Ayak stres kırıkları

Özet

Tekrarlayan aşırı yükün normal kemiğe ya da olağan yükün zayıflamış kemiğe etkisiyle ayakta kemik stres yaralanması gelişebilir. Kontrastsız BT kırık hattının yönünü, kortikal/trabeküler uzanımını, kenar sklerozunu ve kaynamama morfolojisini gösterir; erken stres reaksiyonunda kemik iliği ödemi bulunup kırık hattı henüz görülmeyebilir ve MR daha duyarlıdır. Naviküler ve proksimal beşinci metatars gibi bazı yerleşimlerde iyileşme sorunu riski daha belirgin olduğundan anatomik yer ve kırık hattının tam uzanımı önemlidir. İnce hat veya sklerotik kenarlar gözden kaçarsa ilerleyen kırık ya da kaynamama bulgusu raporda eksik kalabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

İnce kesit kemik algoritmasında naviküler dorsal korteksten gövde içine ilerleyen ince hat, metatars korteksinde transvers ya da oblik çatlak, kalkaneusta trabeküler bulanıklık veya çizgisel skleroz ve kortikal stres yaralanmasında periostal reaksiyon aranır. Erken kemik iliği stres reaksiyonunda BT normal olabilir; kemik iliği ödemi BT'nin güvenilir gösterdiği bir bulgu değildir.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Naviküler dorsal kortikal hat — dorsal korteksten başlayıp merkezi gövdeye doğru uzanan ince lineer kesinti veya inkomplet çatlak izlenir.
• Naviküler santral uzanım — kırık çizgisinin kemik gövdesindeki yönü ve karşı kortekse ulaşıp ulaşmadığı aksiyel-sagittal rekonstrüksiyonlarda takip edilir.
• Metatars kortikal çatlağı — stres kırığında radyografide (ör. ikinci metatars şaftı) transvers veya oblik ince radyolüsent hat ve komşusunda düzgün periostal reaksiyon görülebilir.
• Proksimal beşinci metatars stres hattı — tekrarlayan yüklenmeye bağlı stres kırığı Zone 3 proksimal diyafizdedir; tuberositas avulsiyonu (Zone 1) ve Jones tipi metafiz-diafiz bileşkesi kırığından (Zone 2) ayrı tarif edilir.
• Kalkaneal stres hattı — kalkaneusta trabeküler bulanıklık veya kırık hattı boyunca çizgisel skleroz görülebilir; posterior stres hattı posterior kortekse paralel uzanabilir.
• Periostal yeni kemik — kortikal stres yaralanmasında periostal reaksiyon görülebilir; bunu kortikal kalınlaşma ve kırık hattı izleyebilir.
• Gecikmiş kaynama/kaynamama — naviküler stres kırığında gecikmiş kaynama veya kaynamama görülebilir; BT kırık hattını ve sklerotik değişiklikleri gösterir.

Normalde

Normal naviküler korteks kesintisizdir; stres kırığında görülebilen transkortikal çizgi, periostal reaksiyon veya kırık hattı sklerozu izlenmez. Aynı kemik ve karşı tarafı çok düzlemli kıyaslayarak ince lusent hattı, kortikal/periostal reaksiyonu ve trabeküler yoğunlaşmayı arayın; kemik iliği ödemi BT ile dışlanamaz.

Ayırıcı tanı

Akut travmatik kırık

travma öyküsü ve kırık morfolojisiyle değerlendirilir; stres kırığı tekrarlayan yüklenmeyle ilişkilidir ve görüntüleme bulguları yerleşim ile evreye göre değişir.

Aksesuar naviküler

medial naviküler tüberkül komşuluğundaki ayrı ossiküldür; tipik naviküler stres kırığı proksimal dorsal merkezi üçte birlik bölümden başlar.

Beşinci metatars proksimal kırıkları

tuberositas avulsiyonu Zone 1, Jones tipi kırık Zone 2 metafiz-diafiz bileşkesinde, stres kırığı Zone 3 proksimal diyafizdedir.

Osteoid osteom

nidus çevresinde kortikal kalınlaşma ve skleroz görülebilir; BT nidusu ve lezyonun kemik içindeki yerini göstermede yardımcıdır.

Tuzaklar

• Erken stres reaksiyonunda BT'de belirgin hat olmayabilir; normal BT kemik iliği ödemini dışlamaz ve bu ayrım için MR bulguları gerekir.
• Naviküler stres kırığı kısmi ve ince olabilir; dorsal korteksi ve hattın gövdeye uzanımını çok düzlemli rekonstrüksiyonlarda dikkatle izleyin.
• Beşinci metatars tabanındaki kırıklarda Zone 1 tuberositas avulsiyonunu, Zone 2 Jones tipi kırığı ve Zone 3 proksimal diyafiz stres kırığını anatomik düzeylerine göre ayırın.
• Periostal reaksiyon stres kırığında görülebilir; kırık hattını ve çevresindeki kortikal değişiklikleri çok düzlemli kesitlerde birlikte değerlendirin.

Kendini dene

1. Koşucu hastada naviküler dorsal korteksten gövde içine uzanan hat ve sklerotik uçlar var. En uygun tanı hangisidir?

   • Naviküler stres kırığı
   • Aksesuar naviküler
   • Akut avulsiyon
   • Osteoid osteom
   Cevabı göster

   Naviküler stres kırığı. Dorsal korteksten naviküler gövdeye uzanan çizgi stres kırığı morfolojisiyle uyumludur; BT kırık hattının uzanımını ve sklerozu gösterir. Aksesuar naviküler medial tüberkül komşuluğunda ayrı ossiküldür; osteoid osteom nidusu farklı bir morfolojidir.

2. BT'de kırık hattı görülmüyor; klinik şüphe ve egzersiz sonrası kemik ağrısı sürüyor. Bu evrede BT'de saptanmayıp MR ile gösterilebilen erken bulgu hangisidir?

   • Kemik iliği ödemi
   • Kortikal ayrışma
   • Kırık ucu sklerozu
   • Periostal kallus
   Cevabı göster

   Kemik iliği ödemi. Erken stres reaksiyonunun kemik iliği ödemi BT'de görünmeyebilir; MR bu evrede daha duyarlıdır. Kortikal ayrışma, sklerotik kırık uçları ve kallus ise kemik penceresinde BT ile görülebilen yapısal bulgulardır.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 19 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Tarsal navicular stress fractureslink.springer.com
2. Bone Stress Injuries at the Ankle and Footpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Imaging of tarsal navicular stress injury with a focus on MRI: A pictorial essayonlinelibrary.wiley.com
4. Imaging Features and Management of Stress, Atypical, and Pathologic Fracturespubs.rsna.org
5. The Heel Complex: Anatomy, Imaging, Pathologic Conditions, and Treatmentpubs.rsna.org
6. Fifth metatarsal fractures: an update on management, complications, and outcomespmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. Accessory Ossicles of the Foot and Ankle: Disorders and a Review of the Literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Osteoid osteoma of the footlink.springer.com

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.