complication of an Anterior Abdominal Penetrating Injury: a Case Report and Review of Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  11. Iliopsoas Abscess.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Minimally invasive outpatient management of iliopsoas muscle abscess in complicated spondylodiscitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  13. Neonatal iliopsoas abscess.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. A unusual case of multifocal pyogenic abscess formation following ERCP procedure.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Primary Iliopsoas Abscess in a Neonate.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Infections of the Spine.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. Iliopsoas Abscess: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Management of Staphylococcus aureus Bacteremia: A Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Retroperitoneoscopic Drainage of Psoas Abscess: A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. CT can identify characteristic features of hypaxial muscle abscesses in dogs due to presumed migrating vegetal foreign material as well as additional changes along the migratory tract in other anatomic regions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. RS3PE Syndrome with Iliopsoas Bursitis Distinguished from an Iliopsoas Abscess Using a CT-guided Puncture.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. Psoas and Thigh Abscesses As Rare Complications of Cesarean Delivery: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. Psoas abscesses caused by Paracoccidioides brasiliensis in an adolescent.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. Comparison of standardized uptake values in normal structures between PET/CT and PET/MRI in an oncology patient population.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. [Clinical and morphological observation of purulent iliopsoitis].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. Psoas abscess associated with infected total hip arthroplasty: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Capnocytophaga sputigena primary iliopsoas abscess.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. Iliopsoas Pyomyositis With Bacteremia at an Early Stage of Presentation in a Temperate Region.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. Retroperitoneal metastatic poorly differentiated carcinoma with β-human chorionic gonadotropin secretion presenting as a psoas abscess: A case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. A rare diagnostic challenge in acute appendicitis: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. [Bursitis iliopectinea].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. Idiopathic myelofibrosis with disseminated hepatosplenic, mesenteric, renal and pulmonary extramedullary haematopoeisis, portal hypertension and tuberculosis: initial presentation and 2 years follow-up.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. Imaging of acute musculoskeletal infections in children and their differential diagnoses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Multifocal neuropathy and Horner's syndrome due to disseminated pyomyositis in an intravenous drug user.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. High-resolution ultrasound in the evaluation of musculoskeletal infections.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. Iliopsoas Abscess as the Initial Manifestation of Periprosthetic Hip Joint Infection after Total Hip Arthroplasty: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  37. Septic Spontaneous Abortion Associated With Intrauterine Fetal Death at 8 Weeks of Gestation Complicated by Myometritis and Bilateral Psoas Muscle Abscess: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  38. Magnetic resonance imaging of musculoskeletal infections.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  39. A Rare Case of Iliopsoas Abscess Extending to Scarpa's Triangle With Gluteal Fistulization.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  40. Imaging of Spondylodiscitis: A Comprehensive Updated Review-Multimodality Imaging Findings, Differential Diagnosis, and Specific Microorganisms Detection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  41. Primary Psoas Abscess in a Pediatric Patient: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.